Parlamenti francez ka rrëzuar në leximin e parë projektbuxhetin e shtetit për vitin 2027, duke thelluar ngërçin politik dhe financiar në vend, vetëm pak muaj para zgjedhjeve presidenciale.
Projektbuxheti u hodh poshtë të mërkurën me 458 vota kundër, asnjë votë pro dhe dy abstenime. Kundër tij votuan të gjitha forcat politike, përfshirë edhe deputetët që mbështesin qeverinë e Presidentit Emmanuel Macron.
Votimi erdhi pas rreth dhjetë ditësh debatesh të tensionuara në Asamblenë Kombëtare, ku deputetët e opozitës kritikuan zgjedhjet ekonomike të qeverisë, ndërsa përfaqësuesit e shumicës qeverisëse shprehën pakënaqësi për ndryshimet e shumta që iu bënë tekstit fillestar.
Rrëzimi i projektbuxhetit është një tjetër goditje për qeverinë franceze, e cila përballet me vështirësi për të siguruar mbështetjen parlamentare, pas shpërbërjes së Asamblesë Kombëtare në vitin 2024 nga Macron dhe krijimit të një Parlamenti pa shumicë të qartë.
Pas votimit, projektbuxheti do t’i kalojë Senatit në versionin e tij fillestar, ku pritet të shqyrtohet sërish duke nisur nga 20 nëntori. Zyra e Kryeministrit Sébastien Lecornu ka bërë të ditur se negociatat për gjetjen e një kompromisi do të zhvillohen në një fazë të mëvonshme, duke lënë të hapur mundësinë e harmonizimit të qëndrimeve mes qeverisë dhe Senatit gjatë muajit dhjetor.
Përplasjet për taksat dhe shkurtimet e shpenzimeve
Gjatë shqyrtimit parlamentar, deputetët kanë ndryshuar ndjeshëm projektbuxhetin e paraqitur nga qeveria, duke hequr disa prej masave kryesore për uljen e shpenzimeve. Mes tyre ishte edhe heqja e lehtësirave tatimore për pensionistët dhe organizatat, si dhe një rritje e propozuar e taksave për kompanitë e mëdha.
Plani fillestar i qeverisë synonte uljen e deficitit buxhetor në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2027, nga 5.4% që parashikohet për këtë vit. Megjithatë, ndryshimet e bëra nga deputetët e kanë vështirësuar arritjen e këtij objektivi.
Ministri i Buxhetit, David Amiel, ka paralajmëruar se Franca duhet të ndërmarrë masa më të mëdha për reduktimin e shpenzimeve sesa ato të parashikuara në projektin fillestar, i cili synonte kursime në vlerën e 43 miliardë eurove.
Situata ekonomike mbetet gjithashtu shqetësuese. Ekonomia franceze regjistroi një tkurrje prej 0.1% në tremujorin e tretë, ndërsa kostot e huamarrjes së shtetit janë rritur ndjeshëm gjatë javëve të fundit, për shkak të shqetësimeve mbi qëndrueshmërinë e borxhit publik dhe paqëndrueshmërinë politike e sociale.
Qeveria mund të miratojë buxhetin pa votim
Një tjetër pikë shqetësimi për ligjvënësit është mundësia që qeveria të përdorë kompetencat ekzekutive për të miratuar buxhetin pa kaluar përmes një votimi parlamentar.
Sipas skenarit të përmendur në debatet politike, nga 18 dhjetori qeveria mund të ketë mundësinë të miratojë projektbuxhetin përmes një dekreti ekzekutiv, duke shmangur kështu votimin në Asamblenë Kombëtare.
Kjo mundësi ka shtuar dyshimet e disa deputetëve se qeveria po zvarrit negociatat për të fituar kohë deri në momentin kur mund të përdorë këtë mekanizëm. Në një klimë të karakterizuar nga përçarjet politike dhe shqetësimet për borxhin publik, miratimi i buxhetit të vitit 2027 mbetet një nga sfidat kryesore për qeverinë franceze.