Polonia, kontribuesi më i madh i NATO-s në terma relativë dhe përfituesja e programit SAFE (Veprimi i Sigurisë për Evropën) të BE-së, i cili është hartuar për të përshpejtuar gatishmërinë mbrojtëse në shtetet anëtare, është një qendër kyçe për mbrojtjen evropiane dhe të NATO-s.
Mes shpenzimeve të shtuara të mbrojtjes, ekspertët në vend po debatojnë se si t’i përdorin më së miri burimet e Polonisë për t’u përgatitur për një pushtim të mundshëm të armatosur.
Një nga projektet aktuale të mbrojtjes, i njohur si “Mburoja Lindore”, do të përbëhet nga 700 km instalime mbrojtëse pranë kufirit lindor të Polonisë me Rusinë dhe Bjellorusinë. Ky është gjithashtu kufiri lindor i NATO-s dhe Bashkimit Evropian.
Ky projekt quhet edhe ‘Linja Tusk’, në lidhje me linjën e famshme franceze Maginot nga Lufta e Dytë Botërore, e ndërtuar nga Franca në vitet 1930 për të penguar pushtimin nga Gjermania naziste.
Megjithatë, ekspertët argumentojnë se ideja se çfarë supozohet të jetë në të vërtetë Mburoja Lindore shpesh keqkuptohet nga publiku.
“Dëshironi paqe, përgatituni për luftë”
“Mburoja Lindore shpesh barazohet gabimisht me një barrierë në kufirin me vetë Bjellorusinë, por në fakt këto janë dy gjëra të ndryshme. Mburoja është një projekt kompleks për të rritur qëndrueshmërinë e shtetit dhe qytetarëve të tij”, tha Jacek Brzozowski, përfaqësuesi i qeverisë lokale në terren.
Siç shpjegoi ai, projekti i Mburojës Lindore parashikon investime në infrastrukturën teknike dhe dixhitale, por edhe përdorimin e digave natyrore.
Në të njëjtën kohë, ai theksoi se i gjithë projekti është i natyrës mbrojtëse dhe nuk është i orientuar drejt agresionit ndaj Rusisë dhe Bjellorusisë.
Megjithatë, ai theksoi se këto vende paraqesin një qëndrim armiqësor ndaj Polonisë dhe NATO-s në tërësi, që do të thotë se për të ruajtur paqen është e nevojshme të zhvillohet potenciali për frikësim, sipas maksimës së lashtë: “dëshironi paqe, përgatituni për luftë”.
Sipas Brzozowski, ne aktualisht jetojmë në një botë “para luftës” dhe nuk mund të përballojmë të injorojmë kërcënimet.
Ai kujtoi se në qershor të vitit 2024, një ushtar u vra përgjatë kufirit bjellorus, i cili ka qenë vendi i një krize migrimi, sigurie dhe humanitare që nga viti 2021.
“Ky është rasti i parë i tillë që nga Lufta e Dytë Botërore. Situata është emergjente dhe kufiri patrullohet vazhdimisht nga 11,000 ushtarë dhe oficerë të Rojës Kufitare”, shtoi ai.
Një ‘Zonë Vdekjeje’ 30 km larg kufirit
Oficeri ushtarak në pension dhe ish-komandanti i Eurocorps, Gjenerali Jaroslaw Gromadzinski, ishte kritik ndaj Mburojës Lindore dhe veprimeve të qeverisë në lidhje me programin.
“Mburoja Lindore është një projekt thjesht politik dhe PR, është një thes në të cilin qeveria hedh gjithçka. Në teori, qëllimi është të përgatitet pjesa lindore e Polonisë për luftë, ndërsa në praktikë në kufi po ngrihen ‘platforma antitank’. Kjo duket bukur në TV, por është thjesht një humbje parash. Barrierat në kufi do të shkatërrohen brenda 2-3 orësh nga një sulm artilerie. Kjo, rastësisht, vlen për të gjithë zonën brenda rrezes së artilerisë konvencionale të armikut, pra deri në 30 km në vend. Kjo do të jetë një zonë vdekjeprurëse ku nuk duhet të vendosen trupa”, tha Gromadzinski.
Sipas mendimit të tij, objektivi më i rëndësishëm i Mburojës Lindore duhet të jetë në vend të kësaj të sigurojë që trupat në zonën deri në 100 km nga kufiri të mund të manovrojnë, që do të thotë të sigurojë një bazë logjistike në të gjithë zonën deri në lumin Vistula që rrjedh nëpër mes të Polonisë.
Gjithashtu e rëndësishme sipas tij është ofrimi i sigurisë së civilëve përmes edukimit dhe krijimit të infrastrukturës mbrojtëse.
Siç theksoi një ish-ushtar, “ushtria do të përballojë, ata do të lëvizin brenda dhe jashtë zjarrit të armikut, por popullsia qëndron në vend”.
Fortifikimet nuk do ta ndalojnë një ushtri moderne
Kolonel Slawomir Walenczynkowski nga Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Polake konfirmoi se Mburoja Lindore nuk duhet të kuptohet si një linjë fortifikimesh si Linja Franceze Maginot ose Linja Manerheim e Finlandës e 80 viteve më parë.
“Sot fortifikimet nuk kanë asnjë shans për të ndaluar armikun. Bëhet fjalë për skanimin e lëvizjes së tij në mënyrë që ai të lëvizë aty ku duam ne, sepse ne mund ta ndikojmë atë me masa zjarri”.
Ai shtoi se Mburoja Lindore shkon shumë përtej kufirit të Polonisë dhe madje përfshin modernizimin e urave mbi lumin Vistula për të qenë në gjendje të mbështesin peshën e tankeve moderne të stacionuara në Poloninë perëndimore.
Përveç kësaj, programi do të përfshijë edhe një të ashtuquajtur “sistem anti-shok”, një grup sensorësh për të monitoruar aktivitetet në Bjellorusi dhe Rusi.
Kjo do të blejë kohë për të vepruar para se të nisë një ofensivë armike, e ngjashme me atë që ndodhi para pushtimit rus të Ukrainës.