Një dokumentar që po trondit Greqinë dhe qarqet europiane ka zbuluar për herë të parë prapaskenat e errëta të krizës greke, gabimet dramatike të Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe ekzistencën e një plani sekret europian për daljen e Greqisë nga Eurozona, i fshehur pas emrit të Shqipërisë.
Në episodin e katërt të dokumentarit të realizuar nga gazetaret greke Eleni Varvitsioti dhe Viktoria Dendrino, ish-drejtori i përgjithshëm i FMN-së, Dominique Strauss-Kahn, pranoi publikisht se programi i parë i shpëtimit për ekonominë greke kishte dy gabime të mëdha që fundosën vendin në recesion dhe varfëri.
“Nuk kishte shkop magjik për të dalë nga programi pa masa shtrënguese. Por u bënë dy gabime. Gabimi i parë ishte se kërkuam reforma në një kohë shumë të shkurtër dhe i dyti ishte se nënvlerësuam intensitetin me të cilin reagoi ekonomia”, deklaroi Strauss-Kahn në dokumentar.
Rrëfimi konsiderohet një nga pranimeve më të forta të viteve të fundit mbi mënyrën se si FMN dhe institucionet europiane trajtuan krizën greke.
Dokumentari sjell edhe akuza të forta ndaj ish-zyrtarit të FMN-së, Paul Thomsen, i cili sipas ish-komisionerit europian Pierre Moscovici kishte një qasje jashtëzakonisht të ashpër ndaj Athinës.
“Thomsen ishte shumë i ashpër me Athinën”, deklaron Moscovici, ndërsa guvernatori i Bankës së Greqisë, Yannis Stournaras, zbulon se Thomsen kishte humbur besimin tek aftësia e Greqisë për të qëndruar në Eurozonë.
“Ai besonte se Athina nuk mund ta përballonte disiplinën e euros dhe përpiqej të ndikonte edhe Berlinin në këtë drejtim, që Greqia të mos mbetej në euro”, thotë Stournaras.
Edhe ish-ministri grek i Financave, Euclid Tsakalotos, sulmon drejtpërdrejt Thomsenin në dokumentar.
“Ishte gabim i madh i Lagarde që e bëri përgjegjës të FMN-së për Europën. Atij nuk i interesonte e vërteta dhe të dhënat ekonomike, ishte politik”, deklaron Tsakalotos.
Por pjesa më tronditëse e dokumentarit lidhet me ekzistencën e një “Plani B” sekret të Bashkimit Europian për rastin e falimentimit të Greqisë dhe daljes së saj nga euro.
Plani mbante emrin e koduar “Albanian contingency analysis and plan” – “Analiza dhe plani i emergjencës shqiptare”.
Sipas dëshmive të zyrtarëve europianë të përfshirë në hartimin e dosjes, emri “Shqipëri” u përdor qëllimisht si maskim për të shmangur çdo dyshim apo rrjedhje informacioni.
Ideja ishte frymëzuar nga filmi hollivudian “Wag the Dog”, ku presidenti amerikan shpik një luftë imagjinare në Shqipëri për të shpërqendruar opinionin publik.
“Duhet ta pranoj që ideja erdhi nga unë dhe lidhej me një nga filmat e mi të preferuar, ‘Wag the Dog’, ku presidenti nis një luftë fiktive në Shqipëri si shpërqendrim për publikun. Mendova se ‘Shqipëria’ si shpërqendrim do ta bënte punën”, thotë një nga zyrtarët në dokumentar.
Dokumenti sekret prej 139 faqesh përmbante skenarë të detajuar për falimentimin e Greqisë, daljen nga euro, rikthimin e monedhës kombëtare dhe vendosjen e kontrolleve drastike të kapitalit.
Martijn Verwey, një nga hartuesit kryesorë të planit, pranon se Brukseli llogariste që monedha e re greke do të humbiste menjëherë 60 deri në 80% të vlerës së saj pas daljes nga euro.
Sekreti rreth dosjes ishte ekstrem.
Zyrtarët europianë shmangnin çdo komunikim elektronik, pasi vetëm ekzistenca e një “Plani B” mund të shkaktonte panik financiar në tregje.
“Shkëmbimi i e-maileve për këto çështje ishte i ndaluar. I shkruanim materialet në kompjuterë të izoluar dhe kur takoheshim, shkëmbenim fizikisht letrat”, rrëfen një prej pjesëmarrësve në dokumentar.
Sipas tyre, publikimi i planit mund të krijonte një “profeci vetëpërmbushëse”, duke fundosur jo vetëm Greqinë, por edhe vetë stabilitetin e Europës.
Dokumentari po konsiderohet si një nga dëshmitë më të forta mbi prapaskenat e krizës greke dhe mënyrën sesi në kulmin e panikut financiar, fati i një shteti europian diskutohej në fshehtësi absolute, ndërsa emri i Shqipërisë përdorej si kamuflim për një nga operacionet më të ndjeshme të Bashkimit Europian. /Përgatiti “Pamfleti”
