Vlera e stablecoin-ve ka kaluar nga 3 miliardë dollarë në vitin 2019, në gati 300 miliardë sot. Ky boom i jashtëzakonshëm është nxitur edhe nga presidenti amerikan Donald Trump, i cili jo vetëm ka miratuar ligjin “Genius Act”, që rregullon këtë sektor, por ka bërë të qartë synimin e tij për ta kthyer SHBA-të në qendrën botërore të valutave të reja dixhitale. Dhe, si në shumë iniciativa të Trump, pas kësaj fshihet edhe një interes i drejtpërdrejtë ekonomik.
Çfarë janë stablecoin-sat?
Bëhet fjalë për valuta dixhitale që, ndryshe nga kriptovalutat e zakonshme, mbështeten me garanci për të ruajtur gjithmonë një vlerë fikse. Këto garanci mund të jenë para cash, obligacione shtetërore, depozita bankare, asete të tjera dixhitale ose algoritme që rregullojnë ofertën në treg.
Sot, 99% e stablecoin-eve në qarkullim janë të lidhura me dollarin dhe investohen kryesisht në bono të Thesarit amerikan. Stablecoin-t në euro mbeten minoritare, me një treg prej vetëm 395 milionë eurosh.
Sektori kontrollohet pothuajse tërësisht nga dy gjigantë:
Tether (USDT) me 184 miliardë dollarë (63% të tregut)
USD Coin (USDC) me 75 miliardë dollarë (26%)
Së bashku, ato zënë rreth 90% të tregut global.
Sipas Komitetit Konsultativ të Thesarit amerikan (TBAC), vlera e stablecoin-eve mund të arrijë në 2 trilionë dollarë deri në vitin 2028. Banka Citi shkon edhe më tej: në skenarin më optimist, tregu mund të dyfishohet deri në 4 trilionë dollarë në vitin 2030.
Shumica e emetuesve të stablecoin-eve investojnë rezervat e tyre në bono afatshkurtra të Thesarit amerikan. Vetëm në 2024-ën, ata blenë 40 miliardë dollarë obligacione.
Trump, i cili së bashku me familjen ka investuar në stablecoin-in USD1 përmes kompanisë World Liberty Financial, e ka kuptuar potencialin: Stablecoin-et po kthehen në blerësit e ardhshëm kryesorë të borxhit amerikan, duke rritur kërkesën dhe ulur kostot e interesit për qeverinë.
Sot, Tether ka ekspozim prej 135 miliardë dollarësh në bono amerikane, më shumë se Gjermania dhe Arabia Saudite.
Megjithatë, bankat qendrore paralajmërojnë se rritja e sektorit rrit ndjeshëm riskun e krizave financiare. Arsyeja? Çdo humbje besimi ndaj emetuesve mund të shkaktojë shitje masive, duke detyruar kompanitë të likuidojnë me urgjencë asetet e tyre, përfshirë bonot e Thesarit.
Kjo do të shkaktonte rritje të fortë të normave të interesit dhe do të trondiste tregjet tradicionale.
Ekspertët kujtojnë shembullin dramatik të vitit 2022, kur stablecoin-i Terra USD u shemb nga 1 dollar në vetëm 0.07 dollarë brenda pak ditësh, duke fshirë dhjetëra miliarda.
Edhe Tether dhe USDC kanë kaluar episode destabilizimi, përfshirë “shkëputjet” nga vlera fikse dhe panikun e shkaktuar nga kriza të tjera në tregun e kriptovalutave.
Sipas Bankës së Rregullimeve Ndërkombëtare, një krizë e një prej dy stablecoin-eve kryesorë, USDT apo USDC, do të përhapej me shpejtësi në tregjet e kriptove, valutave dhe obligacioneve shtetërore, duke nxitur një efekt domino në gjithë financën globale.
Dhe rreziku rritet çdo vit, ndërsa sektori i afrohet shifrave kolosale prej 2 trilionë dollarësh.