Bashkimi Evropian po bën një hap të rëndësishëm në reformimin e politikës së azilit, duke avancuar me miratimin e listës së parë të përbashkët të BE-së për vendet e origjinës të sigurta dhe duke forcuar konceptin e “vendeve të treta të sigurta”. Parlamenti Evropian miratoi dy ndryshime të rëndësishme në rregulloren mbi procedurat e azilit, të cilat tani i kalojnë Këshillit të BE-së për miratim përfundimtar.
Sipas ministrit italian të Brendshëm, Matteo Piantedosi, ky është një sukses i madh i qeverisë italiane dhe një kthesë e shumëkërkuar nga Italia në menaxhimin e migracionit. Votimi në Parlament tregoi ndarje të thella politike: Partia Popullore Evropiane (PPE), konservatorët dhe e djathta ekstreme votuan së bashku pro, ndërsa socialistët dhe liberalët u ndanë brenda grupeve të tyre, duke reflektuar qasje të ndryshme kombëtare ndaj çështjes së migracionit.
Lista e përbashkët e BE-së për vendet e origjinës të sigurta përfshin Bangladeshin, Kolumbinë, Egjiptin, Indinë, Kosovën, Marokun dhe Tunizinë. Kërkesat për azil nga qytetarët e këtyre vendeve do të shqyrtohen me procedurë të përshpejtuar, duke rritur mundësinë e refuzimit të shpejtë. Parimi i ri nënkupton se këto vende konsiderohen në përgjithësi të sigurta, përveç rasteve specifike kur aplikanti arrin të provojë rrezik individual.
Gjithashtu, vendet kandidate për anëtarësim në BE do të konsiderohen parimisht të sigurta për shtetasit e tyre, përveç nëse ekzistojnë rrethana të veçanta që kërkojnë një vlerësim tjetër. Shtetet anëtare do të mund të shtojnë vende të tjera në listat e tyre kombëtare të vendeve të sigurta, por nuk do të mund të përfshijnë vende që janë hequr nga lista e përbashkët e BE-së.
Ndryshimet prekin drejtpërdrejt Paktin për Migracionin dhe Azilin, i miratuar në prill 2024 dhe është në fuqi që nga qershori i këtij viti. Disa dispozita do të mund të zbatohen edhe para hyrjes së plotë në fuqi të legjislacionit të ri në qershor 2026, veçanërisht ato që lidhen me procedurat e përshpejtuara në kufi dhe me përcaktimin kombëtar të vendeve të sigurta.
Sipas rregullave të reja, shtetet anëtare do të mund të shpallin të papranueshme kërkesat për azil nëse aplikanti ka një lidhje me një vend të tretë të konsideruar të sigurt, e ka kaluar atë vend gjatë rrugës ose mund të transferohet atje në bazë të marrëveshjeve dypalëshe apo në nivel BE-je. Një element i rëndësishëm është se ankesa kundër vendimit për papranueshmëri nuk do të pezullojë automatikisht vendimin për kthim (riatdhesim), duke e bërë procesin më të shpejtë dhe më të ashpër.
Këto masa shihen nga mbështetësit si një mënyrë për të forcuar kontrollin e kufijve dhe për të reduktuar abuzimet me sistemin e azilit, ndërsa kritikët paralajmërojnë se ekziston rreziku i kufizimit të të drejtës për mbrojtje ndërkombëtare dhe i zhvendosjes së përgjegjësisë jashtë territorit të BE-së.
Me këtë reformë, Bashkimi Evropian po shënon një kthesë të dukshme në politikën e migracionit, duke vendosur theks më të madh te përshpejtimi i procedurave, filtrimi më i rreptë i kërkesave për azil dhe bashkëpunimi me vende të treta për menaxhimin e flukseve migratore./Corriere Della Sera/