“Nuk jemi më në Kansas…”. Me këtë citim nga filmi i famshëm Magjistari i Ozit, drejtoresha e përgjithshme e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), Kristalina Georgieva, përshkroi ndryshimet e thella gjeopolitike dhe ekonomike që kanë prekur botën vitet e fundit. Deklarata u bë gjatë panelit përmbyllës të Forumit Ekonomik Botëror në Davos.
Duke iu referuar frazës që personazhi Dorothy Gale i drejton qenushit të saj Toto pasi transportohen nga një ciklon në një botë krejtësisht tjetër, Georgieva theksoi se “bota ka nisur të ndryshojë prej kohësh dhe ne duhet ta pranojmë këtë realitet”. Sipas saj, shoqëritë dhe ekonomitë po përballen gjithnjë e më shpesh me surpriza të shkaktuara nga gjeopolitika, teknologjia dhe ndryshimet klimatike, në një kontekst transformimesh shumë të shpejta.
“Sot jetojmë në një botë shumë më të ekspozuar ndaj goditjeve. Shpesh befasohemi nga zhvillimet gjeopolitike, teknologjike dhe klimatike. Nuk jemi mësuar të veprojmë në një mjedis që ndryshon kaq shpejt”, u shpreh ajo.
Sipas Georgievës, në skenën globale kanë dalë rajone që kanë fituar një peshë ekonomike dhe gjeopolitike më të madhe se në të kaluarën. “Nga këndvështrimi i FMN-së, që përfshin 191 vende anëtare, sot nuk mjafton më analiza vetëm në nivel kombëtar apo global. Është e domosdoshme të vëzhgohen edhe rajonet dhe të kuptohet bota ashtu siç po shndërrohet”, tha ajo.
Georgieva paralajmëroi gjithashtu për ndikimin e madh të inteligjencës artificiale në tregun e punës. “Në të ardhmen, rreth 60% e vendeve të punës do të transformohen ose do të zhduken për shkak të inteligjencës artificiale”, deklaroi ajo, duke e krahasuar këtë ndikim me një “tsunami” që do të përshpejtojë inovacionin, por edhe rrezikun e rritjes së pabarazive.
Ajo vuri në dukje se në ekonomitë e zhvilluara po rriten pagat për rreth një në dhjetë punonjës, çka sjell rritje të shpenzimeve në ekonominë lokale dhe rritje të kërkesës për vende pune me kualifikim të ulët.
Në fund, drejtoresha e FMN-së ngriti shqetësimin për nivelin e lartë të borxhit publik. “Situata është mjaft e thjeshtë: borxhi publik ka arritur nivele rreth 100% të Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe rritja ekonomike nuk është mjaftueshëm e fortë. Kjo përbën një problem serioz”, përfundoi Georgieva në Davos.