Humbja e thellë në zgjedhjet e mesit të mandatit, që u dha demokratëve kontrollin e Kongresit amerikan, ka shtuar presionin ndaj presidentit Donald Trump nga vetë radhët e republikanëve. Aleatë dhe strategë të partisë po i kërkojnë të ndryshojë drejtimin politik, të riorganizojë ekipin në Shtëpinë e Bardhë dhe të rishikojë vendimet që, sipas tyre, kontribuuan në rezultatin e dobët elektoral.
Ndër politikat më të kritikuara janë lufta me Iranin dhe tarifat tregtare, ndërsa shqetësime janë ngritur edhe për përqendrimin e presidentit te projektet e rikonstruksionit në Uashington, përfshirë ndërtimin e sallës së ballove në Shtëpinë e Bardhë.
Strategu republikan John Feehery e cilësoi rezultatin një “katastrofë të madhe” për Trumpin, duke kërkuar ndryshime të menjëhershme në administratë.
“Ai duhet të pastrojë shtëpinë. Çdo ditë që kalon nga ky moment, ai po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një president me ndikim të dobësuar”, deklaroi Feehery.
Megjithatë, Trump nuk dha asnjë sinjal se e konsideron humbjen një arsye për të ndryshuar kurs. Në një intervistë për Fox News, mbrëmjen e së martës, ai deklaroi: “Nuk e shoh si një goditje ndaj meje”.
Fitorja e demokratëve u jep atyre mundësinë të bllokojnë nismat ligjore të presidentit, të hetojnë administratën e tij dhe të kundërshtojnë emërimet e propozuara prej tij. Kjo pritet ta shtyjë Trumpin të mbështetet edhe më shumë te kompetencat ekzekutive për të zbatuar agjendën e tij, në kushtet kur përballet me një Kongres të kontrolluar nga kundërshtarët politikë.
Por humbja ka hapur edhe një çarje të mundshme brenda kampit republikan, veçanërisht për shkak të debatit mbi trashëgiminë politike të Trumpit dhe kandidaturat e mundshme për zgjedhjet presidenciale të vitit 2028.
Në këtë drejtim, zëvendëspresidenti JD Vance, i konsideruar si një nga kandidatët më të mundshëm për të pasuar Trumpin në krye të republikanëve, u distancua pjesërisht nga presidenti. Të mërkurën, ai fajësoi luftën me Iranin për humbjet në zgjedhjet e mesit të mandatit. Strategët dhe zyrtarët republikanë paralajmërojnë se qëndrime të tilla mund të bëhen më të shpeshta nëse partia bindet se ndikimi i Trumpit mbi elektoratin e saj po dobësohet.
Shtëpia e Bardhë përgatitet për ndryshime dhe hetime
Në Shtëpinë e Bardhë, zyrtarët e lartë po përgatiten për largime të mundshme nga stafi, ndryshime në kabinet dhe hetime të reja nga demokratët në Kongres. Një zyrtar i lartë i administratës, i cili foli në kushte anonimiteti, përshkroi një situatë të rënduar brenda institucionit.
“Është absolutisht e tmerrshme të jesh këtu në këtë moment. Morali është në nivelin më të ulët të mundshëm”, u shpreh ai.
Sipas zyrtarit, sondazhet e brendshme kishin paralajmëruar që gjashtë javë përpara zgjedhjeve se republikanët rrezikonin të humbnin kontrollin në të dyja dhomat e Kongresit. Megjithatë, Trump refuzoi të ndryshonte qëndrimin për luftën me Iranin, pavarësisht paralajmërimeve për pasojat politike.
“Në fund të fundit, atij thjesht nuk i interesonte. Ai refuzoi të dëgjonte këdo”, deklaroi zyrtari.
Trump pranoi të martën në mbrëmje se lufta tetëmujore me Iranin kishte ndikuar negativisht te kandidatët republikanë, por mbrojti vendimin për nisjen e konfliktit.
Pakënaqësitë brenda partisë nuk lidhen vetëm me luftën. Këshilltarët politikë republikanë, të cilët monitoronin garat e vështira për Senatin në shtete si Michigan dhe Iowa, kishin vënë re që gjatë verës një rritje të kundërshtimit nga votuesit republikanë dhe të pavarur ndaj përqendrimit të Trumpit te ndërtimi i sallës së ballove dhe projektet e tjera të rikonstruksionit në Uashington.
“Nëse Trump kalon dy vitet e ardhshme duke folur për të njëjtat gjëra, do të pësojmë një tjetër humbje dërrmuese në zgjedhjet e ardhshme”, paralajmëroi një këshilltar politik republikan.
Pavarësisht kritikave, presidenti vijoi të mërkurën të mbrojë projektin, duke zhvilluar një vizitë të papritur me gazetarët në kantierin e ndërtimit të sallës së ballove.
“Për mua është çlodhëse”, u shpreh Trump, duke justifikuar kohën që i ka kushtuar këtij projekti.
Edhe komunikimi zyrtar i Shtëpisë së Bardhë mbajti një ton sfidues. Në rrjetet sociale u publikua një fotografi e presidentit, e shoqëruar me mesazhin: “Për dijeni: TRUMP ËSHTË ENDE PRESIDENTI JUAJ”.
Megjithëse demokratët kanë fituar kontrollin e Kongresit, Trump ruan kompetenca të konsiderueshme ekzekutive. Sipas raportimeve të mëparshme të Reuters, administrata ka përgatitur prej muajsh masa ekzekutive në fushën e emigracionit, tarifave tregtare, strehimit dhe shpenzimeve federale, për të vijuar zbatimin e një pjese të agjendës së presidentit edhe pa mbështetjen e demokratëve në Kongres.
Megjithatë, këto kompetenca nuk mund ta mbrojnë administratën nga hetimet parlamentare që demokratët pritet të nisin. Dhe pikërisht ky është një nga shqetësimet më të mëdha brenda Shtëpisë së Bardhë. “Askush nuk dëshiron të përballet me hetimet”, tha zyrtari i lartë i administratës.