Presidenti i Republikës Çeke, Petr Pavel, ka deklaruar se NATO duhet të reagojë vendosmërisht ndaj shkeljeve të hapësirës ajrore nga Rusia, duke përfshirë mundësinë e goditjes së avionëve rusë që hyjnë në territoret e vendeve të NATO-s.
Kjo deklaratë vjen në një moment tensioni të lartë në Evropë, pas incidenteve të fundit në hapësirën ajrore të vendeve anëtare të NATO-s si Estonia dhe Polonia.
Në një intervistë për televizionin çek, të cituar nga Radio Prague International, Pavel theksoi se sjellja e Rusisë është “jashtëzakonisht e papërgjegjshme” dhe se Aleanca duhet të aktivizojë mekanizmat e mbrojtjes, duke mos i lënë hapësirë.
“Nëse shkelje të tilla ndodhin, ne duhet të përgjigjemi përkatësisht, duke përfshirë edhe ushtarakisht. Rusia do të kuptojë shumë shpejt se ka bërë një gabim dhe ka kaluar kufirin” tha ai, duke shtuar se nuk “mund t’i lëshojmë udhëheqjen e keqes”
Pavel rikujtoi shkeljen e hapësirës ajrore estoneze nga avionë luftarakë rusë këtë javë, si dhe inkursionin e fundit të rreth 24 dronëve rusë në hapësirën ajrore polake.
“Ajo që ka ndodhur kohët e fundit në Poloni dhe Estoni, dhe ajo që po ndodh në Ukrainë prej katër vitesh, na prek të gjithëve, sepse nëse nuk ruajmë unitetin, herët a vonë do t’i ndodhë edhe neve,” u shpreh ai. Sipas presidentit çek, Rusia nuk po zhvillon vetëm “një luftë agresive kundër një shteti sovran [Ukrainë]”, por po provokon edhe vendet e NATO-s në një mënyrë të paprecedentë, me qëllim jo vetëm për të nxitur një reagim të cilin mund ta shfrytëzojë më vonë, por edhe për të testuar “determinimin dhe aftësinë për t’u mbrojtur ndaj provokimeve të tilla”.
Incidenti kryesor ndodhi më 19 shtator, kur tre avionë luftarakë rusë MiG-31 hynë në hapësirën ajrore estoneze mbi Gjirin e Finlandës pa leje dhe qëndruan atje për gjithsej 12 minuta. Autoritetet estoneze menjëherë thirrën në takim ngarkatën d’affaires ruse në Estoni për të protestuar dhe për të dorëzuar një notë zyrtare për shkeljen e hapësirës ajrore. Kryeministrja estoneze Kristen Michal deklaroi se “përgjigjja e NATO-s ndaj çdo provokimi duhet të jetë e bashkuar dhe e fortë”, duke kërkuar konsultime urgjente me aleatët.
Kaja Kallas, Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, e cilësoi shkeljen si “një provokim jashtëzakonisht të rrezikshëm”. Zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, konfirmoi se “avionët rusë shkelën hapësirën ajrore estoneze” në mëngjesin e së premtes, 19 shtator, dhe se Aleanca reagoi menjëherë ndaj kësaj incursioni.
Nga ana tjetër, Ministria e Mbrojtjes ruse deklaroi natën e 19-20 shtatorit se MiG-të e tyre “nuk kishin shkelur” hapësirën ajrore estoneze, duke e cilësuar fluturimin si një “mision të planifikuar” në përputhje me rregullat ndërkombëtare të hapësirës ajrore. Kjo nuk është hera e parë: Estonia raporton se ky është incidenti i pestë rus i tillë këtë vit.