Çdo shtet anëtar në NATO kontribuon me një pjesë të llogaritur në lidhje me PBB-në e tij. Pragu prej 2% nuk arrihet nga 8 vende, përfshirë Italinë. Gjermania ka rritur shpenzimet e saj ushtarake në vitin 2024. Kontribuesi më i madh në buxhet është Polonia.
NATO, traktati themelues i së cilës u nënshkrua në Uashington më 4 prill 1949, është një aleancë politike dhe ushtarake ndërqeveritare në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë kolektive . Ai përfshin 32 vende anëtare , 30 prej të cilave janë evropiane (përfshirë Italinë) dhe dy të Amerikës së Veriut (SHBA dhe Kanada). Secili shtet paguan një shumë të ndryshme vjetore në buxhetin e Aleancës Atlantike, i cili, si rregull i përgjithshëm, priret në 2% të PBB-së, megjithëse nuk është kështu për të gjithë.
Cilat shtete janë anëtarë të NATO-s?
A2 cNN shkruan se 32 vendet që janë pjesë e NATO-s janë: Shqipëria, Belgjika, Bullgaria, Kanadaja, Kroacia, Danimarka, Estonia, Franca, Gjermania, Greqia, Islanda, Italia, Letonia, Lituania, Luksemburgu, Mali i Zi, Norvegjia, Holanda, Polonia, Portugalia, Mbretëria e Bashkuar, Republika Çeke, Rumania, Sllovakia, Sllovenia, Spanja, Shtetet e Bashkuara, Turqia, Maqedonia e Veriut, Hungaria, Finlanda dhe Suedia.
Sa shpenzojnë shtetet e ndryshme për NATO-n?
Çdo vend anëtar ka një delegacion të përhershëm në Bruksel dhe kontribuon financiarisht, por edhe me forca operacionale, në buxhetin dhe misionet e NATO-s. Megjithatë, ky kontribut ndryshon nga vendi në vend: jo të gjithë shpenzojnë në të njëjtën mënyrë. A2 CNN raporton se teorikisht, siç u vendos në vitin 2014, çdo shtet anëtar duhet të paguajë të paktën 2% të PBB-së së tij, por kjo nuk është kështu për të gjithë: Italia, për shembull, është ndër ato vende që nuk arrin kuotën 2%.
Vendet që janë nën pragun 2% të PBB-së
Sipas një raporti të vetë NATO-s, këto janë 8 vendet që mbeten nën pragun e 2%: Kroacia (1.81%), Portugalia (1.55%), Italia (1.49%), Kanadaja (1.37%), Belgjika (1.30%), Luksemburgu (1.29%), Sllovenia (1.29%) dhe Spanja (1.1%).
Sa shpenzon Italia për NATO-n?
Siç u përmend, Italia është ndër vendet që nuk arrin 2% edhe nëse debati për rritjen e kuotës është vazhdimisht i hapur, si në vendet e tjera. Në vitin 2024, Italia investoi 1.49% të PBB-së së saj në mbrojtje, ose 31.957 miliardë euro. Kjo është një shifër që është rritur me mbi 600 milionë euro krahasuar me një vit më parë. Kjo është gjithashtu një konstante që ka të bëjë me të gjitha vendet e NATO-s, të cilat priren të rrisin shpenzimet ushtarake, transmeton A2 CNN.
Gjermania ka rritur shpenzimet ushtarake
Në vitin 2024, Gjermania tejkaloi pjesën prej 2% të investimeve në mbrojtje. Duke shpenzuar 90.6 miliardë euro, Berlini ka arritur një shifër të paprecedentë, ekuivalente me 2.12% të prodhimit të brendshëm bruto të Gjermanisë.
Sa investojnë Shtetet e Bashkuara në NATO?
Vendet me shpenzimet më të larta janë Polonia (e cila paguan një shumë të barabartë me 4.12% të PBB-së së saj), Estonia (3.43%), Shtetet e Bashkuara (3.38%), Letonia (3.15%) dhe Greqia (3.08%). Vendi që investon më pak është Spanja (1.28%). Prandaj, për sa i përket raportit PBB/shpenzime, amerikanët nuk janë investitorët më të mëdhenj, përcjell A2 CNN.
Kontributet direkte dhe indirekte
Duhet mbajtur mend gjithashtu se ekzistojnë dy lloje të kontributeve të mundshme, nga vendet anëtare, në buxhetin e NATO-s. Krahas kontributeve direkte (që kanë të bëjnë me kontributet financiare për programet vjetore, strukturën komanduese dhe infrastrukturën) ka edhe kontribute indirekte, të cilat kanë të bëjnë me forcat operacionale kombëtare që i jepen Organizatës dhe që janë në baza vullnetare. Detyrimi për të kontribuar përsa i përket burimeve dhe/ose ushtarëve lind vetëm në rastet e parashikuara nga neni 5 i Paktit të Atlantikut dhe për rrjedhojë në rastet e mbrojtjes kolektive (bazuar në parimin se një sulm ndaj një shteti anëtar është një sulm ndaj NATO-s në tërësi).