Presidenti amerikan Donald Trump ka kërkuar që SHBA të marrë 50% të të ardhurave të Ukrainës nga burimet natyrore, portet dhe infrastruktura si kompensim për ndihmën ushtarake të dhënë ndaj Kievit.
Kjo kërkesë ishte pjesë e një kontrate të draftuar për “rikonstruksionin e Ukrainës”, e cila ka mbërritur në tryezën e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky dhe ka shkaktuar shqetësim të madh në Kiev.
Sipas dokumentit të klasifikuar si “Privileged & Confidential”, SHBA do të mbajë një pjesë të përhershme të ekonomisë ukrainase përmes një fondi të përbashkët investimesh, i cili synon të parandalojë që “palët armiqësore” të përfitojnë nga rindërtimi i vendit.
Një burim i afërt me administratën Trump ka deklaruar se kjo është një përpjekje për të rikuperuar qindra miliarda dollarë të taksapaguesve amerikanë.
Marrëveshja e propozuar do t’i jepte SHBA-së 50% të të ardhurave nga shfrytëzimi i mineraleve, naftës dhe gazit, si dhe të gjitha licencave të reja të lëshuara për palët e treta, për një periudhë të pacaktuar.
Po ashtu, Uashingtoni do të kishte të drejtën e parë për të blerë mineralet e eksportueshme dhe një “peng” mbi të ardhurat nga licencat e reja.
Dokumenti parashikon që kontrata të qeveriset sipas ligjit të Nju Jorkut dhe t’i sigurojë SHBA-së imunitet sovran, duke i dhënë një kontroll të gjerë mbi ekonominë e Ukrainës.
Trump ka deklaruar më parë se Ukraina kishte pranuar t’i jepte SHBA-së qasje në pasuritë e saj minerale, duke argumentuar se ndihma amerikane ka qenë shumë më e madhe se ajo e vendeve të tjera.
“Ata mund të bëjnë një marrëveshje ose mund të mos e bëjnë. Mund të jenë rusë një ditë, ose mund të mos jenë. Por ne kemi derdhur miliarda atje dhe dua t’i rikuperojmë,” theksoi presidenti amerikan.
Draft-marrëveshja do ta detyronte Ukrainën të paguante për rindërtimin e saj më shumë, si përqindje e PBB-së, sesa Gjermania pas Luftës së Parë Botërore. Shtëpia e Bardhë dhe Departamenti i
Shtetit nuk kanë komentuar ende mbi këtë çështje.