Lituania po zhvillon një nga skenarët më të mëdhenj të përgatitjes për një krizë të mundshme të sigurisë, duke testuar për herë të parë në nivel kombëtar një plan të detajuar për evakuimin e Vilniusit dhe zonave kufitare në rast të një kërcënimi ushtarak.
Stërvitjet, të koduara “Vyčio skliautas 2026”, do të vijojnë deri më 3 tetor dhe synojnë të testojnë reagimin e autoriteteve ndaj një përkeqësimi të ndjeshëm të situatës së sigurisë. Skenarët përfshijnë sulme kibernetike, ndërprerje të energjisë dhe komunikimeve, bllokimin e rrugëve të transportit, si dhe nevojën për pritjen dhe lëvizjen e forcave aleate.
Në stërvitje marrin pjesë 14 ministri, të 60 komunat e vendit, rreth 3 mijë zyrtarë dhe 1 mijë vullnetarë. Një prej objektivave kryesore është testimi i mënyrës se si do të organizohej evakuimi i civilëve në një situatë emergjente.
Lituania po bashkëpunon gjithashtu me Poloninë për hartimin e skenarëve që parashikojnë evakuimin e banorëve të vendeve baltike përtej kufirit polak në rast të një krize të madhe.
Në këtë planifikim një rëndësi të veçantë ka Korridori Suwalki, një korridor strategjik që lidh vendet baltike me pjesën tjetër të territorit të NATO-s përmes Polonisë. Ai konsiderohet i rëndësishëm si për lëvizjen e forcave dhe logjistikës ushtarake, ashtu edhe për transportin e civilëve në rast emergjence.
Pjesë e stërvitjes do të jetë edhe testimi i sistemeve të alarmit. Më 29 shtator, sirenat dhe sistemi kombëtar i njoftimit për emergjencat do të aktivizohen në të gjithë vendin për të verifikuar funksionimin e tyre.
Autoritetet lituaneze e paraqesin skenarin si një ushtrim përgatitor, por masat e ndërmarra janë të orientuara drejt situatave reale të krizës dhe synojnë të testojnë koordinimin e institucioneve dhe gatishmërinë e popullsisë.
Stërvitja zhvillohet në një klimë të tensionuar të sigurisë në rajon. Pak ditë më parë, në hapësirat propagandistike ruse qarkulloi një artikull me titullin “Rusia po përballet me një tjetër operacion ushtarak special. Do të jetë shumë i shkurtër”, ku Lituania përmendej si një objektiv i mundshëm i një agresioni të ardhshëm rus.
Megjithatë, nuk ka të dhëna në informacionin e mësipërm që një sulm ndaj Lituanisë është i afërt apo i planifikuar. Stërvitjet “Vyčio skliautas 2026” janë, në këtë fazë, një masë përgatitore për skenarë të ndryshëm të krizës.