Nga Eduard Zaloshnja
Nga sondazhet që kam drejtuar në muajt e fundit (në terren ose përmes shpërndarjes së linkut të pyetësorit me SMS të rastësishme), më ka rezultuar se pothuaj gjysma e shqiptarëve brenda vendit nuk janë gati të votojnë as për PS-në e udhëhequr me vendosmëri nga Rama dhe as për PD-në e udhëhequr me vendosmëri nga Berisha. Ndërkaq, për partitë e vogla, të udhëhequra me vendosmëri nga Shehaj, Qori, apo Lapaj, përkrahja në rang kombëtar është tepër e vogël për të sfiduar atë të dy partive kryesore.
Dhe në një situatë të tillë, mendja të shkon te Nikol Pashinyani i Armenisë apo Péter Magyari i Hungarisë, si edhe te Lista Studentore e Serbisë.
Në vitin 2018, 42-vjeçari Nikol Pashinyan ishte kryetar i një partie të vogël armene me vetëm 4 deputetë në parlament. Por ai filloi një lëvizje paqësore popullore (të njohur si ‘Revolucioni i Kadifenjtë’), që i mbushi përditë rrugët e Jerevanit plot me protestues (të cilët nuk largoheshin nga rrugët as ditën e as natën). Eventualisht, parlamenti e zgjodhi atë kryeministër të përkohshëm në vend të gjithëpushtetshmit Serzh Sargsyan. Dhe qysh atëherë, Pashinyani i ka fituar zgjedhjet pralamentare tri herë rresht.
Në fillim të vitit 2024, 42-vjeçari Péter Magyar ishte anëtar i rëndësishëm i Partisë Fidez në Hungari, të udhëhequr nga i gjithëpushtetshmi Viktor Orbán. Por pas një skandali të madh, ku u përfshi edhe ish-bashkortja e tij, Magyari iu bashkua partisë së vogël jashtëparlamentare Tisza. Nën udhëheqjen e Magyarit, Tisza u rendit e dyta në zgjedhjet për Parlamentin Evropian të vitit 2024, dhe fitoi një shumicë të cilësuar në zgjedhjet parlamentare të vitit 2026. Duke larguar kështu nga pushteti kryeministrin 4-mandatësh, Viktor Orbán.
Lista studentore në Serbi lindi nga protestat pas tragjedisë së stacionit të trenit të Novi Sadit, dhe u shndërrua në një alternativë zgjedhore kundër Vuçiqit të gjithëpushtetshëm. Në zgjedhjet e 25 tetorit 2026, ajo fitoi 140 nga 250 mandatet, duke siguruar shumicën parlamentare. “Studentore” ishte vetëm mënyra e përzgjedhjes dhe mbështetja, por jo vetë lista e kandidatëve. Studentët përzgjodhën përmes asambleve të tyre profesorë, mjekë, artistë dhe figura të tjera publike, teksa vetë nuk kandiduan. Lista u kryesua nga profesori i kardiologjisë Ilija Srdanović. Ndërkaq, partitë kryesore opozitare e mbështetën ‘Listën Studentore’, pa paraqitur lista të tyre të veçanta.
Në kushtet aktuale, në Shqipëri nuk kemi ndonjë udhëheqës të ngjashëm me Pashinyanin e Armenisë dhe Magyarin e Hungarisë, apo ndonjë organizim të ngjashëm studentor me atë të Serbisë. Dhe fatkeqësisht, në horizontin shqiptar nuk ka gjasa të feksë së afërmi ndonjë dritë!
Konkretisht, nga dy sondazhe rigoroze që kam drejtuar këtë vit në terren, më ka rezultuar se mbi 70% e të anketuarve janë të prirur për të paguar rryshfete. Ndërkaq, mbi 62% e të anketuarve kanë deklaruar se njerëz të rethit të tyre familjar-shoqëror, në fakt, kanë paguar rryshfete. Në një ferrishte të tillë është vështirë të çelin së afërmi trëndafilë …