Venezuela dhe Shtetet e Bashkuara kanë arritur një marrëveshje që parashikon eksportimin e deri në 2 miliardë dollarë naftë venezuelase drejt tregut amerikan.
Ky shihet si një zhvillim që sinjalizon një ndryshim të rëndësishëm në marrëdhëniet mes dy vendeve dhe një ridrejtim të furnizimeve nga Kina drejt SHBA-ve.
Trump ka deklaruar më herët se dëshiron që presidentja e përkohshme e Venezuelës, Delcy Rodríguez, t’u japë SHBA-ve dhe kompanive private amerikane “akses të plotë” në industrinë e naftës së vendit.
Venezuela aktualisht ka miliona fuçi naftë të ngarkuara në cisterna dhe depo, të cilat nuk ka mundur t’i eksportojë për shkak të bllokadës së vendosur nga SHBA-të që prej mesit të dhjetorit. Kjo bllokadë ishte pjesë e presionit në rritje ndaj qeverisë së presidentit Nicolas Maduro, presion që kulmoi me kapjen e tij nga forcat amerikane gjatë fundjavës. Zyrtarë të lartë venezuelianë e kanë cilësuar këtë veprim si “rrëmbim” dhe kanë akuzuar SHBA-të për përpjekje për të përvetësuar rezervat e mëdha të naftës së vendit.
Trump tha se Venezuela do t’i “dorëzojë” SHBA-ve mes 30 dhe 50 milionë fuçi naftë të sanksionuar, duke shtuar se ajo do të shitet me çmim tregu dhe se të ardhurat do të administrohen nga presidenti amerikan për të garantuar, sipas tij, përfitime për popullin e të dy vendeve. Zbatimi i marrëveshjes do të drejtohet nga Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, ndërsa nafta do të merret drejtpërdrejt nga anijet dhe do të dërgohet në portet amerikane.
Sipas burimeve të cituara nga Reuters, furnizimi i kësaj sasie nafte drejt SHBA-ve mund të kërkojë ridrejtimin e ngarkesave që fillimisht ishin destinuar për Kinën, e cila ka qenë blerësi kryesor i naftës venezuelase gjatë dekadës së fundit, veçanërisht pas sanksioneve amerikane të vitit 2020.
Chevron në qendër të eksporteve drejt SHBA-ve
Aktualisht, fluksi i naftës venezuelase drejt SHBA-ve kontrollohet pothuajse tërësisht nga kompania amerikane Chevron, partneri kryesor i PDVSA-së në sipërmarrjet e përbashkëta.
Chevron ka eksportuar mes 100 mijë dhe 150 mijë fuçi në ditë drejt SHBA-ve dhe ka qenë e vetmja kompani që ka vazhduar ngarkimin dhe transportin e naftës gjatë bllokadës, nën një autorizim të posaçëm amerikan.
Ende mbetet e paqartë nëse Venezuela do të ketë akses në të ardhurat nga këto furnizime, pasi sanksionet e përjashtojnë PDVSA-në nga sistemi financiar global, me llogari bankare të ngrira dhe pa mundësi transaksionesh në dollarë amerikanë.
Sipas Reuters, nafta kryesore venezuelase, Merey, është shitur me rreth 22 dollarë për fuçi nën çmimin referencë Brent, duke e çuar vlerën e marrëveshjes deri në rreth 1.9 miliardë dollarë.
Diskutime për ankande dhe rezerva strategjike
Zyrtarë venezuelianë dhe amerikanë kanë diskutuar gjithashtu mekanizma të mundshëm shitjeje, përfshirë ankande për blerës amerikanë dhe licenca amerikane për partnerët e PDVSA-së, çka mund të çojë në kontrata të reja furnizimi. Disa kompani ndërkombëtare kanë nisur tashmë përgatitjet për të marrë sërish ngarkesa nga Venezuela, raporton Reuters.
Në bisedime është përmendur edhe mundësia që nafta venezuelase të përdoret në të ardhmen për Rezervën Strategjike të Naftës së SHBA-ve, megjithëse Trump nuk e konfirmoi publikisht këtë opsion.
Sekretari amerikan i Brendshëm, Doug Burgum, e cilësoi rritjen e fluksit të naftës venezuelase drejt Gjirit të SHBA-ve si “lajm shumë të mirë” për sigurinë e vendeve të punës dhe çmimet e karburanteve, duke shtuar se Venezuela ka tani një mundësi për të rindërtuar ekonominë e saj me kapital dhe teknologji amerikane.
Para vendosjes së sanksioneve, rafineritë amerikane importonin rreth 500 mijë fuçi në ditë naftë nga Venezuela. Sipas burimeve të Reuters, PDVSA tashmë është detyruar të ulë prodhimin për shkak të mungesës së kapaciteteve të magazinimit dhe, pa një zgjidhje të shpejtë për eksportet, do të përballet me shkurtime të mëtejshme.
Tregtarët e naftës reaguan menjëherë ndaj lajmit, me ulje të diferencave të disa llojeve të naftës së rëndë në Gjirin e SHBA-së, në pritje të rritjes së furnizimeve venezuelase.