Ka dy mënyra për të shpjeguar pse flukset e naftës që dalin nga Gjiri po rikuperohen me shpejtësi: Shtetet e Bashkuara po fitojnë luftën ose Irani ka nisur në mënyrë të fshehtë të marrë pagesa për kalimin në ngushticën e Hormuzit.
Fakti që skenari i parë nuk konsiderohet domosdoshmërisht më i mundshmi tregon se sa e paqartë mbetet situata në konfliktin e nisur nga Shtetet e Bashkuara më shumë se shtatë muaj më parë.
Analistë të mëdhenj ndërkombëtarë, nga Goldman Sachs dhe JPMorgan te kompanitë që monitorojnë trafikun detar, si Vortexa dhe Kpler, bien dakord për një zhvillim kryesor: flukset e naftës përmes ngushticës së Hormuzit po rriten përsëri.
Nuk ka ende konsensus mbi sasinë e saktë që po kalon, por cisternat më të vogla po dalin nga Gjiri drejt Oqeanit Indian në një numër dukshëm më të madh se gjatë muajve të parë të konfliktit.
Anijet zakonisht lëvizin natën përgjatë brigjeve të Omanit dhe mbërrijnë pranë portit të Fujairahut, jashtë ngushticës. Atje nafta transferohet në cisterna më të mëdha dhe vazhdon udhëtimin, kryesisht drejt rafinerive të mëdha aziatike.
Rikuperimi duket i konsiderueshëm. Gjatë javëve të fundit, duke përfshirë edhe naftën që transportohet përmes tubacioneve, flukset kanë kaluar në disa raste 10 milionë fuçi në ditë, kundrejt afro 15 milionë fuçive që kalonin përpara luftës.
Por mbetet pyetja kryesore: çfarë e ka bërë të mundur rikthimin e trafikut?
Irani vazhdon të ketë një arsenal prej dhjetëra mijëra dronësh, të aftë për të goditur anijet që kalojnë në ngushticë. Megjithatë, cisternat që po lëvizin aktualisht në këtë korridor nuk rezulton se po vihen në shënjestër.
Shtëpia e Bardhë dhe Pentagoni kanë dhënë versionin e tyre: operacionet e ushtrisë amerikane kanë neutralizuar një pjesë të madhe të kërcënimit të Gardës Revolucionare, përmes goditjeve të shënjestruara dhe pastrimit të minave në zonë.
Ky skenar konsiderohet i besueshëm të paktën pjesërisht. Megjithatë, depot e dronëve mund të fshihen relativisht lehtë dhe vetë përdorimi i tyre ofron një fleksibilitet që nuk e ka artileria tradicionale.
Për më tepër, edhe nëse një cisternë udhëton natën dhe fik sinjalet satelitore, është e vështirë të kalojë pa u vënë re në një hapësirë kaq të ngushtë detare, veçanërisht aty ku brigjet e Iranit dhe Omanit afrohen më shumë.
Kjo i jep peshë edhe skenarit tjetër: disa vende të Gjirit dhe kompani të nxjerrjes apo transportit të naftës mund të kenë nisur t’i paguajnë Iranit një tarifë të fshehtë për të garantuar kalimin e anijeve.
Analistët ndërkombëtarë që komunikojnë me drejtues në vendet e Gjirit thonë se pagesa të tilla mund të kenë nisur tashmë. Arabia Saudite do të ishte i vetmi vend që vazhdon të refuzojë kërkesat e Gardës Revolucionare.
Dy elemente e ushqejnë këtë hipotezë.
Së pari, pavarësisht rikthimit të eksporteve, pasiguria në treg mbetet aq e lartë sa nafta Brent vazhdon të tregtohet mbi 100 dollarë për fuçi.
Së dyti, Shtetet e Bashkuara po dërgojnë aeroplanmbajtësen Roosevelt drejt rajonit, në një lëvizje që mund të lidhet me mundësinë e një vale të re operacionesh ushtarake pas zgjedhjeve të mesmandatit, të planifikuara pas rreth një muaji/ Përshtatur nga “Corriere Della Sera”