Artikull i La Stampa, nga Monica Maggioni
Çfarë qëndron pas modelit të qeverisjes që pritet t’i besohet e ardhmja e Gazës?
Nuk mjafton të mbetesh në sipërfaqen e gjërave. Gaza International Transitional Authority, në dukje, duket si një model i ngjashëm me shumë autoritete kalimtare të krijuara gjatë viteve për të dalë nga konflikte ose kriza. Por, ta konsiderosh si një déjà vu apo ta stigmatizosh, do të thotë të përqendrohesh vetëm në një pjesë të vogël të një çështjeje që ka shumë më tepër brenda.
Origjina e këtij projekti ka të bëjë jo vetëm me Gazën, por edhe me fatin e demokracisë.
Që prej 2 vitesh, një nga kritikat më të mëdha ndaj Netanyahu-t, përtej masakrës në Gaza, ka qenë mungesa e një plani politik afatgjatë. Papritmas, ky plan duket se po merr formë.
Skena e vendimeve
Më 25 shtator, një takim në Shtëpinë e Bardhë. Prezentë ishin i dërguari për Lindjen e Mesme i Trump, Steve Witkoff, dhëndri i presidentit, Jared Kushner, dhe mes të tjerëve, ish-kryeministri britanik Tony Blair. Blair i paraqiti Trump një projekt të ri, një version i “Gaza Riviera”, plan zhvillimi i Gazës, i cili në të kaluarën kishte shkaktuar polemika të shumta.
Ky projekt tani u ngjante atyre të autoriteteve ku Blair kishte punuar në Kosovë dhe Lindjen e Mesme.
“Laboratori”
Ky model është një “laborator” politik për ndërtimin e një sistemi qeverisës që kapërcen mekanizmat demokratikë të njohur.
Dokumenti që përcakton funksionimin e Gaza International Transitional Authority përfshin elementët e nevojshëm për të qenë efektiv pa u përballur me burokraci, zgjedhje, vota, ose balancim pushtetesh. Në thelb, është një model menaxherial i aplikuar për qeverisjen.
Autoriteti pritet të drejtohet nga një bord, një këshill administrativ, i quajtur nga Trump “Bord i Paqes”, ku do të përfshihen përfaqësues të komunitetit ndërkombëtar, OKB-së dhe shoqërisë civile palestineze.
Ky Bord do të miratojë ligje, vendime dhe strategji, ndërsa Presidenti i Bordit do të mbështetet nga një Sekretariat Strategjik dhe një Sekretariat Ekzekutiv.
Sekretariati Ekzekutiv do të koordinojë veprimet ditore dhe do të lidhet me komisionerët për kontrollin e fushave të ndryshme: humanitare, drejtësi, siguri dhe koordinim me Autoritetin Palestinez. Autoriteti ekzekutiv palestinez do të zbatojë të gjitha shërbimet publike bazë nën kontrollin e sekretariatit.
Një “kompani” qeverisëse
Në thelb, kontrolli i Gazës shihet si mundësi për të testuar një model qeverisjeje si ai i një kompanie të madhe, ku nuk ka ndarje pushtetesh, organizma verifikues, ose kritere për përfaqësim. Pra, një qeverisje e re, e bazuar në logjikën e kompanive!
Nga Curtis Yarvin, teoricien i “illuminizmit të errët” e deri te miliarderët e Silicon Valley rreth Trump, idetë teknokratike dhe apolitike po integrohen gradualisht në qeverisje.
Qëllimi: të vendoset “monarkia e CEO-s”, udhëheqësi-ekzekutiv që merr vendimet.
Teknologjia dhe kontrolli
Në këtë eksperimenti luan rol edhe teknologjia dhe Inteligjenca Artificiale.
Larry Ellison, themelues i Oracle, mbështet një sistem të gjerë monitorimi me AI për të garantuar që “qytetarët do të sillen në mënyrën më të mirë”. Ai është gjithashtu donatori kryesor i Tony Blair Institute for Global Change, duke lidhur kështu teknologët, politikën dhe financat në një rrjet që synon “ndryshimin global” të qeverisjeve, me Gazën si laborator fillestar.
Në një rajon të trazuar si Lindja e Mesme, ky eksperiment i qeverisjes, një përzierje midis logjikës korporative, teknokratizmit dhe politikës synon të testojë një model të ri pushteti.
Vetëm koha, dhe reagimi i njerëzve në terren, do të tregojë nëse kjo “monarki e CEO-s” do të funksionojë apo do të dështojë.