Ministria e Brendshme e Italisë ka hartuar një plan për rihapjen e qendrave të pritjes në Shqipëri. Rihapja mund të bëhet e mundur që në pranverë, nëse më 17 dhjetor miratohen pa pengesa tre rregulloret e reja të aprovuar të hënën nga Këshilli i BE-së. Sipas La Repubblica, hapi i fundit do të jetë miratimi nga Parlamenti Evropian, madje edhe para se Pakti i ri për Azilin dhe Migracionin të hyjë në fuqi më 12 qershor.
Sipas planit të ministrit të Brendshëm italian, Matteo Piantedosi, qendra në Gjadër do të rihapet për të pritur azilkërkues nga vende të konsideruara të sigurta, ndërkohë që ata presin përfundimin e procedurave të përshpejtuara kufitare. Në ndryshim nga më parë, migrantët nuk do të transportohen më direkt nga deti nëpërmjet anijeve të Marinës, por do të dërgohen në Shqipëri nga qendrat e para-pritjes në Itali menjëherë pas mbërritjes.
Qendra shqiptare do të funksionojë si një strukturë e pasme në një vend të tretë të sigurt. Rregulloret e reja evropiane do t’i lejojnë autoritetet italiane të ndalojnë migrantët nga “vend të sigurta” dhe t’i trajtojnë kërkesat e tyre përmes procedurave të përshpejtuara kufitare. Kjo pritet të shtojë ndjeshëm numrin e personave të dërguar drejt Shqipërisë, veçanërisht migrantëve nga Bangladeshi dhe Egjipti, të cilët kanë përbërë mbi 28,000 mbërritje, si dhe atyre nga Tunizia dhe Maroku.
Ministria italiane e Brendshme parashikon se qendra e Gjadrit, me rreth 1,100 vende, mund të mbushet shpejt, duke pasur parasysh që procedurat e përshpejtuara kufitare kërkojnë riatdhesimin brenda 30 ditësh. Këtë herë, migrantët nuk do të kenë mundësi të shmangin paraburgimin përmes një apelimi që pezullon kthimin në Itali, siç ka ndodhur më parë.
Një ndër dispozitat e reja të aprovuar nga Këshilli i BE-së parashikon heqjen e pezullimit automatik të riatdhesimit për ata që ankimojnë vendimet. Kjo do të thotë se një migrant mund të bëjë apel, por riatdhesimi do të kryhet normalisht nëse gjykata nuk urdhëron posaçërisht pezullimin.
Ministri i Drejtësisë, Carlo Nordio, deklaroi se “situata mbetet në pritje të zgjidhjes përfundimtare të trilogut, por jemi shumë afër një zgjidhjeje që do të sjellë qartësi si në aspektin jurisprudencial, ashtu edhe në atë gjyqësor. Nuk do të ketë më hapësirë për hezitim gjyqësor.”
Qeveria italiane po përgatitet të rifillojë mekanizmin e transferimit drejt Shqipërisë, e bindur se lista e re evropiane e vendeve të sigurta do të kapërcejë kundërshtimet e deritanishme të gjykatave italiane. Sipas autoriteteve, qendra e Gjadrit, ka mbetur pothuajse e zbrazët dhe është gati të vihet në funksion.