Ish-kampioni botëror i shahut, Vladimir Kramnik, po hetohet për ngacmim dhe bullizëm pas vdekjes së shahistit amerikan Daniel Naroditsky, ka njoftuar organi qeverisës botëror i shahut, FIDE.
Naroditsky, mjeshtër i madh amerikan i shahut, i cili kishte fituar një ndjekje të gjerë online përmes transmetimeve “streaming” dhe mësimdhënies, vdiq papritur në moshën 29-vjeçare, sipas një deklarate të publikuar nga familja e tij përmes Qendrës së Shahut të Charlotte-s të hënën. Shkaku i vdekjes nuk është bërë i ditur.
Kramnik, mjeshtër i madh dhe kampion botëror i shahut midis viteve 2000 dhe 2007, kishte akuzuar në mënyrë të përsëritur Naroditsky-n për “mashtrim në lojërat online”.
Naroditsky i kishte mohuar akuzat dhe, gjatë transmetimit të tij të fundit në “Twitch” javën e kaluar, foli për ndikimin psikologjik që kishte pasur ndaj tij fushata e Kramnikut.
“Problemi është se, që nga gjithë kjo çështje me Kramnikun, ndjej se sa herë që filloj të luaj mirë, njerëzit supozojnë më të keqen,” tha ai, duke shtuar: “Problemi është efekti që ka lënë kjo gjë pas.”
Kramnik i ka mohuar akuzat për sjellje të pahijshme dhe shkroi në platformën “X” të enjten se shpreson që “e vërteta rreth rrethanave dhe shkakut të kësaj tragjedie të zbulohet, pavarësisht të gjitha përpjekjeve për ta fshehur atë.”
Duke folur për Jake Tapper në programin “The Lead” të CNN të mërkurën, presidenti i FIDE-së, Arkady Dvorkovich, tha se organizata “mendonte se akuzat e Vladimir-it ishin të pamenduara dhe të pabazuara.”
Ai shtoi: “Komisioni ynë i lojës së ndershme po e shqyrton këtë çështje. Dhe unë personalisht, bashkë me bordin tonë drejtues, vendosëm ta kalojmë atë tek komisioni ynë etik për hetim — një hetim të pavarur. Ne besojmë se çdo formë e ngacmimit apo bullizmit është e patolerueshme në çdo aktivitet të jetës — në sport, dhe veçanërisht në shah.”
Dvorkovich shpjegoi se “çdo lloj sanksioni është i mundshëm” për Kramnikun, megjithëse vendimi përfundimtar i takon komisionit etik.
Në një deklaratë të lëshuar nga FIDE të mërkurën, ai tha: “Kohët e fundit, debati publik brenda botës së shahut ka kaluar shpesh kufijtë e pranueshëm, duke dëmtuar jo vetëm reputacionin e njerëzve, por edhe mirëqenien e tyre.”
“Kur ndodh kjo, diskutimet mund të kthehen në ngacmim, bullizëm dhe sulme personale — një shqetësim veçanërisht serioz në mjedisin e sotëm.”
“Komuniteti i shahut ka respektuar prej kohësh arritjet e mjeshtrit të madh Vladimir Kramnik, dhe kontributet e tij në sportin tonë janë të pamohueshme. Megjithatë, standardet e larta që shoqërojnë arritjet e mëdha sjellin edhe përgjegjësinë për të mbajtur parimet e ndershmërisë dhe respektit dhe për të qenë ambasadorë të sportit.”
Kur u kontaktua nga CNN Sports, Kramnik iu referua intervistës së tij të fundit për median ruse “Match TV”, gjatë së cilës e përshkroi hetimin e FIDE-së si “fyes”, “të padrejtë” dhe si “një fushatë të turpshme ngacmimi kundër meje dhe të dashurve të mi.”
Ai shtoi në intervistë: “Fakti që FIDE bën deklarata të tilla është i papranueshëm as nga pikëpamja morale, as nga ajo ligjore.”
Sipas Associated Press, Kramnik e kishte akuzuar për herë të parë Naroditsky-n për mashtrim në shah online në tetor të vitit të kaluar, pa ofruar ndonjë provë të rëndësishme.
Që pas vdekjes së Naroditskyt, lojtarë të tjerë kanë reaguar kundër Kramnikut, me pesë herë kampionin e botës Magnus Carlsen që e quajti sjelljen e tij “të tmerrshme”, ndërsa lojtari numër dy në botë Hikaru Nakamura e përshkroi fushatën e tij kundër mashtrimit të supozuar si “marrëzi” dhe “çmenduri”.
“Është koha të mos kemi më frikë nga reagimet. Unë i bëj thirrje Komisionit të Etikës dhe Disiplinës të FIDE (FIDE EDC) të heqë Vladimir Kramnikun nga librat zyrtarë të FIDE-s, t’i revokojë titullin dhe ta skualifikojë nga kampionati botëror”, shkroi në platformën X transmetuesja dhe mjeshtrja e madhe femër Nemo Zhou.
“Shahu është një nga lojërat më të dashura në botë dhe duhet të jetë një vend mirëkuptimi dhe përfshirjeje.”
Pa përmendur emrin e Kramnikut, mjeshtri i madh Nihal Sarin shkroi në X se Naroditsky kishte përjetuar “akuza të pandërprera, pa baza dhe pyetje publike poshtëruese”, të cilat i kishin shkaktuar “presion dhe dhimbje të jashtëzakonshme”. “Buzëqeshja e Danielit u venit pasi nisën sulmet,” shtoi ai.
Kramnik ka zhvilluar prej kohësh një luftë kundër mashtrimit që, sipas tij, është i përhapur në shah online, duke e përshkruar si një “sëmundje që po përhapet me shpejtësi” në një fushatë për mbledhje fondesh të quajtur “fair play in chess” (lojë e ndershme në shah) të nisur më herët këtë vit.
Naroditsky ka lindur dhe është rritur në rajonin e Gjirit të San Franciskos. Pasi mësoi të luante shah në moshën gjashtëvjeçare, ai do të fitonte më vonë titullin “mjeshtër i madh” – titulli më i lartë që jep FIDE – përpara se të mbaronte shkollën e mesme.
Një figurë shumë e njohur në internet, ai kishte gjysmë milioni ndjekës në kanalin e tij në YouTube dhe 340 mijë ndjekës në Twitch, si dhe ishte punësuar nga New York Times në vitin 2022 si kolumnist i shahut.
Duke folur në programin “The Lead”, presidenti i FIDE-së Arkady Dvorkovich e përshkroi Naroditskyn si “një njeri të ndritur, mjeshtër i madh, edukator dhe komentator. Ai ishte i dashur nga shumë njerëz.”