Piloti i Forcave Ajrore të Kroacisë J.I. (54) dhe partnerja e tij shumëvjeçare A.M. (46), shtetase e Serbisë, përfunduan në paraburgim në mënyrë që të mos pengonin hetimin. Prokuroria e Qarkut në Split vetëm sot konfirmoi se ka hapur hetim kundër tyre për spiunazh.
Për çfarë akuzohen?
Piloti akuzohet për formën më të rëndë të këtij krimi, për të cilin është parashikuar dënim deri në 10 vjet burg, pasi, sipas prokurorisë, ai zbulonte informacione të fshehta.
Partneres së tij i kanosen nga një deri në pesë vjet burg, sepse dyshohet për formë më të lehtë spiunazhi, përkatësisht për mbledhje informacionesh sekrete dhe dërgimin e tyre më tej. Ajo u dërgua në paraburgim jo vetëm për shkak të rrezikut të ndikimit mbi dëshmitarët, por edhe për rrezikun e arratisjes.
Edhe pse prokuroria kërkoi që paraburgimi t’u caktohej edhe për shkak të rrezikut të përsëritjes së veprës penale, gjykata vendosi se kjo nuk mund të ndodhë më pasi piloti nuk është më i angazhuar në misionin në Kosovë. Dyshohet se ai i zbulonte partneres së tij informacione ndaj të cilave kishte qasje si pjesëtar i forcave ndërkombëtare në Kosovë.
Çifti, sipas burimeve, ishte njohur që në vitin 2016 pikërisht në Kosovë. Ai në atë kohë ishte pjesëtar i kontingjentit kroat në KFOR-it, ndërsa ajo punonte si përkthyese në misionin EULEX-it. Marrëdhënia e tyre, me ndërprerje, zgjat tashmë nëntë vjet. A.M. ka ardhur shpesh në Kroaci gjatë këtyre viteve, ku në fund edhe u arrestua.
Hetuesve, pas nisjes së procedurës, piloti u ka thënë se partnerja e tij i dërgonte vetëm të dhëna për kushtet atmosferike, të rëndësishme për fluturimet e tij. Ai mohoi se kanë shkëmbyer informacione konfidenciale. Për më tepër, ai këmbëngul se është viktimë e një kurthi, ndërsa A.M. thjesht “dëm kolateral”.
Por, sipas akuzës, ai i zbulonte të dhëna për lëvizjet dhe pozicionet e forcave të KFOR-it, ndërsa ajo i dërgonte më tej përmes aplikacioneve të enkriptuara. Ai vetë, sipas akuzës, pranoi se e kishte marrë me mend që A.M. mund të tregtonte informacione të tilla. Hetimi do të zbardhë saktësisht për çfarë bëhej fjalë.
A.M. ka qenë e angazhuar edhe si “fiksere”, pra si ndihmëse nga terreni për ekipe të ndryshme gazetarësh.
Akuza kundër çiftit bazohet në mesazhe të gjetura në celularët e tyre. Ata, mes tjerash, ishin shkëmbyer rreth ngjarjes së 25 dhjetorit 2022, kur në Zubin Potok u sulmuan pjesëtarët e KFOR-it.
Atëherë A.M. i kishte shkruar mikut të saj të fëmijërisë, Vladimir Radivojević, i njohur si Mami, një nga përfaqësuesit e serbëve në veri të Kosovës. Ai është nga Mitrovica, si edhe ajo, por autoritetet e Kosovës e konsiderojnë si një nga udhëheqësit e të ashtuquajturës “Brigada e Veriut”, e lidhur me struktura nga Beogradi.
Mami lidhet edhe me sulmin terrorist në Banjskë në vitin 2023, për të cilin në vitin 2024 është ngritur aktakuzë nga Prokuroria Speciale e Kosovës.
Mesazhi i diskutueshëm që A.M. i dërgoi Mamit ishte: “Duhet ta ‘hekurosni’ sulmin ndaj KFOR-it me çdo kusht”. (Me gjasë mendohet në mbulimin, maskimin, fshehjen e sulmit ndaj KFOR-it, v.j.). Po atë ditë, i dashuri i saj pilot i shkroi: “Mbrëmë vërtet e keni dhjerë”.
Në mbrojtjen e saj, A.M. thuhet se ka deklaruar se punon për shërbimin sekret gjerman, konkretisht Shërbimin Federal të Inteligjencës (BND), i cili merret me mbledhjen dhe analizimin e të dhënave të inteligjencës jashtë vendit.
Dihet se Gjermania ishte ndër vendet kryesore të përfshira në misionin e KFOR-it nën udhëheqjen e NATO-s dhe është një nga donatorët më të mëdhenj të Kosovës përmes investimeve në infrastrukturë, arsim, shëndetësi dhe ekonomi. Gjithashtu, ishte ndër vendet e para që njohu pavarësinë e Kosovës dhe vazhdon të mbështesë integrimin e saj europian si dhe dialogun mes Beogradit dhe Prishtinës.