Një e katërta e vendeve në botën në zhvillim janë më të varfra se sa ishin në vitin 2019, para pandemisë së Covid-it, ka zbuluar Banka Botërore.
Organizata me seli në Washington tha se një grup i madh vendesh me të ardhura të ulëta, shumë prej tyre në Afrikën Sub-Sahariane, kanë pësuar një tronditje negative gjatë gjashtë viteve deri në fund të vitit të kaluar.
The Guardian shkruan Banka tha se rritja globale ka “ngadalësuar” që prej pandemisë, dhe ritmi aktual është “i pamjaftueshëm për të ulur varfërinë ekstreme dhe për të krijuar vende pune aty ku nevoja është më e madhe”.
Rritja ekonomike në tregjet në zhvillim dhe ekonomitë në zhvillim pritet të ngadalësohet nga 4.2% vitin e kaluar në 4% vitin e ardhshëm, sipas raportit.
Banka tha se rritja ekonomike globale po rezulton “më e qëndrueshme se sa pritej”, veçanërisht pas performancës më të mirë se parashikimet e ekonomisë amerikane vitin e kaluar, por progresi pritet të jetë i kufizuar në vitin 2026, ndërsa ekonomitë e zhvilluara dhe ato në zhvillim po hasin vështirësi.
Ekonomia e SHBA-ve vlerësohet të ketë shënuar rritje prej 2.1% në vitin 2025 dhe 2.2% në vitin 2026, pas përmirësimeve prej 0.7 dhe 0.6 pikë përqindje nga parashikimi i fundit i bankës në qershor. Studimi i bankës tregoi se zona e euros mbeti prapa, me rritje vetëm 0.9% në 2025 dhe në rrugë për të arritur 1.2% në 2026.
Rritja globale pritet të mbetet kryesisht e qëndrueshme gjatë dy viteve të ardhshme, duke u ulur nga 2.7% në vitin 2025 në 2.6% në vitin 2026, përpara se të rikthehet në 2.7% në vitin 2027, një rishikim i lehtë në rritje krahasuar me parashikimin e qershorit.
Shumë prej një në katër vendet në zhvillim, ku të ardhurat mesatare janë më të ulëta se në vitin 2019, kanë përjetuar luftëra dhe uria, tha raporti, gjë që ka vonuar rimëkëmbjen e tyre nga pandemia. Rritjet e fundit ekonomike nuk kanë qenë të mjaftueshme për të kompensuar rënien e mëparshme.
Indermit Gill, kryeekonomisti i Bankës, tha: “Këto trende nuk mund të shpjegohen vetëm me fatkeqësi. Në shumë vende në zhvillim, ato pasqyrojnë gabime të shmangshme në politika.”
Gill tha se vendet në zhvillim duhet të ndjekin rregulla strikte buxhetore për të siguruar bazën e rritjes së qëndrueshme. Ai shtoi se formula është e ngjashme për të gjitha vendet që duan të rriten më shpejt.
“Për të shmangur stanjacionin dhe papunësinë, qeveritë në ekonomitë në zhvillim dhe ato të avancuara duhet të liberalizojnë fuqishëm investimet private dhe tregtinë, të kufizojnë konsumin publik dhe të investojnë në teknologji të reja dhe arsim,” tha ai.
Gill theksoi se ekonomia globale ka treguar qëndrueshmëri, por nuk ka arritur të nxisë rritjen në nivele që do të krijonin vende pune për të rinjtë, veçanërisht për 1.2 miliardë nën moshën 16 vjeç që pritet të hyjnë në tregun e punës në dekadën e ardhshme.
“Me çdo vit që kalon, ekonomia globale është bërë më pak e aftë për të gjeneruar rritje dhe duket më e qëndrueshme ndaj pasigurive politike. Por dinamizmi ekonomik dhe qëndrueshmëria nuk mund të ndahen për shumë gjatë pa dëmtuar financat publike dhe tregjet e kreditit. Në vitet e ardhshme, ekonomia botërore pritet të rritet më ngadalë se në vitet e vështira ’90, ndërsa mban nivele rekord të borxhit publik dhe privat.”, shtoi Gill.
Banka Botërore pret që Kina të rritet me 4.4% këtë vit dhe 4.2% vitin e ardhshëm. Këto shifra përfaqësojnë një përmirësim krahasuar me vlerësimin e qershorit të vitit të kaluar, por gjithsesi mbeten rritjet më të ulëta në 35 vite dhe nën objektivin e Partisë Komuniste prej 5%.
Pekini është nën presion që nga pranvera e kaluar, kur Donald Trump rriti tarifat mbi importet kineze. Kina gjithashtu po përballet me sfidën e plakjes së shpejtë të popullsisë dhe pasojat e bumit spekulativ të tregut të pasurive të paluajtshme.
Banka tha se Kina rezultoi më e fortë se sa pritej, pasi shpenzimet e mëdha të qeverisë rritën konsumin e brendshëm dhe shitjet e eksporteve u mbështetën nga ridrejtimi i mallrave drejt tregjeve jo-amerikane.