NATO ka njoftuar nisjen e një operacioni të ri për forcimin e mbrojtjes së krahut lindor të Europës, pas shkeljes së hapësirës ajrore të Polonisë nga dronë rusë këtë javë. Sekretari i Përgjithshëm i Aleancës, Mark Rutte, tha të premten se operacioni, i quajtur “Eastern Sentry”, do të fillojë në ditët në vijim dhe do të përfshijë mjete nga Danimarka, Franca, Mbretëria e Bashkuar, Gjermania dhe vende të tjera aleate.
“Eastern Sentry do të shtojë fleksibilitetin dhe forcën e qëndrimit tonë dhe do të tregojë se, si aleancë mbrojtëse, jemi gjithmonë gati të mbrojmë çdo centimetër të territorit tonë”, u shpreh Rutte.
Sipas Komandantit Suprem të Forcave Aleate në Europë, gjeneralit amerikan Alexus Grynkeëich, operacioni do të jetë “fleksibël dhe i shpejtë”, duke përfshirë kapacitete të përforcuara, mbrojtje të integruar ajrore dhe tokësore, si edhe rritje të shkëmbimit të informacionit mes vendeve anëtare.
Në fazën e parë do të angazhohen dy avionë F-16 dhe një fregatë kundërajrore nga Danimarka, tre avionë Rafale nga Franca dhe katër Eurofighter nga Gjermania, bëri të ditur NATO në një deklaratë për shtyp. Grynkeëich theksoi se ndërsa fokus i menjëhershëm mbetet Polonia, operacioni do të mbulojë gjithë krahun lindor të aleancës, nga veriu i largët deri në Detin e Zi dhe Mesdhe.
Shkelja e hapësirës ajrore dhe reagimet
Kryeministri polak Donald Tusk e quajti shkeljen e hapësirës ajrore një “sulm” dhe mohoi se ajo mund të ketë qenë gabim, ndryshe nga sugjerimi i presidentit amerikan Donald Trump, i cili një ditë më parë tha se futja e dronëve mund të ketë qenë aksidentale.
Autoritetet polake kanë raportuar se Rusia mund të ketë lëshuar deri në 21 dronë drejt territorit të tyre të mërkurën, duke hyrë pjesërisht nga kufiri me Bjellorusinë. Mbetjet e 16 dronëve janë gjetur në zona të ndryshme të vendit, që mbulojnë qindra kilometra katrorë.
Ngjarja u diskutua edhe në Këshillin e Sigurimit të OKB-së të premten, ku Shtetet e Bashkuara dhe dhjetëra vende të tjera shprehën “shqetësim të thellë” për provokimin rus. Ambasadorja amerikane në OKB, Dorothy Shea, deklaroi se shkelja e hapësirës ajrore polake tregon “mungesë respekti” ndaj përpjekjeve për paqe.
Nga ana tjetër, përfaqësuesi i Rusisë në OKB, Vasily Nebenzya, e mohoi përfshirjen e vendit të tij, duke pretenduar se dronët e përdorur nuk mund të kishin arritur fizikisht territorin polak.
Qëndrimi i NATO-s
Rutte theksoi se vlerësimi i incidentit të së mërkurës është ende në proces, por pavarësisht nëse veprimet ruse kanë qenë të qëllimshme apo jo, ato përbëjnë shkelje të hapësirës ajrore të një vendi të NATO-s.
“Prandaj, si aleancë, duhet të tregojmë vendosmërinë dhe aftësinë tonë për të mbrojtur territorin tonë. Kjo është pikërisht ajo që synon të arrijë Eastern Sentry”, tha ai.
Operacioni i ri vjen si vijim i masave të ndërmarra më herët këtë vit me operacionin “Baltic Sentry”, i cili u zhvillua pas sabotimeve në kabllot në Detin Baltik.