Qeveria prezanton ligjin e ri për turizmin, regjistrim i detyrueshëm i qirave afatshkurtra dhe krijimi i zyrës për mbrojtjen e konsumatorit
Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit ka hartuar projektligjin e ri “Për turizmin”, një projektligj që synon të zëvendësojë tërësisht ligjin nr. 93/2015. Ndërhyrja vjen si domosdoshmëri për të adresuar zhvillimet e shpejta të tregut, teknologjitë digjitale dhe nevojën për harmonizim me legjislacionin e Bashkimit Evropian. Qëllimi parësor, sipas relacionit shoqërues, është garantimi i një oferte turistike konkurruese, ku shërbimet ofrohen në një mjedis të standardizuar, duke “respektuar nevojat e komuniteteve pritëse dhe të brezave të ardhshëm”.
Rregullimi i qirave afatshkurtra dhe strukturave të reja akomoduese
Një nga shtyllat e projektligjit është përqasja ndaj formave të reja të akomodimit, të cilat deri më tani kanë vepruar në një zonë gri ligjore. Drafti bën të detyrueshëm regjistrimin e apartamenteve, vilave dhe dhomave të dhëna me qira afatshkurtër nëpërmjet portalit e-Albania. Pajisja e secilës njësi me një kod unik regjistrimi synon “rritjen e formalizimit, përmirësimin e gjurmueshmërisë së veprimtarisë dhe administrimin më efektiv të të dhënave në sektor”.
Ndryshime pëson edhe sistemi i certifikimit për strukturat tradicionale. Certifikata e kategorizimit do të lëshohet pa afat vlefshmërie (për sa kohë ruhen kriteret), ndërsa certifikata e klasifikimit do të ketë një vlefshmëri 8-vjeçare me të drejtë rinovimi. Ligji fut gjithashtu në fjalorin juridik koncepte të reja të njohura ndërkombëtarisht, si hotelet e shpërndara, strukturat e menaxhuara dhe resortet mikse.
Riorganizimi institucional, agjencitë dhe mbrojtja e konsumatorit
Për t’iu përgjigjur sfidave të menaxhimit të destinacioneve, projektligji parashikon ndryshime në strukturat shtetërore:
Agjencia Kombëtare e Turizmit (AKT) zgjeron kompetencat nga thjesht promovuese në organizimin dhe financimin e ngjarjeve turistike, për të diversifikuar ofertën.
Agjencia Kombëtare e Bregdetit (AKB) ngarkohet me menaxhimin e integruar të zonës bregujore. Krahas buxhetit të shtetit, agjencia do të mund të gjenerojë të ardhura të veta për administrimin e plazheve dhe sistemeve digjitale.
Zyra për Zgjidhjen Alternative të Mosmarrëveshjeve (ZAM), një strukturë e re pranë ministrisë, e cila do të ofrojë një mekanizëm të shpejtë jashtëgjyqësor për ankesat ndërmjet turistëve (konsumatorëve) dhe operatorëve turistikë.
Përafrimi me BE-në dhe faturat financiare të digjitalizimit
Në aspektin e integrimit, ligji përafron kuadrin vendas me Direktivat e BE-së (2006/123/KE dhe 2015/2302) dhe detyrimet nga CEFTA, duke synuar të sigurojë “trajtim të barabartë të ofruesve të shërbimeve, procedura më të qarta administrative dhe mbrojtje më efektive të udhëtarëve që blejnë paketa turistike”. Dispozitat për ofruesit nga vendet e BE-së do të hyjnë në fuqi në momentin e anëtarësimit të Shqipërisë.
Nga pikëpamja buxhetore, zbatimi i ligjit kërkon fonde të konsiderueshme, veçanërisht për ngritjen e Sistemit të të Dhënave në Turizëm (SDT). Relacioni sqaron se për këtë platformë kombëtare është parashikuar “një kërkesë financimi në vlerën 300,000,000 (treqind milionë) lekë, e propozuar në kuadër të programimit buxhetor për vitin 2027”, shumë e cila do të mbulojë zhvillimin e modulit elektronik e-Visitor dhe proceset e integrimit me sistemet ekzistuese shtetërore.
Pikat kryesore të projektligjit të ri “Për Turizmin”
Përafrimi Ligjor dhe Standardizimi
Zëvendësimi i plotë i ligjit të vitit 2015 për t’u harmonizuar me legjislacionin e BE-së (Direktivat për shërbimet dhe paketat e udhëtimit) dhe detyrimet e CEFTA-s, me synim trajtimin e barabartë të ofruesve të shërbimeve dhe eliminimin e barrierave administrative.
Regjistrimi i qirave afatshkurtra
Detyrimi ligjor për regjistrimin e apartamenteve, vilave dhe dhomave që jepen me qira afatshkurtër në portalin e-Albania, duke u pajisur me një kod unik regjistrimi për të rritur formalizimin e tregut.
Rregulla të reja për certifikimin
Certifikata e kategorizimit të strukturave akomoduese do të lëshohet pa afat vlefshmërie (për sa kohë subjekti ruan kushtet), ndërsa certifikata e klasifikimit bëhet e vlefshme për 8 vjet, me të drejtë rinovimi. Ligji njeh ligjërisht edhe koncepte si “hotelet e shpërndara”, “resortet mikse” dhe “strukturat e menaxhuara”.
Riorganizimi Institucional
Agjencia Kombëtare e Turizmit (AKT)
Zgjeron funksionet duke marrë kompetenca direkte në mbështetjen, financimin dhe organizimin e ngjarjeve për diversifikimin e ofertës turistike.
Agjencia Kombëtare e Bregdetit (AKB)
Ngarkohet me menaxhimin e integruar të zonës bregujore dhe stacioneve të plazhit, duke fituar të drejtën të gjenerojë dhe administrojë të ardhura të veta krahas buxhetit të shtetit.
Zyra për Zgjidhjen Alternative të Mosmarrëveshjeve (ZAM)
Ngrihet pranë ministrisë si mekanizëm i shpejtë jashtëgjyqësor për zgjidhjen e konflikteve mes turistëve dhe operatorëve.
Digjitalizimi dhe menaxhimi i të dhënave
Krijimi i Sistemit të të Dhënave në Turizëm (SDT) dhe Regjistrit Qendror të Turizmit. Për këtë platformë të integruar parashikohet një buxhet prej 300 milionë lekësh për vitin 2027, me synim saktësimin e statistikave dhe analizave.
Turizmi i aventurës dhe shtigjet
Përcaktimi i rregullave të qarta për projektimin, regjistrimin, kategorizimin, sinjalistikën dhe mirëmbajtjen e shtigjeve turistike, mbështetur nga krijimi i Komisionit Kombëtar të Shtigjeve Turistike.
Investimet strategjike
Rregullimi i formave të partneritetit publik-privat, dhënia në dispozicion e pasurive shtetërore për investime turistike dhe ruajtja e statusit special për strukturat akomoduese me 4 ose 5 yje.
Pezullimi sezonal i ndërtimeve
Përfshirja e bazës ligjore për pezullimin sezonal të punimeve të ndërtimit në zonat turistike gjatë sezonit, për të mos cenuar cilësinë e shërbimit ndaj vizitorëve. /RTSH/