Pëllumb Karameta
Dikur, Enver Hoxhës i këndohej për 200 petrita komunistë. Për ata me të cilët Shqipëria paskësh hapur historinë e kuqe. Dyqind veta për të krijuar një parti e cila më pas do të merrte meritën për çlirimin e vendit.
Kënga nuk merrej me hollësitë.
Historia ishte e madhe, numri i vogël dhe merita përfundonte te një njeri.
Kaluan dekada. Komunizmi iku. Kënga nuk dëgjohet më. Por zakoni për të bërë histori me një grusht njerëzish nuk ka dalë nga moda.
Tani kemi protesta. Kemi studentë, qytetarë dhe opozitarë që dalin në rrugë për arsye të ndryshme. Kemi edhe mëtues për qeverisje, të cilët kërkojnë ta shndërrojnë protestën në mandat politik. Mes protestuesve shfaqen edhe individë të maskuar, të cilët, sapo përfshihen në përleshje, marrin një pjesë të mirë të vëmendjes televizive.
Le t’i marrim gjërat me radhë.
Teza 1. Dje, na thanë se me 200 petrita Shqipëria hapi historinë e kuqe.
Propaganda komuniste kishte gjetur një mënyrë ekonomike për të shkruar historinë. Mjaftonin dyqind petrita, një udhëheqës dhe një këngë. Pjesa tjetër e popullit mund të qëndronte në kor.
Asokohe, historia nuk kërkonte dëshmitarë. Kërkonte besimtarë. Dhe, mundësisht, një kor që ta përsëriste pa gabime refrenin.
Se sa njerëz kishin luftuar realisht, kjo ishte çështje për historianët. Kënga kishte punë tjetër. Duhej të përjetësonte një numër dhe, mbi të gjitha, një emër.
Teza 2. Sot na thonë se petritat e sotëm do të bëjnë histori me llastiqe.
Sali Berisha thërret protesta kundër qeverisë. Në rrugë dalin njerëz me bindje, interesa dhe kërkesa të ndryshme. Shumë protestojnë paqësisht. Disa përleshen me institucionet.
Dikur petritat hynin në këngë me pushkë. Sot disa hyjnë në lajme me llastiqe.
Ylli tregonte përkatësinë politike. Maska mund të fshehë identitetin.
Një përparim i padiskutueshëm në teknologjinë e anonimitetit.
Teza 3. Na thonë se petritat vijnë me vetura për të protestuar.
Sipas raportimeve të shtypit të datës 31 tetor 2026, nga Vlora, Himara dhe Saranda janë nisur rreth 450 mbështetës drejt protestës në Tiranë.
Tre zona. Katërqind e pesëdhjetë petrita. Mesatarisht 150 për zonë.
Sigurisht, kjo mesatare nuk mund të shtrihet mekanikisht në gjithë Shqipërinë. Tirana nuk është Himara dhe distanca nga bulevardi nuk është e njëjtë për të gjithë.
Por kontrasti mbetet interesant.
Dikur, sipas këngës, dyqind petrita mjaftuan për të nisur çlirimin e Shqipërisë. Sot, katërqind e pesëdhjetë të nisur nga tri zona nuk na tregojnë ende sa veta do të mbërrijnë në shesh.
Në histori numëroheshin trimat. Në politikën e sotme numërohen edhe makinat.
Dikur petritat ecnin në këmbë. Sot kanë të sigurt transportin.
Teza 4. Na thonë se petritat flasin në emër të popullit.
Edhe dhjetë studentë mund të ngrenë një problem që meriton vëmendjen e gjithë vendit. Protesta nuk ka nevojë për miratimin e shumicës.
Por mëtuesit për qeverisje kanë një problem tjetër. Nuk u mjafton të protestojnë. Duan që protesta të dëshmojë se flasin në emër të popullit.
Përfaqësimi, me sa duket, nuk kërkon më vota. Mjafton një mikrofon dhe një deklaratë solemne.
Këtu aritmetika politike bëhet interesante. Në rrugë numërohen pjesëmarrësit. Në deklarata përmendet populli.
Teza 5. Na thonë se maskat nuk u fshehin idealet petritave.
Ylli ishte simbol i një ideologjie. Maska, kur përdoret për të fshehur identitetin gjatë akteve të dhunshme, ka funksion më praktik.
Dikur propaganda kërkonte që petritat të njiheshin si heronj. Sot, kur individë të maskuar hedhin molotovë, identifikimi i tyre bëhet punë e policisë.
Idealet shpallen publikisht. Autorësia e molotovëve preferon anonimitetin.
Dikur petritat kërkonin të hynin në histori me emër. Sot, disa kërkojnë të dalin në televizor pa fytyrë.
Teza 6. Na thonë se kamerat shpërfaqin protestën.
Propaganda komuniste kishte këngëtarët. Politika e sotme ka kamerat, portalet dhe studiot televizive.
Një protestë mund të nisë me kërkesa konkrete dhe të përfundojë në ekran si grumbull pamjesh me tym, flakë dhe përleshje.
Kërkesat duan shpjegim. Flakët nuk kanë nevojë për përkthim.
Në një pjesë të raportimeve, qytetari që kërkon zgjidhje për një problem mund të marrë më pak vëmendje se individi që hedh një molotov.
Edhe audienca ka ekonominë e vet. Një flakë kushton më pak minuta shpjegimi.
I pari duhet të shpjegojë çfarë kërkon. I dyti mjafton të ndezë fitilin.
Teza 7. Na thonë se kënga ka ndryshuar, por dëgjojmë të njëjtin refren.
Në protestë dalin qytetarë me kërkesa dhe bindje të ndryshme. Por në ekran, shpesh, protagonizmin ua marrin të maskuarit me llastiqe e molotovë. Kërkesat duan argumente. Flakët sigurojnë menjëherë pamje.
Në këtë logjikë të përmbysur, për t’u quajtur petrit i ndryshimit, nuk mjafton të kërkosh një arsim më të mirë. Duhet të bëhesh lajm për vandalizimin e Ministrisë së Arsimit.
Protesta është e drejtë demokratike. Edhe një grusht qytetarësh mund të mbrojë një kauzë të drejtë. Por e drejta për të protestuar nuk është mandat për të përfaqësuar popullin. Aq më pak leje për të përdorur dhunën në emër të tij.
Këtu fillon edhe mrekullia e propagandës. Disa dalin në rrugë, disa përleshen me policinë, disa shfaqen në televizor. Në fund, mëtuesit për qeverisje flasin në emër të gjithë Shqipërisë.
Në bulevard numërohen protestuesit. Në televizor shfaqen llastiqet. Në deklarata flet populli.
Tiranë, më 31/10/2026