Shkrim i publikuar nga The Guardian
18 tetor 2026 – Protestat që kanë tronditur Spanjën dhe Francën javët e fundit janë përhapur në Itali dhe Portugali, me përleshje mes protestuesve dhe policisë si dhe djegie pronash në Milano, ndërsa një kamp me çadra u ngrit në Lisbonë gjatë fundjavës.
Një marshim në qendër të Milanos të shtunën, kundër rritjes së kostos së jetesës, filloi paqësisht, por përfundoi me protestues të maskuar që hodhën gurë, pllaka dhe objekte të tjera drejt policisë dhe dogjën barrikada të ngritura me tavolina baresh.
Policia përdori ujë me presion dhe gaz lotsjellës për të shpërndarë turmat, ndërsa pamjet e pasojave treguan një makinë të karabinierëve të dëmtuar rëndë.
Të paktën dy oficerë policie u plagosën dhe rreth 50 protestues, përfshirë shumë të mitur, u ndaluan, raportoi agjencia LaPresse.
Kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, tha se megjithëse demonstrimi është një e drejtë, “djegia e qyteteve tona nuk është”. Në një postim në rrjetet sociale, ajo tha se “huliganët” kishin shfrytëzuar protestat “për të krijuar kaos, për të sulmuar ata që sigurojnë rendin dhe për të mbajtur peng qytete të tëra”.
Kryebashkiaku i qendrës së majtë të Milanos, Giuseppe Sala, tha se “arsyet e protestave ishin të kuptueshme, por dhuna ndaj forcave të rendit dhe dëmtimi i rëndë i qytetit nuk janë të justifikueshme”.
Në Lisbonë, një kamp çadrash, i ngjashëm me atë të ngritur në Madrid tre javë më parë, u vendos nga protestuesit që kërkonin masa për krizën e strehimit dhe kostot e jetesës.
Qindra protestues u mblodhën natën në Sheshin Rossio, në zemrën turistike të kryeqytetit portugez, pas një marshimi që kishte tërhequr mijëra njerëz në mbarë vendin.
Pjesëmarrësit u zotuan të qëndronin gjatë natës, me qindra që këndonin këngë rreth statujës së Mbretit Pedro IV që dominon sheshin.
“Klasa sociale portugeze që paguan taksa, ajo që mban vendin gjallë, është nën sulm dhe po humbet të drejtat e saj, veçanërisht të drejtën për strehim”, tha Elena Costa, një asistente sociale 46-vjeçare. “Prandaj jemi të gjithë këtu bashkë për të shpjeguar se po mbytemi”.
Antonio Margado, një inxhinier 52-vjeçar, kritikoi qeverinë e qendrës së djathtë për “liberalizimin total të qirave; pronarët mbrohen gjithnjë e më shumë, ndërsa qiramarrësit që kanë nevojë për një shtëpi mbrohen gjithnjë e më pak”.
Çmimet e banesave në Portugali u rritën me 124% midis viteve 2015 dhe 2024, gati dy herë më shpejt se mesatarja e BE-së, sipas të dhënave zyrtare. Ndikimi është veçanërisht i rëndë tek të rinjtë dhe tek banorët e Lisbonës, rreth një e katërta e më shumë se 11 milionë banorëve të Portugalisë jetojnë në zonën metropolitane të kryeqytetit.
Kampi i së shtunës në Lisbonë amplifikoi një protestë për strehimin që kishte nisur në qytetin verior të Portos, ku dhjetëra çadra tashmë ishin ngritur.
Në protestën e mëhershme në Lisbonë, të thirrur nga sindikata kryesore CGTP, demonstruesit kërkuan shërbime publike më të mira, pensione dhe paga më të larta si dhe masa kundër kostove të larta të strehimit.
Kryeministri i Portugalisë, Luís Montenegro, tha se qeveria e tij e kuptonte që njerëzit donin të “shprehnin zemërimin e tyre për atë që, sipas tyre, mund të jenë mangësi në politikat publike”. Por ai paralajmëroi rivalët politikë kundër “importimit në Portugali të klimave të paqëndrueshmërisë dhe protestave që, në fakt, nuk kanë mbështetje në shoqërinë portugeze”, duke iu referuar protestave të dhunshme në Francë.
Ka pasur gjithashtu demonstrata të dhunshme në Shqipëri këtë javë, ku protestuesit të zemëruar për kushtet në universitete dhe tarifat e larta të studimeve kanë kërkuar dorëheqjen e kryeministrit të vendit, Edi Rama.
Të shtunën, protestuesit hodhën gurë, kokteje molotov, objekte metalike dhe mjete piroteknike ndaj policisë, si dhe dogjën makina e kosha plehrash, duke i përdorur si barrikada të ndezura për të ndaluar avancimin e policisë.
Në shenjë të përshkallëzimit të dhunës, policia hapi zjarr me plumba gome ndaj demonstruesve për herë të parë që nga fillimi i protestave. Protestat vazhduan deri natën, me ndërtesa, përfshirë një gjykatë, banka dhe zyrë postare, të cilat u dogjën ose u dëmtuan rëndë. Ky zhvillim pason muaj të tërë protestash antiqeveritare në këtë vend të Ballkanit, të cilat fillimisht u ndezën nga një projekt resorti i lidhur me familjen e presidentit amerikan, Donald Trump.
Zemërimi në rritje për qiratë e larta dhe pabarazinë sociale shpërtheu në Spanjë muajin e kaluar, pasi një grua 87-vjeçare u dëbua nga shtëpia e saj sepse nuk mund të paguante rritjen e qirasë me 230% të kërkuar nga firma e investimeve që kishte blerë apartamentin e saj.
Gjendja e ndjerë e María del Carmen Abascal dhe problemi më i gjerë që ajo përfaqësonte, çoi në demonstrata në rrugë dhe ngritjen e një kampi proteste në mes të kryeqytetit spanjoll, si dhe nxiti qeverinë e udhëhequr nga socialistët të propozonte masa emergjente për të lehtësuar dhe mbrojtur aksesin në strehim. Kur partitë e djathta dhe të ekstremit të djathtë i rrëzuan ato masa në kongres, kryeministri Pedro Sánchez reagoi duke shpallur zgjedhje të parakohshme të përgjithshme për fundin e nëntorit.
Në Francë, zemërimi për mungesën e mësuesve dhe kushtet e këqija në shkollat e periferive të varfra veriore të Parisit është kthyer në një lëvizje kombëtare kundër pabarazisë, shpenzimeve të ulëta publike dhe standardeve në rënie.
Më shumë se 1 mijë e 200 persona u arrestuan në Francë të shtunën pasi protestuesit që mbështesnin nxënësit e shkollave të mesme u përplasën me policinë, me disa demonstrata që më vonë dolën jashtë kontrollit ndërsa ndërtesat u dogjën dhe dyqanet u plaçkitën.
Burimi: Lajme ndërkombëtare