Marrëveshja, më në fund. Hamas dhe Izraeli bien dakord për një armëpushim në Gaza dhe për lirimin e 33 pengjeve pas 467 ditësh lufte dhe muajsh negociatash shumë të vështira. Një marrëveshje që përfshin tre faza, në përfundim të të cilave — nëse respektohen të gjitha hapat — mund të arrihet edhe në një “armëpushim i përhershëm,” siç thotë titulli i marrëveshjes që Basem Naim, zëdhënësi i Hamasit, e publikoi mbrëmë. Por, nga dita e parë e fazës së parë, kjo mundësi duket ende larg në kohë dhe në realitet. Ja pikat kryesore të marrëveshjes së arritur në Doha.
Hamas do të lirojë 33 pengje të rrëmbyer gjatë masakrës së 7 tetorit 2023, në këmbim të një numri të burgosurish në burgjet izraelite që arrin në rreth 1,200 në këtë fazë të parë. Disa detaje për shkëmbimet individuale: pesë ushtare femra, për të cilat Hamas publikoi një video dramatike ditën e parë, do të shkëmbehen secila me 50 të burgosur. Në listën e 33 pengjeve janë 9 të plagosur dhe të sëmurë, të cilët do të lirohen në këmbim të 110 palestinezëve të dënuar me burgim të përjetshëm.
Personat mbi 50 vjeç që do të lirohen do të shkëmbehen secili me tre të burgosur (nëse janë të dënuar me burgim të përjetshëm) ose me 27 të burgosur (nëse dënimi është për vepra të tjera). Një numër i pacaktuar palestinezësh do të lirohen jashtë vendit, sipas kërkesave të Izraelit që nuk dëshiron kthimin e disa të burgosurve në Bregun Perëndimor. Nuk ka asnjë konfirmim zyrtar për emrat e 33 pengjeve, megjithëse mbrëmë Haaretz publikoi disa prej tyre. Ndër ta mendohet të jenë vëllezërit e vegjël Bibas (9 muajsh dhe 5 vjeç kur u rrëmbyen) dhe nëna e tyre, për të cilët Hamas deklaroi se kishin vdekur në një video të publikuar në nëntor 2023. Në video shfaqen burra të Hamasit që i thonë babait të dy fëmijëve: “Gruaja dhe fëmijët e tu vdiqën gjatë një sulmi ajror izraelit.”
Faza dhe kalendari
Marrëveshja, siç thamë, përfshin tre faza. Çdo fazë zgjat 42 ditë dhe armëpushimi hyn në fuqi duke filluar nga e diela. Të dielën pritet të lirohen tre pengjet e para, që përfshijnë gra, të sëmurë, të moshuar, të plagosur dhe fëmijë. Më pas, lirimi gradual i të tjerëve deri në javën e fundit, kur do të lirohen 14 pengjet e fundit.
Nuk dihet se sa nga 33 pengjet janë gjallë dhe sa jo. Disa raportime gazetareske flasin për 24 të gjallë nga 33. Aktualisht, Hamas ka 98 pengje, prej të cilëve 36 mendohet se janë të vdekur. Në pikën “d” të paragrafit të tretë të draftit, përmenden dy pengje që Hamas i mban në Gaza që nga viti 2014. Ata janë dy djem (një etiopian dhe një beduin, izraelitë) me probleme mendore, të cilët hynë në Gaza dhe u rrëmbyen. Thuhet se ata do të lirohen secili në këmbim të 30 të burgosurish palestinezë.
Në ditën e 16-të nga 42 ditët e kësaj faze të parë do të fillojnë bisedimet për fazën e dytë, gjatë së cilës do të lirohen të gjithë pengjet e mbetura gjallë. Kthimi i trupave të pajetë është parashikuar në fazën e tretë, kur pritet të përcaktohet edhe një plan për rindërtim dhe krijimin e një strukture të re qeverisëse nën mbikëqyrjen e Egjiptit, Katarit dhe Kombeve të Bashkuara.
Tërheqja e ushtarëve
Prania e ardhshme izraelite në Rripin e Gazës ka qenë ndoshta çështja më e diskutueshme. Parashikohet një tërheqje graduale e forcave izraelite nga korridori Filadelfia (që ndan Rripin nga Sinaja egjiptiane) bazuar në harta që ishin ndër pikat e fundit të miratuara nga palët. Ushtria do të qëndrojë në një zonë ‘tampon’ gjatë fazës së parë. Tërheqje graduale edhe nga qendrat e banuara të Rripit dhe mundësi për palestinezët të kthehen në veri të Gazës (pas kontrollit në një pikë të përcaktuar si “marrëveshje sigurie”). Në fund, tërheqja nga korridori Netzarim që ndan në dy pjesë Rripin e Gazës. Të gjitha këto hapa janë të nevojshme për të lejuar hyrjen e 600 kamionëve me ndihma humanitare në ditë nga kalimi i Rafahut./Corriere Della Sera