Qeveria e drejtuar nga socialistët në Spanjë ka miratuar një dekret që synon të legalizojë rreth 500 mijë emigrantë pa dokumente dhe azilkërkues, duke u distancuar nga politikat dhe retorika kundër emigracionit që po përhapen në shumë vende të Europës.
Dekreti pritet të hyjë në fuqi në muajin prill dhe do të përfshijë qindra mijëra azilkërkues dhe persona që ndodhen në Spanjë me status të parregullt. Për të përfituar nga legalizimi, aplikantët duhet të provojnë se nuk kanë precedentë penalë dhe se kanë jetuar në Spanjë për të paktën pesë muaj, ose kanë kërkuar mbrojtje ndërkombëtare, përpara datës 31 dhjetor 2025.
Duke njoftuar vendimin pas mbledhjes javore të qeverisë, ministrja e përfshirjes, sigurimeve shoqërore dhe migracionit, Elma Saiz, e cilësoi këtë si një “ditë historike”, duke shtuar se nisma synon të “thyejë barrierat burokratike të së shkuarës”.
Sipas saj, programi, i cili miratohet me dekret mbretëror dhe nuk ka nevojë për votim në parlament, do të përfitojë gjithë shoqërinë spanjolle. “Ne po forcojmë një model migracioni të bazuar në të drejtat e njeriut, integrimin dhe bashkëjetesën, i cili është i përputhshëm si me rritjen ekonomike ashtu edhe me kohezionin social”, deklaroi Saiz.
Dekreti erdhi pas presionit nga ish-aleatët e socialistëve, partia e majtë Podemos, e cila ka pasur marrëdhënie të tensionuara me qeverinë. Udhëheqësja e saj, Ione Belarra, shkroi në rrjetet sociale se ishte arritur një marrëveshje për “legalizimin e jashtëzakonshëm të personave pa dokumente”, duke shtuar se “askush nuk duhet të punojë pa të drejta”.
Në vitet e fundit, Spanja është shndërruar në një përjashtim në Europë sa i përket qasjes ndaj emigracionit. Në tetor 2024, kryeministri Pedro Sánchez deklaroi në parlament se vendi ndodhej në një udhëkryq demografik dhe se emigracioni ishte i domosdoshëm për rritjen ekonomike dhe mbajtjen në këmbë të shtetit social. Ai theksoi se emigracioni ka qenë historikisht një nga shtytësit kryesorë të zhvillimit, ndërsa urrejtja dhe ksenofobia kanë qenë shkatërruese për kombet.
Programet e legalizimit janë përdorur prej kohësh në Bashkimin Europian. Mes viteve 1996 dhe 2008, më shumë se një duzinë vendesh zbatuan 43 iniciativa të tilla. Në Spanjë, që nga rikthimi i demokracisë, janë realizuar nëntë programe legalizimi, me Partinë Popullore që ka kryer më shumë se çdo forcë tjetër politike.
Nisma aktuale e ka zanafillën në një iniciativë qytetare të paraqitur në parlament në vitin 2024, e nënshkruar nga mbi 700 mijë qytetarë dhe e mbështetur nga rreth 900 organizata shoqërore.
Normat e larta të emigracionit kanë ndihmuar në uljen e papunësisë në nivelin më të ulët që nga viti 2008, ndërsa emigrantët kanë mbushur boshllëqet në tregun e punës të krijuara nga plakja e popullsisë. Edhe disa nga kritikët më të fortë të emigracionit kanë pranuar nevojën për fuqi punëtore të huaj.
Në qershor, kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, deklaroi se qeveria e saj do të lëshojë gati 500 mijë viza pune për shtetas nga jashtë BE-së në vitet e ardhshme, krahas 450 mijë vizave të dhëna që nga ardhja e saj në pushtet.