Kryetari i Komisionit për Çështjet e Brendshme dhe të Mbrojtjes, Bledi Çuçi, në fjalën e tij gjatë seancës dëgjimore me Agjencinë Kombëtare të Emergjencave Civile për projektbuxhetin e vitit 2026, deklaroi se rritja e fondeve për emergjencat është një hap pozitiv, por kërkoi rishikimin e mënyrës së administrimit të tyre.
Çuçi theksoi se emergjencat “nuk mund të parashikohen”, ndaj nevojitet një metodologji më efektive për ndarjen e fondeve. Ai përgëzoi Agjencinë për kalimin në një skemë të re alokimi, duke shpjeguar se metodat e mëparshme, ku fondet ndaheshin sipas projekteve të paraqitura nga bashkitë, krijonin pabarazi midis tyre. Sipas tij, bashkitë me buxhete të vogla dhe me risk më të lartë shpesh mbeteshin të pafavorizuara, ndërsa financoheshin kryesisht ato që kishin kapacitete më të mira për të hartuar projekte.
Në këtë kuadër, Çuçi propozoi krijimin e një instrumenti të ri buxhetor: që fondi i emergjencave civile të kthehet në një transfertë të pakushtëzuar, të administruar nga Agjencia e Emergjencave, dhe që fondet e pashfrytëzuara gjatë vitit të mund të mbarten për vitin pasardhës.
“Sektori ka nevojë për një mekanizëm që krijon një fond më të konsoliduar për emergjencat civile. Nëse bashkia e konsideruar me risk të lartë nuk përballet me emergjenca atë vit, fondi duhet t’i mbartet vitit tjetër“, u shpreh Çuçi, duke shtuar se këtë propozim do t’ia paraqesë Ministrisë së Financave.
Ai nënvizoi se aktualisht “harxhojmë para për emergjencat, por nuk kemi eficiencën e duhur”, pikërisht për shkak të sistemit të deritanishëm që favorizonte projektet më të mira, jo domosdoshmërisht zonat me risk më të lartë.
Sipas Çuçit, ky ndryshim do të garantonte një shpërndarje më të drejtë dhe më efektive të fondeve në nivel lokal, duke rritur gatishmërinë dhe aftësinë e bashkive për t’u përballur me situata emergjente.
“Të gjendet një instrument buxhetor, që fondi i emergjencave civile të quhet transfertë e pakushtëzuar e administruar nga agjencia e emergjencave por nëse nuk zbatohet gjatë vitit ushtrimor buxhetor të caktar, të mbartet vitin tjetër e ti shtohet buxhetit pasardhës. Instrumentet i ka tashmë buxheti i shtetit sepse kur alokoojmë fondet për bashkitë kemi disa kolona të tëra që janë transferuar si tw pakushtëzuara por sektoriale. Mund ta përdorim këtë si instrument për të bërë në një kolonë të veçantë fondin buxhetor për emergjencat në bazë të bashkive me risk dhe nëse gjatë atij viti ajo bashki që është konsideruar me risk nuk do ketë emergjenca, fondi t’i mbartet edhe për vitin tjetër.
Ky instrument do krijojë një fond më të konsoliduar sa i përket emergjencave civile. Do ja propozoj dhe Ministrit të Financave këtë gjë. Harxhojmë para për emergjencat por s’kemi eficensën e duhur. E para, është alokuar sipas projekteve dhe jo çdo bashki kanë mundësi të bëjnë projekte të mira. Dhe e dyta, fiton një projekt i mirë po bashkia s’ka risk aq të lartë sa e ka një bashki tjetër më e vogël e cila nuk është në gjendje të bëjë një projekt“, tha ai.