Nga Gianluca Di Feo, la Repubblica
Dhurimi falas i pajisjeve ushtarake ka përfunduar në fillim të verës, por presioni i Shtëpisë së Bardhë për të gjetur një zgjidhje të konfliktit mund të sjellë bllokimin edhe të shitjeve të armëve.
Një perspektivë që ngarkon Europën dhe disa pak vende të tjera, Kanada dhe Australi, me peshën për të mbështetur rezistencën e Kievit.
Statistikat e fundit të Institutit Kiel, që është bërë termometri i kontributit perëndimor ndaj qeverisë Zelensky tregojnë se edhe BE-ja dhe Britania e Madhe kanë ulur fondet.
Në korrik dhe gusht kanë rënë nga 3.85 miliardë euro për 2024 në 1.65 miliardë, me një rënie prej 57 për qind. Ka kryesisht një problem: Ukraina ka nevojë për bateritë më të fundit të mbrojtjes ajrore Patriot, të quajtura Pac 3, të vetmet që mund të ndalojnë raketat balistike dhe hipersonike ruse.
Mekanizmi i vendosur nga Donald Trump në korrik parashikon që të gjitha pajisjet amerikane të blihen nga vendet e NATO-s dhe më pas t’u dërgohen Kievit.
Një procedurë që kërkon autorizim nga Kongresi dhe shpesh prodhim të ri të raketave, ndërsa donacionet e administratës Biden merren direkt nga magazinat e Ushtrisë së SHBA-së.
Aktualisht, vetëm disa raketa “Patriot” të paguara nga Gjermania në qershor sipas këtij sistemi kanë mbërritur në front.
Berlini i ka marrë nga sasitë e porositura vite më parë për ushtrinë e vet dhe janë dashur pothuajse katër muaj nga porosia deri në dorëzimin e pjesës së parë.
Çështja e mbrojtjes ajrore
Sot Zelensky tha se ka nisur negociatat me kompani të sektorit të mbrojtjes për të përgatitur një kontratë për 25 sisteme Patriot.
Pritet të kalojë shumë kohë para se të jenë gati. Aktualisht, Raytheon-it i duhen 12-14 muaj për të ndërtuar një bateri, që përbëhet nga një radar, një qendër komandimi dhe katër lansues.
Linja e prodhimit përfundon në total gjashtë raketa në vit, që duhet të rritet në 18 deri në 2027, falë një fabrike të re.
Sa i përket raketave, të dhënat e fundit tregojnë se deri në fund të 2025 në SHBA do të prodhohen 800 në vit, me rritje graduale deri në 1000, ndërsa në fund të 2026 do të hapet edhe një fabrikë në Gjermani.
I gjithë prodhimi është tashmë i lidhur me porositë e bëra që nga 2019 nga 19 vende: nëse ndonjë nuk heq dorë nga porosia, çdo bateri për Ukrainën do të shkojë në radhë dhe do të jetë gati pas 2030.
Sulmet ajrore pa pengesa
Vetë Zelensky ka folur për një “listë pritjeje”, por Kievi nuk mund të presë.
Patriotët janë mburoja thelbësore. Në sulmet e javëve të fundit, Moska ka përdorur një numër të paprecedentë raketash balistike, edhe njëzet e dy në një natë, që shkatërrojnë fabrikat ushtarake dhe infrastrukturën energjetike.
Shtabi i përgjithshëm ukrainas, zakonisht optimist, në gusht pretendonte se interceptonte 33 për qind, por në shtator rezultati ra në 6 për qind dhe po përkeqësohet.
Në praktikë, ky lloj sulmesh nuk ka më pengesa. Dhe fakti që janë të përqendruara kundër industrive ushtarake ndikon në kapacitetin e rezistencës së vendit, i cili kishte arritur të prodhonte thuajse gjysmën e pajisjeve në vend.
Censura e Kievit mohon informacionet për këto sulme, por duket se qëllimi kryesor janë linjat e montimit të dronëve me rreze të gjatë: në kryeqytet është bombarduar linja e prodhimit e sapohapur e Bayraktar turk, dhe të tjera janë shkatërruar në Dnipro dhe Lviv.
Mungesa e alternativave
A ka alternativa? Javët e fundit janë vërejtur lëvizje nga Izraeli, që ka larguar nga shërbimi Patriotët e tij pjesërisht të subvencionuar nga SHBA-të.
Është spekuluar që dy bateri janë dërguar në Ukrainë, por ato janë modele të vjetra. Franca dhe Italia kanë dhuruar dy bateri të raketave Samp-T, që kanë një kapacitet të kufizuar për të ndaluar raketat balistike ruse, por sipas zërave kanë mbetur pa municione në fillim të verës.
Prodhimi i interceptuesve Aster 30 nga konsorciumi europian Mbda ka pasur rritje të ngadalshme dhe kërkesat janë shumë të mëdha. Vetëm vitin tjetër do të ketë një rritje të konsiderueshme të furnizimeve dhe do të jenë të disponueshme edhe versionet e reja për ndalimin e raketave balistike.
Municionet dhe tanket mungojnë. Pa SHBA-në do të ketë vështirësi edhe për gjetjen e plumbave të artilerisë kalibri 155mm. Edhe në këtë rast, në BE po përpiqen të rivitalizojnë fabrikat, por nuk ka ende mundësi për të siguruar sasinë e municioneve që harxhohen në fushat e betejës.
Do të ketë gjithashtu mungesë të mjeteve të blinduara të rënda, si tanket dhe automjetet e luftës me zinxhirë Ifv.
Rezervat në depot e ushtrive europiane i janë dhënë Ukrainës, përfshirë mjete të vjetra si blindat M113 në të gjitha versionet.
Tani, edhe tanket e vjetër Leopard 1 janë shumë të kërkuara dhe nuk gjendet asgjë për të zëvendësuar humbjet në Donbas apo Zaporizhzhia.
Në Evropë sot prodhohen shumë pak tanket Leopard 2 dhe të gjitha ushtritë po i modernizojnë ato që kanë në përdorim. Asnjë nuk është i gatshëm t’i japë ato që ka, të cilat i konsideron të pamjaftueshme për mbrojtjen kombëtare.
Fabrikat nën goditje
Fabrikat e Kievit prodhojnë mjete me rrota, si për transportin e këmbësorisë, ashtu edhe topa vetëngarkues.
Me ndihmën e Danimarkës dhe Britanisë së Madhe po montohen raketat cruise Flamingo, më të fuqishmet për të goditur territorin rus, që deri tani janë përdorur kundër objektivave 500-600 km larg.
Por industritë e reja ushtarake ruse, si kompleksi i Yalabuga që prodhon mijëra dronë Shahed-Geran, janë vendosur shumë më larg.
Vetëm raketat cruise Tomahauk amerikane mund t’i arrijnë, por në këtë fushë tashmë ka një bllokim amerikan. Paratë nuk mjaftojnë. Skema që ka parasysh presidenti Zelensky është mjaft e errët.
Një grup shtetesh evropiane, fillimisht Franca, kërkon përdorimin e 300 miliardë eurove nga investimet ruse të sekuestruara për të financuar blerjet ushtarake për Ukrainën.
Tani kërkohet një formulë, si garanci për hua, për të kthyer edhe kapitalin në mjet rezistence. Edhe sikur këto para të vihen në dispozicion, pa Shtëpinë e Bardhë mbetet e pazgjidhur problemi kryesor: ku të gjenden armët për t’u blerë?
Ka vetëm një rrugë për të zgjatur luftën e ukrainasve: të dorëzohen pajisjet që janë në arsenalet evropiane.
Një lëvizje që qeveritë e BE-së nuk e marrin në konsideratë: përparësi ka fuqizimi i forcave të armatosura dhe krijimi i rezervave, për shkak të frikës se mund të ndodhë një përplasje me Rusinë në të ardhmen e afërt.
