Departamenti Amerikan i Shtetit ka hequr nga lista e personave të sanksionuar ish-zëvendësministrin bullgar të Ekonomisë, Alexander Manolev, një vendim që po konsiderohet si një precedent i rëndësishëm për personat e ndëshkuar sipas Seksionit 7031(c), mekanizmi që përdoret nga SHBA për të ndaluar hyrjen në territorin amerikan të zyrtarëve të huaj të përfshirë në korrupsion të rëndë ose shkelje serioze të të drejtave të njeriut.
Manolev ishte shpallur i padëshiruar në vitin 2021 në kuadër të një fushate të gjerë amerikane kundër korrupsionit në Bullgari. Megjithatë, katër vite më vonë, Departamenti i Shtetit ka konfirmuar se ai nuk është më subjekt i kufizimeve të vizave të vendosura nga Uashingtoni.
Zhvillimi ka ngjallur interes edhe në Shqipëri, pasi emri më i njohur politik në Ballkan që vijon të mbetet nën të njëjtin regjim sanksionesh është ai i ish-kryeministrit Sali Berisha.
Berisha u shpall “non grata” nga Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, më 19 maj 2021. Në vendimin e publikuar nga DASH, ish-kryeministri akuzohej për përfshirje në korrupsion domethënës gjatë kohës që ushtronte funksione publike.
Vendimi ishte një goditje e fortë politike për liderin historik të Partisë Demokratike, pasi për herë të parë një ish-president dhe ish-kryeministër shqiptar sanksionohej publikisht nga SHBA. Në njoftimin zyrtar, Departamenti i Shtetit deklaronte se Berisha ishte përfshirë në “akte korruptive, si shpërdorimi i fondeve publike dhe ndërhyrja në procese publike”, duke shtuar se ai kishte përdorur pushtetin për përfitime personale dhe për të favorizuar rrethin e tij familjar dhe politik.
Pak më shumë se një vit më vonë, një tjetër goditje erdhi nga Londra. Në korrik të vitit 2022, qeveria britanike e shpalli gjithashtu Berishën të padëshiruar në Mbretërinë e Bashkuar, duke e përfshirë në listën e sanksioneve për korrupsion.
Që prej asaj kohe, Berisha ka zhvilluar një betejë të vazhdueshme politike dhe publike kundër vendimit amerikan, duke e cilësuar atë si të motivuar politikisht dhe duke kërkuar vazhdimisht heqjen e statusit “non grata”.
Madje, pas rikthimit të Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, në radhët e Partisë Demokratike u shtuan pritshmëritë se mund të kishte një rishikim të dosjes Berisha, veçanërisht duke parë ndryshimet që administrata e re ka nisur të bëjë në disa vendime të periudhës së mëparshme.
Në këtë kuadër u pa edhe kontrata e lobimit e firmosur nga PD me kompaninë amerikane “Continental Strategy”, me vlerë rreth 6 milionë dollarë. Kontrata u interpretua nga kundërshtarët politikë si një përpjekje për të siguruar akses dhe ndikim në qarqet republikane në Uashington, ndërsa demokratët e mbrojtën si një marrëveshje normale për marrëdhëniet me institucionet amerikane.
Megjithatë, pavarësisht lobimit shumë milionë dollarësh, ndryshimit të administratës në SHBA dhe rasteve të fundit kur persona të sanksionuar sipas të njëjtit ligj janë hequr nga lista, statusi i Berishës mbetet i pandryshuar.
Në fakt, deri më sot nuk ka asnjë njoftim zyrtar nga Departamenti Amerikan i Shtetit që të tregojë se vendimi i vitit 2021 është rishikuar ose se ekziston një procedurë në zhvillim për heqjen e tij.
Rasti i Alexander Manolev tregon se sanksionet sipas Seksionit 7031(c) nuk janë domosdoshmërisht të përjetshme dhe mund të rishikohen nga administrata amerikane. Por ndërsa ish-zyrtari bullgar është tashmë jashtë listës, Sali Berisha mbetet ende një nga figurat më të larta politike në Europë që vazhdon të jetë nën sanksionet amerikane dhe britanike.
Kjo e bën ish-kryeministrin shqiptar një rast të veçantë: katër vite pas shpalljes “non grata”, pas një beteje të gjatë politike, ligjore dhe diplomatike, ai vijon të mbetet i vetmi lider i madh politik në Shqipëri që nuk ka arritur të ndryshojë qëndrimin e Uashingtonit ndaj tij.