“Bëmë një zgjedhje të rëndësishme kur votuam për republikanët, por tani po kuptojmë se ishte një gabim i madh. Trumpi na ka zhgënjyer”. Kështu shprehet Luisa Santiago, një votuese hispanike në Shtetet e Bashkuara, duke përmbledhur pakënaqësinë e një pjese të komunitetit që ndihmoi Donald Trumpin të rikthehej në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2024.
Sipas saj, zhgënjimi nuk lidhet vetëm me deportimet, të cilat i cilëson si brutale dhe të pamëshirshme, por edhe me inflacionin dhe vështirësitë ekonomike. Për shumë familje hispanike, çmimet e larta e bëjnë gjithnjë e më të vështirë përballimin e shpenzimeve deri në fund të muajit.
Në politikën amerikane, ky fenomen njihet si “pendesa e blerësit” (buyer’s remorse), një shprehje që përdoret kur dikush pendohet për një zgjedhje pasi kupton se ajo nuk i përmbushte pritshmëritë. Këtë herë, pendesa lidhet me votën për presidentin.
Sipas studimeve të NBC dhe Qendrës Pew, votuesit hispanikë që mbështetën Trumpin në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024 po shfaqin shenja të forta pakënaqësie. Në atë garë, 42% e votuesve hispanikë votuan për kandidatin republikan, duke ngushtuar ndjeshëm epërsinë e Kamala Harrisit në këtë grup. Në zgjedhjet e vitit 2020, Joe Biden kishte fituar mes votuesve hispanikë me një diferencë prej 34 pikësh përqindjeje ndaj Trumpit.
Të dhënat më të fundit të cituara nga Qendra Pew tregojnë se vetëm 24% e hispanikëve e miratojnë punën e Trumpit si president. Ndërkohë, 51% e tyre do të preferonin që demokratët të drejtonin Kongresin, kundrejt 24% që mbështesin republikanët.
Sipas të njëjtave të dhëna, shtatë në dhjetë votues hispanikë mendojnë se politikat e Trumpit u kanë sjellë pasoja negative. Vetëm 65% e atyre që e votuan në vitin 2024 deklarojnë se do të mbështesin sërish Partinë Republikane në zgjedhjet e mesmandatit, të planifikuara për 3 nëntor.
Ekonomia mbetet shqetësimi kryesor. Rreth 86% e hispanikëve e konsiderojnë atë çështjen më të rëndësishme, ndërsa emigracioni renditet më poshtë, me 64%. Sipas sondazheve të NBC dhe Telemundo, miratimi i Trumpit mes votuesve hispanikë ka rënë në 27%. Rreth dy të tretat mendojnë se deportimet kanë shkuar shumë larg, ndërsa tre të katërtat nuk janë të kënaqur me mënyrën se si administrata po menaxhon ekonominë dhe koston e jetesës.
Aileen Cardona-Arroyo, anketuese demokrate dhe bashkautore e studimit, vlerëson se këto rezultate tregojnë një ndryshim të dukshëm në prirjet e votuesve hispanikë, pas përparimit që republikanët arritën në këtë komunitet gjatë zgjedhjeve të vitit 2024. Sipas saj, kjo mund të krijojë vështirësi për kandidatët republikanë në zgjedhjet e ardhshme.
Nga ana tjetër, Micah Roberts, anketues republikan dhe bashkautor i studimit, thekson se rezultati i vitit 2024 ishte i veçantë dhe se ndikimi personal i Trumpit ishte vendimtar për ndryshimin e sjelljes elektorale të komunitetit hispanik.
Në të kaluarën, analistët John Judis dhe Ruy Teixeira parashikuan se demokratët mund të krijonin një shumicë të qëndrueshme elektorale në SHBA, falë rritjes së popullsisë së pakicave etnike, të rinjve dhe personave me arsim të lartë. Megjithatë, rezultati i vitit 2024 tregoi se votuesit hispanikë nuk mbështesin domosdoshmërisht demokratët dhe se një pjesë e tyre mund të tërhiqet nga politika konservatore.
Trump arriti të fitonte mbështetjen e një pjese të këtij elektorati, pavarësisht retorikës së tij të ashpër ndaj emigracionit dhe premtimeve për deportime masive. Një pjesë e votuesve që kishin hyrë ligjërisht në SHBA mund të kenë mbështetur kontrollet më të forta ndaj emigracionit të paligjshëm. Por, sipas analizës, administrata e Trumpit mund të ketë shkuar shumë larg me politikat e saj, ndërsa problemet ekonomike kanë shtuar pakënaqësinë.
Pasojat e politikave të emigracionit ndihen edhe në ekonomi. Në Los Anxhelos, për shembull, dërgimi i trupave të Gardës Kombëtare për të ndihmuar agjentët e Shërbimit të Emigracionit dhe Doganave (ICE) në arrestimin e emigrantëve pa dokumente ka shkaktuar tensione. Në të njëjtën kohë, rënia e emigracionit ka krijuar vështirësi për sektorë që varen nga fuqia punëtore e emigrantëve.
Sipas studimeve të Rezervës Federale, emigracioni i ligjshëm dhe ai i paligjshëm kanë rënë në nivele shumë të ulëta. Kjo mund të kënaqë mbështetësit e një politike më të ashpër kufitare, por njëkohësisht lë pa punëtorë të mjaftueshëm disa industri, ferma dhe shërbime. Shumë prej këtyre vendeve të punës nuk tërheqin mjaftueshëm punonjës amerikanë, duke rritur rrezikun e pasojave afatgjata për prodhimin dhe rritjen ekonomike.
Në kufirin mes SHBA-së dhe Meksikës, pranë qytetit meksikan Tijuana, çdo ditë mijëra njerëz kalojnë pikën kufitare të San Ysidro-s për të shkuar në SHBA për punë dhe kthehen në mbrëmje. Ndërkohë, qendra Casa del Migrante, e themeluar nga priftërinj të urdhrit skalabrinian, ka strehuar më shumë se 270 mijë persona që nga viti 1987, mes tyre emigrantë që synojnë të hyjnë në SHBA dhe persona që janë deportuar.
Njëri prej tyre është Martin Pina, i cili tregon se është deportuar pas dënimeve për shitje droge në Kaliforni. Ai ka vuajtur gjithsej 17 vjet burg dhe thotë se, nëse arrestohet për herë të tretë, mund të dënohet me burgim të përjetshëm. Megjithatë, bashkëshortja dhe djali i tij, i lindur në SHBA, jetojnë përtej kufirit dhe ai shpreson të kthehet një ditë pranë tyre.
Pat Murphy, një prift nga Nju Jorku që drejtoi Casa del Migrante për 12 vjet, ka argumentuar se SHBA-ja ka nevojë për emigrantë, ndërsa emigrantët kanë nevojë për punë. Sipas tij, zgjidhja kërkon një reformë efektive të emigracionit të ligjshëm, e cila do të merrte parasysh nevojat e ekonomisë amerikane dhe të njerëzve që kërkojnë një jetë më të mirë.
Administrata Trump nuk ka ndërmarrë një reformë të tillë. Tani, ndërsa afrohen zgjedhjet e mesmandatit të 3 nëntorit, pakënaqësia e votuesve hispanikë për ekonominë, inflacionin dhe deportimet mund të ndikojë në mbështetjen për republikanët.