Nga vetëm 113 metra katrorë tokë, Jamarbër Malltezi përfundoi me 35% të kompanisë ndërtuese dhe 5.4 milionë euro përfitime. Dosja “Partizani” tregon pse SPAK ka të drejtë ta çojë deri në fund hetimin ndaj dhëndrit të Sali Berishës
Jamarbër Malltezi hyri në historinë e ish-kompleksit sportiv “Partizani” me një pjesë trashëgimie prej vetëm 113.7 metrash katrorë. Prej andej doli me 35% të një kompanie ndërtimi dhe me përfitime që SPAK i llogarit në më shumë se 5.4 milionë euro. Pikërisht këtu nis çështja penale që Sali Berisha përpiqet ta varrosë nën britmat për persekutim politik, sulme ndaj prokurorëve dhe akuza ndaj kujtdo që guxon të pyesë se si u shumëfishua pasuria e dhëndrit të tij.
Gjyqi po vazhdon në Gjykatën e Posaçme. Janë dëgjuar ish-ministra, ish-drejtues të sportit, punonjës të kthimit të pronave, topografë dhe ekspertë të përfshirë në privatizim. Ende nuk ka një vendim përfundimtar dhe fajësia e të pandehurve do të përcaktohet nga gjykata. Megjithatë, materiali i mbledhur nga SPAK është tepër serioz për t’u hedhur poshtë me deklarata politike. Prokuroria ka pasur të drejtë ta çojë këtë dosje deri në fund, sepse përballë saj gjendet një zinxhir vendimesh shtetërore, ndërhyrjesh ligjore, marrëveshjesh të fshehta dhe përfitimesh miliona eurosh brenda familjes së kryeministrit të kohës.
Në qendër të dosjes nuk është e drejta e familjeve Begeja dhe të ish-pronarëve për të kërkuar pronën e tyre. Përpjekja e Berishës për ta paraqitur hetimin si një sulm kundër pronarëve është një marifet i tejdukshëm. Pyetja e SPAK-ut është tjetër: si përfundoi dhëndri i kryeministrit me një pjesë aq të madhe të projektit dhe çfarë roli luajti pushteti i vjehrrit të tij në kapërcimin e çdo pengese?
Pengesat ranë sapo në lojë hyri dhëndri i kryeministrit
Për vite me radhë, trualli i “Partizanit” konsiderohej pronë me funksion publik dhe sportiv. Ish-pronarët kishin kërkesa të ligjshme, ndërsa institucionet ngrinin pengesa për shkak të statusit të terreneve dhe godinave shtetërore që ndodheshin mbi to.
Situata ndryshoi pasi Jamarbër Malltezi mori përsipër përfaqësimin e pronarëve. Ai lidhi me ta kontrata që i garantonin përqindje të pasurisë në këmbim të ndjekjes së procedurave dhe gjetjes së një kompanie ndërtimi. Që prej atij momenti, dosja që kishte ngecur për vite nisi të lëvizte me një shpejtësi të pazakontë.
Institucionet që më parë shihnin pengesa ligjore nisën të prodhonin zgjidhje. Destinacioni sportiv u ndryshua. Pronat kaluan nga një ministri te tjetra. U ndryshua ligji për sportet. U krijuan kushtet që terrenet sportive të privatizoheshin nga ish-pronarët. Qeveria lejoi që një pjesë e konsiderueshme e çmimit të paguhej me bono privatizimi, të cilat në treg bliheshin për një fraksion të vlerës së shkruar mbi to.
Secili prej këtyre veprimeve mund të paraqitet veçmas si një procedurë administrative. I parë në tërësi, zinxhiri merr një kuptim tjetër: çdo hallkë shtetërore punoi në të njëjtin drejtim dhe përfituesi më i madh doli dhëndri i njeriut që drejtonte qeverinë.
Sali Berisha mund të përsërisë sa herë të dëshirojë se firmat janë hedhur nga ministra, vartës, komisione apo ish-kryetari i Bashkisë së Tiranës. Përgjegjësia penale nuk matet vetëm me një firmë. Ajo lidhet edhe me ndikimin, koordinimin, nxjerrjen e akteve, heqjen e pengesave dhe përfitimin që mbërrin te familja e funksionarit.
Pjesa më e rëndë për Malltezin nuk është trashëgimia. Janë marrëdhëniet e tij me kompaninë “Homeplan” dhe ndërtuesin Fatmir Bektashi.
Për vite, në dokumentet zyrtare të kompanisë, Bektashi paraqitej si pronari i vetëm. Në kontratat dhe llogaritë e mbajtura jashtë regjistrit tregtar, Malltezi trajtohej si zotërues i 35% të shoqërisë dhe merrte pjesën e tij nga fitimet. SPAK gjeti gjurmët e kësaj marrëdhënieje në materialet e sekuestruara në një zyrë noteriale, ku ishin ruajtur llogaritë e pagesave të bëra për të.
Në dokumente shfaqen pagesa të përshkruara si dividendë, konsulencë, me iniciale apo edhe me termin grotesk “kontribut patriotik”. Patriotizmi këtu matet me euro, apartamente dhe përqindje kompanish.
Ortakëria prej 35% u formalizua për një çmim prej vetëm 35 mijë lekësh, megjithëse kompania kishte grumbulluar qindra milionë lekë fitime të pashpërndara. Një qytetar i zakonshëm nuk blen dot as një metër katror bodrum me atë shumë. Dhëndri i kryeministrit mori më shumë se një të tretën e një kompanie që ndërtonte një kompleks të tërë.
Fatmir Bektashi ka pranuar se Malltezi kishte qenë pjesë e “Homeplan” edhe përpara se ortakëria të pasqyrohej në Qendrën Kombëtare të Biznesit. Kjo deklaratë e bën edhe më të rëndë pyetjen: pse një marrëdhënie me vlerë miliona euro mbahej jashtë regjistrave zyrtarë dhe u formalizua vetëm më vonë?
SPAK dyshon se kuotat, dividendët dhe pagesat e paraqitura si konsulencë ishin mënyra për t’i kaluar Malltezit përfitimet e kompanisë. Hetimi nuk po gjykon një trashëgimtar që mori pjesën e tokës së gjyshes. Po shqyrton se si një njeri me 113.7 metra katrorë trashëgimi arriti të kontrollonte 35% të biznesit dhe të arkëtonte mbi 5.4 milionë euro.
Kësaj pyetjeje Berisha nuk i jep përgjigje. Ai sulmon SPAK-un, prokurorët, gjyqtarët, mediat dhe kundërshtarët politikë, ndërsa shifrën 5.4 milionë euro e kalon me heshtje.
Dëshmitë e dhëna gjatë vitit 2026 e kanë bërë dosjen edhe më të rëndë. Elvira Aliaj, e njohur edhe si Elvira Lame, ka qenë pjesë e komisionit që vlerësoi godinat e ish-kompleksit. Para GJKKO-së ajo pranoi se vlerësimi ishte mbështetur në të dhëna që nisnin nga viti 1997.
Sipas aktit të ekspertimit të SPAK-ut, ndërtesat shtetërore u vlerësuan rreth 436 milionë lekë më lirë. Diferenca, me kursin e sotëm, i afrohet 4.5 milionë eurove. Mbrojtja mund ta kundërshtojë ekspertimin dhe gjykata do të vendosë se cilit vlerësim do t’i japë fuqi prove. Gjithsesi, një diferencë e tillë nuk mund të trajtohet si gabim i vogël llogarie.
Mbi dosjen rëndon edhe një tjetër element: rreth 857 metra katrorë tokë shtetërore, që sipas SPAK-ut nuk ishin pjesë e pronës së njohur ish-pronarëve, u përfshinë në zhvillimin e kompleksit pa u paguar vlera përkatëse. Prokuroria e llogarit dëmin në afro 23 milionë lekë.
Ironia vazhdon edhe pas privatizimit. Persona që morën pjesë në procedurat shtetërore dalin më vonë në marrëdhënie pune ose shërbimi me kompanitë që ndërtuan mbi truall. Këto lidhje nuk mjaftojnë vetë për të provuar korrupsionin, por janë pikërisht ato rrethana që një prokurori serioze ka detyrimin t’i hetojë.
Nëse SPAK do ta kishte mbyllur dosjen pa i verifikuar, atëherë do të meritonte akuzën për nënshtrim. Fakti që i ka çuar përpara gjykatës tregon se, të paktën në këtë çështje, prokurorët kanë bërë atë që shteti shqiptar nuk guxoi ta bënte për shumë vite: të ndjekin gjurmën e vendimeve dhe të parave deri te familja e kryeministrit.
Edi Rama si dëshmitar nuk e shpëton Malltezin
GJKKO ka pranuar kërkesën e mbrojtjes për të thirrur Edi Ramën si dëshmitar, në cilësinë e ish-kryetarit të Bashkisë së Tiranës. Disa dëshmitarë kanë deklaruar se ndryshimi i destinacionit të terreneve lidhej me Bashkinë e drejtuar prej tij.
Rama duhet të paraqitet dhe të japë shpjegime. Çdo vendim i Bashkisë së Tiranës duhet të shqyrtohet pa asnjë kursim. Përgjegjësia e mundshme e një zyrtari nuk pastron automatikisht përgjegjësinë e një tjetri. Veshtire te besohet se Rama do të dëshmojë për këtë situatë.
Edhe sikur Bashkia ta ketë ndryshuar destinacionin, mbeten pa përgjigje ndryshimet ligjore të qeverisë, privatizimi me bono, vlerësimi i godinave, përfshirja e tokës shtetërore, ortakëria e padeklaruar dhe miliona eurot e përfituara nga Malltezi.
Berisha përpiqet ta reduktojë të gjithë dosjen në një firmë të Ramës. SPAK ka ngritur akuzën mbi një mekanizëm shumë më të gjerë. Pikërisht për këtë arsye dëshmia e kryeministrit mund të sqarojë një hallkë të procesit, por nuk e zhduk pjesën tjetër të zinxhirit.
Malltezi dhe Argita Berisha kërkuan heqjen e sekuestros mbi 25 pasuri, ku përfshihen apartamente, njësi, bodrume, llogari bankare dhe kuota në shoqëri tregtare. GJKKO e rrëzoi kërkesën. Më 28 korrik 2026, edhe Apeli i Posaçëm la sekuestron në fuqi.
Mbrojtja deklaroi në gjykatë se llogaritë bankare të Malltezit ishin bosh dhe se sekuestrimi kishte vështirësuar gjendjen financiare të familjes. Argumenti tingëllon i varfër për një familje që rezulton me dhjetëra pasuri dhe investime brenda e jashtë vendit. Boshatisja e një llogarie nuk e zhduk pasurinë dhe as nuk e zhbën historinë e krijimit të saj.
SPAK duhet mbështetur pikërisht kur prek familjet e pushtetit
Shqipëria ka parë mjaft hetime që nisin me zhurmë dhe mbyllen sapo prekin një familje të fuqishme. Dosja “Partizani” është prova nëse drejtësia e re do të ndalet te dera e Berishës apo do të zbatojë të njëjtin standard që pretendon se zbaton ndaj çdo qytetari.
SPAK mund dhe duhet të kritikohet kur gabon, kur zvarrit dosje apo kur përdor standarde të ndryshme. Në rastin “Partizani”, prokurorët kanë paraqitur një dosje të mbështetur në akte shtetërore, kontrata, komunikime, llogari financiare, ekspertime dhe dëshmi. Qëndrimi i drejtë është t’i kërkohet prokurorisë ta mbrojë akuzën deri në fund, ndërsa gjykatës të vendosë pa presionin e mitingjeve politike.
Berisha kërkon që publiku të besojë se të gjitha institucionet u vunë vetvetiu në lëvizje, të gjitha pengesat u zhdukën rastësisht dhe dhëndri i tij u bë milioner vetëm prej aftësisë për të përfaqësuar pronarët. Një koincidencë kaq bujare do të ishte e denjë për përralla, jo për administrimin e pasurisë shtetërore.
Në fund mbetet një pyetje që propaganda nuk e ka shuar dot: çfarë shërbimi me vlerë 5.4 milionë euro i dha Jamarbër Malltezi këtij projekti?
Nëse përgjigja është prona, pjesa e tij fillestare ishte 113.7 metra katrorë. Nëse përgjigjja është konsulenca, duhet të tregohen puna dhe vlera reale e saj. Nëse përgjigjja është ortakëria, duhet shpjeguar pse u mbajt e fshehtë dhe pse 35% e një kompanie me fitime qindra milionëshe u formalizua për 35 mijë lekë.
Derisa këto pyetje të marrin përgjigje bindëse, SPAK ka jo vetëm të drejtën, por edhe detyrimin ta ndjekë çështjen deri në fund. Malltezi mund të mbrohet në gjykatë me prova. Berisha mund të mbajë fjalime çdo ditë. Asnjëri nuk mund ta fshijë faktin se pas 113 metrave katrorë trashëgimi qëndrojnë 5.4 milionë euro përfitime dhe një shtet i tërë që punoi për t’ia hapur rrugën. /Pamfleti
