Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, ka deklaruar këtë të martë se marrëveshja e Britanisë për të dorëzuar sovranitetin e ishullit Diego Garcia në Ishujt Chagos Mauritius ishte një “akt dobësie totale”, duke shtuar se kjo ishte “një tjetër në një listë shumë të gjatë arsyesh sigurie kombëtare pse Groenlanda duhet të merret”.
Ishulli Diego Garcia strehon një bazë ajrore strategjikisht të rëndësishme SHBA-Britani në Oqeanin Indian.
Britania dhe Mauritius vitin e kaluar arritën një marrëveshje për t’i kaluar sovranitetin e Ishujve Chagos Mauritius, ndërsa Britania do të mbajë kontrollin e bazës ajrore përmes një qiraje afatgjatë.
Trump shkroi në llogarinë e tij në Truth Social: “Në mënyrë tronditëse, aleati ynë ‘i shkëlqyer’ në NATO, Mbretëria e Bashkuar, aktualisht po planifikon t’ia japë Ishullin Diego Garcia, vendin e një baze jetike ushtarake amerikane, Mauritius-it, dhe ta bëjë këtë PA ASNJË ARSYE.” Trump tha se nuk kishte dyshim që “Kina dhe Rusia e kanë vënë re këtë akt” nga Britania.
Ministri i lartë britanik Darren Jones tha të martën se marrëveshja ishte opsioni më i mirë për bazën ushtarake, duke i lejuar asaj të funksionojë për 100 vitet e ardhshme.
“Marrëveshja tashmë është nënshkruar,” tha Jones për Times Radio, duke shtuar se ajo nuk mund të ndryshohet më. “Mënyra më e mirë që ne besojmë se Britania duhet të përgjigjet … është duke u angazhuar në botë duke përdorur peshën tonë diplomatike dhe duke përdorur marrëdhënien e Kryeministrit me Presidentin për të mbrojtur interesat britanike,” shtoi ai.
Kryeministri britanik Keir Starmer ka ndërtuar një marrëdhënie solide me Trump, duke u bërë lideri i parë që siguroi një marrëveshje për uljen e disa tarifave, por lidhja e tyre është lëkundur ditët e fundit për shkak të mosmarrëveshjes mbi qasjen e Trump ndaj Greonlandës dhe tani komentet e tij për ishullin Diego Garcia.
Trump ka thënë më parë se prania në rritje e Kinës dhe Rusisë e bën Groenlandën jetike për interesat e sigurisë së SHBA-ve, dhe ka këmbëngulur vazhdimisht se nuk do të pranojë asgjë më pak se pronësinë e Groenlandës.
Marrëveshja e Britanisë me Mauritius u vonua pas inaugurimit të Trump-it në janar të vitit 2025, me Londrën që donte t’i jepte administratës së re kohë për të shqyrtuar detajet e planit.