Marat Bashirov, politolog i njohur dhe besnik i Putinit, nuk lë vend për dyshime. Sipas tij, roli i Rusisë në skenën ndërkombëtare po forcohet ndërkohë që Europa duket e izoluar.
Në një intervistë për Corriere della Sera, ish-kryeministri i asaj që quhej Republika separatiste e Luganskut dhe aktualisht drejtues i një kompanie që lidh bizneset e huaja me Kremlinin, diskuton për raportet mes Moskës dhe Washington-it, vizitën e Putinit në Indi, si dhe për planin e paqes për Ukrainën, duke theksuar se mbi tre çështje kyçe nuk do të ketë negociata.
Intervista e Bashirov-it për Corriere della Sera
“Europa donte të na izolonte, nuk ia doli, dhe tani zbulon se e vetmja e izoluar është ajo”. Asnjë shenjë kënaqësie në fytyrën e Marat Bashirov, politolog me besnikëri të provuar ndaj Putinit, i cili në vitin 2014 ishte kryeministër i Republikës separatiste fiktive të Luganskut, ndërsa sot drejton një shoqëri që sjell në Kremlin sipërmarrës të huaj, si dhe është një nga opinionistët më të njohur rusë.
“Unë thjesht rendis faktet”, thotë ai. “Për ne është një moment i mirë. Vizita e Putinit në Indi ishte ndryshe nga të tjerat, sepse SHBA-të shpresonin shumë ta shkëpusnin New Delhi nga ky bashkëpunim mes tigrit, dragoit kinez dhe ariut rus. Që nga pritja në aeroport, u kuptua se do të përfundonim të gjitha ato marrëveshje që administrata Trump kishte kërkuar më kot t’i pengonte muajt e fundit”.
Pyetje: Sa më mirë shkojnë gjërat për Rusinë në nivel diplomatik, aq më larg është paqja në Ukrainë?
Bashirov: “Në arritjen e një marrëveshjeje paqeje, sipas meje, ndikojnë faktorë të tjerë. Me Trump-in, SHBA-të kanë ndryshuar paradigmën e promovimit të interesave të veta. Se konkurrenti kryesor për ta në gjithë botën është Kina, dihej prej kohësh. Kjo e detyron Shtëpinë e Bardhë të mos na konsiderojë më pjesë të ashtuquajturit ‘bosht i së keqes’. Si pasojë, ‘çështja ukrainase’ për ta nuk ka më rëndësi. Dhe thjesht duan ta heqin qafe”.
Pyetje: A është doktrina e re e sigurisë amerikane “një premisë modeste” për të zgjidhur krizën ukrainase, siç thotë Dmitry Peskov?
Bashirov: “Është thjesht realizimi nga ana e amerikanëve, jo i angazhimeve, por i një demonstrimi global të qëllimeve që u diskutuan në Anchorage. Nëse SHBA-të synojnë të nisin një bashkëpunim strategjik, nuk mund të paraqesin Rusinë si kërcënim. Pse “modeste”? Mua më duket një sinjal pozitiv, që tregon se për ne problemi ukrainas mbetet shumë i rëndësishëm. Ndërsa për amerikanët, jo. Por duhen hapa konkretë. Për shembull, kthimi i kompanive amerikane të naftës dhe gazit në Sakhalin, të cilat do të marrin edhe pjesën që tani kontrollohet nga kompania franceze Total. Në projektin arktik pres disa hapa nga qeveria jonë, që do të heqë kufizimet në këmbim të lehtësimit të sanksioneve amerikane. Do ut des (një frazë latine që përkthehet si “Jap, që ti të japësh”)”.
Pyetje: Sa mund të peshojë një zgjidhje e krizës ukrainase në marrëdhëniet mes Moskës dhe Washington-it?
Bashirov: “Amerikanët e dinë që ka 25 pika nga 28 të kësaj deklarate qëllimesh mbi të cilat Rusia është e gatshme të diskutojë. Por tre të mbetura janë themelore. Për NATO-n, amerikanët kanë thënë publikisht se janë të vetëdijshëm për shqetësimet e Rusisë. Çfarë shkruhet në doktrinën e re amerikane? Që nëse Europa është e shqetësuar për kërcënimet e supozuara ruse, është Europa ajo që duhet të kujdeset për sigurinë e saj, pa i tërhequr SHBA-të. Në këtë kuptim, SHBA-të përmbushin angazhimet e veta, dhe ne tonat”.
Pyetje: Çfarë lëshimesh mund të bëjë Putini mbi këto pika themelore?
Bashirov: “Për NATO-n, territoret, madhësinë e forcave të armatosura ukrainase, asnjë. Është një pozicion i ngurtë dhe zyrtar. Gjithçka tjetër janë nuanca gri”.
Pyetje: A ka përfunduar izolimi i Rusisë?
Bashirov: “Jo nga Europa. E cila në fakt ka mbetur e vetme. Por pjesa tjetër e botës nuk e kishte filluar kurrë, përfshirë SHBA-të. Kohët e fundit, kompanitë amerikane kanë zënë sektorë të caktuar të tregut në Rusi, dhe e kanë bërë hapur, ndërsa shoqëritë evropiane po largoheshin”.
Pyetje: E konsideroni Europën dhe NATO-n jashtë lojës?
Bashirov: “Ndërkohë, ju jeni të ndarë në të paktën tre grupe. Miqtë tanë ose aleatët, le të themi kështu. Pastaj janë Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar që luajnë luftën. Grupi i fundit është ai i heshturve, i përbërë nga të gjitha vendet e tjera, për të cilat shtrohet kryesisht çështja e unitetit të BE-së dhe problemi i madh i Euro-NATO-s, Aleanca jo më atlantike, pa SHBA-të. Italia lëkundet mes grupit të dytë dhe të tretë. Kur të arrini një marrëveshje, ndoshta do të mund të keni më shumë peshë. Por për momentin, flasin faktet. Ju jeni të izoluar. Ju, jo ne”.