Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka ndaluar personelin e qeverisë amerikane në Kinë, si dhe anëtarët e familjes dhe kontraktorët me leje sigurie, të kenë marrëdhënie romantike ose seksuale me qytetarët kinezë, raportoi Associated Press (AP), sipas katër personave me njohuri të drejtpërdrejta për këtë çështje.
Rregulli u vendos nga ambasadori amerikan Nicholas Burns në janar, pak para se të largohej nga Kina. Personat e intervistuar nga AP folën në kushte anonimiteti për të diskutuar detajet e një direktive të re të klasifikuar.
Edhe pse disa agjenci amerikane tashmë kishin rregulla strikte për marrëdhënie të tilla, një politikë e përgjithshme e “mos vëllazërimit”, siç njihet në zhargonin diplomatik, nuk është deklaruar kurrë publikisht që nga Lufta e Ftohtë.
Nuk është e pazakontë që diplomatët amerikanë në vende të tjera të takohen me vendasit dhe madje të martohen me ta. Një version më i kufizuar i rregullit u miratua verën e kaluar, duke e ndaluar personelin amerikan të ketë “marrëdhënie romantike dhe seksuale” me shtetasit kinezë që punojnë si roje dhe staf tjetër mbështetës në Ambasadën e SHBA-ve dhe pesë konsullata në Kinë.
Përkufizimi i marrëdhënies
Burns, ambasadori në largim, e zgjeroi atë në një ndalim të plotë të marrëdhënieve të tilla me çdo shtetas kinez në Kinë në janar, vetëm disa ditë përpara se presidenti Donald Trump të merrte detyrën.
AP nuk ishte në gjendje të përcaktonte saktësisht se si politika e përcaktoi frazën “marrëdhënie romantike ose seksuale”. Dy nga njerëzit e njohur me ndalimin thanë se politika e re u diskutua fillimisht verën e kaluar pasi anëtarët e Kongresit kontaktuan Burns për të shprehur shqetësimet se kufizimet në marrëdhënie të tilla nuk ishin mjaft të forta. Komiteti Special i Dhomës për Partinë Komuniste Kineze nuk iu përgjigj një kërkese për koment.
Politika e re mbulon misionet e SHBA-ve në Kinën kontinentale, duke përfshirë ambasadën në Pekin dhe konsullatat në Guangzhou, Shanghai, Shenyang dhe Wuhan, si dhe konsullatën e SHBA-ve në territorin gjysmë autonom të Hong Kongut. Nuk zbatohet për personelin amerikan të vendosur jashtë Kinës.
Përjashtimi i vetëm nga politika është personeli amerikan me marrëdhënie para-ekzistuese me shtetasit kinezë; mund të kërkojë përjashtime. Nëse përjashtimi refuzohet, ata duhet t’i japin fund marrëdhënies ose të largohen nga pozicionet e tyre, thanë njerëzit. Kushdo që shkel politikën do të detyrohet të largohet menjëherë nga Kina.
Politika iu komunikua gojarisht dhe elektronikisht personelit amerikan në Kinë në janar, por nuk u njoftua publikisht.
Një çështje e brendshme
Departamenti i Shtetit refuzoi kërkesat për koment mbi atë që ai e përshkroi si një çështje “të brendshme”. Këshilli i Sigurisë Kombëtare i dërgoi pyetje Departamentit të Shtetit. Burns, ish-ambasadori, nuk iu përgjigj një kërkese për koment të përcjellë nga AP në adresën e tij të emailit në The Cohen Group, një firmë këshillimi të cilës iu bashkua sërish si zëvendëspresident në shkurt.
Agjencitë e inteligjencës në mbarë botën kanë përdorur prej kohësh burra dhe gra tërheqëse për të marrë informacione të ndjeshme, më e famshmja gjatë Luftës së Ftohtë. Departamenti i Shtetit dhe agjencitë e tjera me zyra në Kinë kanë vendosur prej kohësh kërkesa të rrepta raportimi për marrëdhëniet personale për personelin amerikan të vendosur atje, si dhe vende të tjera që konsiderohen me rrezik të lartë të inteligjencës armiqësore, si Rusia apo Kuba.
Dokumentet e deklasifikuara të Departamentit të Shtetit tregojnë se në vitin 1987, qeveria amerikane e ndaloi personelin e vendosur në bllokun sovjetik dhe Kinë të miqësohej, të dilte ose të kishte marrëdhënie seksuale me vendasit, pasi një marins amerikan në Moskë ishte joshur nga një spiun sovjetik. Kufizime të tilla u lehtësuan pas rënies së Bashkimit Sovjetik në 1991, sipas raporteve të lajmeve të asaj kohe.
Në Kinë, një ndalim absolut i marrëdhënieve të tilla nuk ka qenë në fuqi për shumë vite. Deri në ndalimin e ri në janar, personelit amerikan në Kinë iu kërkua të raportonte çdo kontakt intim me shtetasit kinezë te mbikëqyrësit e tyre, por nuk u ndalohej në mënyrë eksplicite të përfshiheshin në marrëdhënie seksuale ose romantike.
Kurthi i mjaltit
Diplomatët amerikanë dhe ekspertët e inteligjencës thonë se Pekini vazhdon të përdorë në mënyrë agresive të ashtuquajturat honeypot (kurthet e mjaltit) për të hyrë në sekretet amerikane. Në konferencat e para-vendosjes në Kinë, personeli amerikan informohet për studimet e rasteve të inteligjencës kineze që dërgon gra tërheqëse për të joshur diplomatët amerikanë dhe paralajmërohet se dhjetëra agjentë të sigurisë shtetërore kineze mund të caktohen për të monitoruar çdo diplomat të vetëm me interes.
Dihet pak për politikat e qeverisë amerikane për mosvëllazërim diku tjetër, pasi ato konsiderohen të klasifikuara. Domethënë nuk dihet sa kufizuese janë këto politika në vendet e tjera.
Shantazhi i inteligjencës
Në vitet e fundit, tensionet midis Uashingtonit dhe Pekinit janë rritur mbi tregtinë, teknologjinë dhe konkurrencën gjeopolitike.
Peter Mattis, një ish-analist i CIA-s dhe president i Fondacionit Jamestown, një institut me bazë në Uashington, tha se ka pasur të paktën dy raste të publikuara të agjentëve kinezë që joshin diplomatët amerikanë të vendosur në Kinë, megjithëse ai nuk ka dëgjuar për ndonjë rast të tillë në vitet e fundit.
Mattis shtoi se një problem tjetër është se forcat kineze të sigurisë nuk po mbledhin vetëm informacion përmes spiunëve, por edhe duke ushtruar presion ndaj qytetarëve të zakonshëm kinezë për informacion, shpesh përmes kërcënimeve ose frikësimit. Kjo, tha Mattis, do të thotë se çdo qytetar kinez që takohet me një diplomat amerikan mund të jetë vulnerabël ndaj detyrimit.
“MSS është e gatshme të shfrytëzojë çdo lidhje njerëzore që një objektiv ka për të mbledhur inteligjencë”, tha Mattis, duke përdorur një akronim që i referohet Ministrisë së Sigurisë së Shtetit të Kinës. “Ky ndryshim rregulli sugjeron që MSS është bërë shumë më agresive në përpjekjen për të fituar akses në Ambasadën dhe qeverinë e SHBA-ve”.
Ministria e Jashtme e Kinës nuk e komentoi ndalimin, duke thënë në një deklaratë me faks se ishte “më e përshtatshme të pyeteshin Shtetet e Bashkuara për këtë çështje”.
Kina gjithashtu ka forcuar kontrollet tashmë të forta mbi stafin e saj jashtë shtetit, sipas rregulloreve kineze, raporteve të lajmeve dhe katër personave të njohur me zyrtarët kinezë, të cilët folën në kushte anonimiteti, në mënyrë që të mund të diskutonin një temë të ndjeshme.
Vitet e fundit, Pekini ka filluar të zbatojë me rigorozitet rregulloret që ndalojnë promovimet për nëpunësit civilë kinezë, bashkëshortët e të cilëve kanë marrë nënshtetësinë e huaj dhe ndalojnë diplomatët të kalojnë periudha të gjata kohore në një vend, duke detyruar disa të kthehen në Kinë.
Ministria e Jashtme e Kinës dhe shumë agjenci të tjera qeveritare i ndalojnë zyrtarët dhe personelin e tyre që të kenë marrëdhënie seksuale ose romantike me shtetas të huaj, ndërsa anëtarëve të ushtrisë ose policisë kineze në përgjithësi u ndalohet të largohen nga Kina fare pa miratimin e shprehur të mbikëqyrësve të tyre.