Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, ka emëruar guvernatorin e Luizianës, Jeff Landry, si të dërguar special për Groenlandën, duke sinjalizuar edhe një herë vendosmërinë e tij për të rritur kontrollin amerikan mbi ishullin strategjik të Arktikut, që aktualisht është territor gjysmë-autonom i Danimarkës.
Në një postim në rrjetet sociale, Trump deklaroi se Landry “e kupton sa thelbësore është Groenlanda për sigurinë tonë kombëtare” dhe se ai do të avancojë interesat e SHBA-ve “për sigurinë dhe mbijetesën e aleatëve tanë, dhe të botës në tërësi”.
Nga ana e tij, Landry e cilësoi emërimin si një nder dhe tha se roli do të ishte vullnetar, pa ndikuar në detyrën e tij si guvernator, raporton Financial Times.
Emërimi ka shkaktuar shqetësim si në Groenlandë ashtu edhe në Danimarkë, aleate e NATO-s, për shkak të deklaratave të përsëritura të Trump se SHBA-të duhet të marrin kontrollin e ishullit me rreth 57 mijë banorë. Presidenti amerikan ka shkuar deri aty sa të sugjerojë blerjen e Groenlandës, një ide e refuzuar kategorikisht nga autoritetet në Nuuk dhe Kopenhagë.
Ministrat e Groenlandës dhe qeveria daneze kanë theksuar vazhdimisht se ishulli “nuk është për shitje”, por kanë shprehur gatishmëri për bashkëpunim me SHBA-të në çështje sigurie dhe në projekte ekonomike, përfshirë minierat.
Ministrja e Jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, ka deklaruar se komentet e Trump kanë krijuar “pasiguri”, duke nënvizuar se bashkëpunimi i qëndrueshëm kërkon respekt reciprok. Këto deklarata ajo i bëri në një intervistë për Financial Times.
Strategjia fillestare e Trump ishte të ushtronte presion të drejtpërdrejtë ndaj Danimarkës për të hequr dorë nga territori i saj kryesor arktik. Kjo përfshinte edhe një bisedë telefonike të ashpër në janar me kryeministren daneze, Mette Frederiksen. Megjithatë, zyrtarët në Kopenhagë thonë se administrata amerikane tani ka kaluar drejt një qasjeje më diplomatike ndaj Groenlandës.
Përveç Landry-t, Trump ka emëruar së fundmi edhe investitorin dhe ekspertin e Rusisë, Thomas Dans, në krye të Komisionit Amerikan për Kërkime Arktike. Dans ka organizuar gjithashtu një vizitë në Groenlandë për Donald Trump Jr., djalin e presidentit.
Sipas Financial Times, Trump dhe rrethi i tij promovojnë idenë e “mbrojtjes hemisferike”, duke argumentuar se SHBA-të duhet të kenë ndikim të fortë në të gjithë Amerikën e Veriut dhe zonat përreth, përfshirë Groenlandën, Kanadanë dhe Kanalin e Panamasë, për të garantuar sigurinë e saj.
Nga ana tjetër, Groenlanda synon të zhvillojë ekonominë duke tërhequr investime amerikane dhe ndërkombëtare në sektorë si turizmi dhe minierat, me objektivin afatgjatë të pavarësisë nga Danimarka. Megjithatë, presioni i Trump ka shtyrë Nuuk-un dhe Kopenhagën drejt një bashkëpunimi më të ngushtë, ndërsa disa politikanë groenlandezë pranojnë se ishulli nuk ka kapacitet të mbrohet i vetëm.