Pas dy vitesh fitimesh të larta që shërbyen si provë e qëndrueshmërisë së ekonomisë së saj gjatë luftës, disa banka ruse po përballen me rritje të shqetësimeve për ekspozimin e tyre ndaj kredive të këqija.
Drejtues të lartë të sektorit bankar kanë ushtruar presion mbi Bankën Qendrore dhe guvernatoren Elvira Nabiullina për të ulur normat e interesit, duke theksuar vështirësitë që po hasin kompanitë dhe, në një masë më të vogël, familjet në marrjen dhe shlyerjen e kredive me norma të larta.
Në qershor, Banka Qendrore uli normën bazë nga 21% në 20%, ndërsa muajin e kaluar e uli më tej në 18%. Ajo ka sinjalizuar se do të vijojë me ulje të mëtejshme gjatë vitit, me synimin për të arritur një normë inflacioni prej 4% deri në vitin tjetër.
Por pyetja që ngrihet është nëse këto ulje do të jenë të mjaftueshme për bankat që janë ekspozuar ndaj sektorëve më të brishtë të ekonomisë ruse, si ndërtimi, industria e qymyrit dhe tregu i pasurive të paluajtshme.
Një ndër bankat që ka tërhequr vëmendjen është Credit Bank of Moscow, e cila ka ndërruar tre drejtues brenda një viti. Agjencia më e madhe ruse e vlerësimit të kredive, Expert RA, paralajmëroi se ekziston “një probabilitet i lartë” që kjo bankë të kërkojë mbështetje të jashtme, pasi raportoi një rënie prej 65% të fitimit neto vitin e kaluar.
Megjithatë, guvernatorja Nabiullina deklaroi se nuk sheh nevojë për rikapitalizim të bankave të mëdha, duke theksuar se situata me kreditë problematike është “më e mirë nga sa paraqitet”.
Sipas saj, sektori bankar rus regjistroi një fitim prej 1.7 trilion rublash në gjysmën e parë të vitit 2025. Ajo pranoi, megjithatë, se kapitali është i shpërndarë në mënyrë të pabarabartë mes bankave, çka nënkupton se disa prej tyre mund të kenë më pak rezerva përballuese.
Ekspertët paralajmërojnë se bankat që ndoqën një strategji të rrezikshme vitin e kaluar po vuajnë pasojat këtë vit, megjithatë kjo nuk do të thotë që i gjithë sistemi bankar është në krizë. Në vitin 2024, sektori bankar rus arriti fitime rekord prej 3.8 trilion rubla, duke shpërblyer drejtuesit me bonuse të mëdha.
Një analizë e fundit e mediave ekonomike ruse zbuloi se pesë nga 13 bankat më të rëndësishme në vend patën një rënie mbi 20% të fitimit neto në gjysmën e parë të vitit, përfshirë edhe Credit Bank of Moscow. Në total, 48 nga 100 bankat më të mëdha patën performancë më të dobët financiare.
Edhe bankat më të fuqishme si Sberbank dhe VTB kanë raportuar rritje të fondeve për mbulimin e kredive të këqija. Sipas Sberbank, rritja e kostos së rrezikut do të stabilizohet falë politikës monetare më të butë të Bankës Qendrore.
Ekspertët nënvizojnë se normat e larta të interesit e kanë bërë të pamundur për shumë kompani dhe familje të përballojnë borxhet e mëparshme, të cilat tani duhet të rifinancohen në kushte shumë më të pafavorshme, duke rritur stresin financiar në sistem.