Gjykata e Lartë e Hong Kongut shpalli fajtor miliarderin e medias Jimmy Lai, një nga figurat më të njohura të lëvizjes pro-demokracisë, duke e akuzuar për bashkëpunim me forca të huaja sipas ligjit të sigurisë kombëtare të vendosur nga Pekini në vitin 2020. Dënimi maksimal me të cilin ai përballet është burgimi i përjetshëm.
Lai, themelues i gazetës së njohur Apple Daily, u bë një simbol i guximit dhe sfidës ndaj autoritetit të Partisë Komuniste të Kinës. Gazeta e tij, e cila revolucionarizoi tregun mediatik lokal që prej vitit 1995, u mbyll pas arrestimit të tij, ndërsa shumë aktivistë të tjerë u burgosën. Për vite me radhë, Apple Daily ishte një zë i fuqishëm për demokracinë, duke publikuar raporte investigative, opinione të guximshme dhe duke dhënë hapësirë për një gamë të gjerë lexuesish.
Siç shkruan BBC, në vendimin e gjykatës, Lai u përshkrua si një njeri me “urrejtje të tërbuar” ndaj Partisë Komuniste dhe me “obsesion për ta zëvendësuar sistemin e saj me vlerat perëndimore”. Ai kishte shpresuar për rrëzimin e partisë ose të paktën largimin e presidentit Xi Jinping. Lai i mohoi akuzat, duke thënë se gjithçka që kishte bërë ishte në mbrojtje të vlerave të Hong Kongut: “shteti ligjor, liria, demokracia, liria e fjalës, liria e fesë dhe liria e tubimit”.
Megjithëse është shtetas britanik, Lai refuzoi të largohej nga Hong Kongu. “Gjithçka që kam e kam falë këtij vendi. Ky është shpëtimi im,” kishte thënë ai në një intervistë pak para arrestimit. Besimi i tij katolik u forcua gjatë izolimit në burg, ku ai kalonte deri në gjashtë orë në ditë në lutje dhe dërgonte vizatime të Krishtit miqve të tij.
Shefi ekzekutiv i Hong Kongut, John Lee, përshëndeti vendimin, duke e akuzuar Lai se kishte përdorur gazetën për të “krijuar konflikte shoqërore” dhe për të “lavdëruar dhunën”. Ai theksoi se ligji nuk lejon askënd të dëmtojë vendin “nën maskën e të drejtave të njeriut, demokracisë dhe lirisë”.
Historia e Jimmy Lai është një rrëfim i jashtëzakonshëm. Ai u largua nga Kina komuniste si 12-vjeçar, pasi familja e tij u persekutua gjatë fushatave të Mao Zedongut. I mbërritur në Hong Kong me një varkë peshkimi, filloi punë në një fabrikë dorezash dhe më pas ngriti biznesin e tij në industrinë e tekstileve. Pas suksesit financiar, ai themeloi Apple Daily, duke u bërë një nga figurat më të fuqishme të medias në Azi.
Lai u përshkrua nga ish-bashkëpunëtorët si vizionar, shpesh i ashpër, por gjithmonë i gatshëm të eksperimentonte. Ai besonte se teknologjia do të ndryshonte median dhe e shtyu gazetën e tij drejt inovacionit, duke e bërë një nga më të lexuarat në Hong Kong. Por sfida e tij ndaj Pekinit, kritikat e hapura ndaj Partisë Komuniste dhe mbështetja për protestat e vitit 2019 i kushtuan lirinë.
Sot, Jimmy Lai është pas hekurave, por historia e tij mbetet një simbol i betejës për liri dhe demokraci në Hong Kong. Për shumë qytetarë, ai është shembulli i një njeriu që vendosi të mos heshtë, edhe kur e dinte se çmimi do të ishte i lartë.