Ivan Popov, gjenerali rus i njohur për besnikërinë ndaj nacionalizmit dhe për kritikat e tij të hapura ndaj komandës ushtarake ruse, është një nga figurat më kontradiktore të luftës në Ukrainë. Pasi u arrestua për akuza korrupsioni, ai ka kërkuar të mos qëndrojë në burg, por të kthehet në front si komandant i një batalioni penal të njohur si “Storm Z” – njësi e përbërë nga të burgosur, që përdoret si “mish për top”.
Ky veprim shihet nga shumëkush si një përpjekje për të ruajtur nderin dhe legjendën personale, shkruan A2 CNN. Por për të tjerë, është fundi tragjik i një karriere të ndezur nga ideali patriotik dhe e fundosur nga sfidimi ndaj Kremlinit.
Historia e Popovit ka elementët e një romani klasik rus: me epikën e një ushtari të lindur në një fermë pranë Stalingradit, që ngrihet përmes betejave në Çeçeni dhe Gjeorgji, e më pas, në Ukrainë. I njohur me nofkën “Spartaku”, ai simbolizonte përkrahësit më të zellshëm të “Operacionit Ushtarak Special”. Brenda pesë vitesh, arriti nga komandant brigade në drejtues të një trupe elitare, duke ndjekur hapat e Gerasimovit – shefit aktual të shtabit të përgjithshëm dhe rivali i tij më i madh.
Popov u bë figurë e rëndësishme mes nacionalistëve të ashpër. Thuhet se ndihmoi fshehurazi grupin Wagner gjatë betejës për Bakhmut-in, duke shpërndarë municione pa miratimin e komandës së lartë. Ai fitoi lavdi kur ndali një pjesë të kundërofensivës ukrainase në pranverën e vitit 2023. Por kjo nuk zgjati: më 11 korrik, vetëm pak pas rebelimit të dështuar të Prigozhinit, ai u shkarkua dhe u dërgua në Siri, në një pozicion të parëndësishëm.
Në vend që të heshtte, Popov dërgoi një mesazh zanor përmes një deputeti të Dumës, ku akuzonte drejtuesit ushtarakë për “tradhti” dhe mungesë përgatitjeje që kishte sjellë humbje të mëdha. Këto deklarata u panë si një sfidë e drejtpërdrejtë ndaj Shoigut dhe Gerasimovit dhe si një tregues i lidhjeve të tij të mundshme me rebelët e Wagner-it.
Pasi stuhia politike u qetësua, më 17 maj 2024, Popov u arrestua me akuza për përvetësim të pajisjeve metalike që duhej të përdoreshin për fortifikime në Zaporizhia, një rast tipik korrupsioni në ushtrinë ruse, por që në këtë rast u trajtua me seriozitet maksimal, duke treguar se akuza e vërtetë ishte politike: sfida ndaj “Carit të ri”.
Popov nuk kërkoi mëshirë. Gjatë procesit, ai kërkoi të zbatonte një rregull të ri: të shlyente dënimin duke luftuar në njësitë penale Storm Z. Ironikisht, ai vetë kishte krijuar një të tillë në 2023, të quajtur “Gladiatorët”. Këto njësi përbëhen nga të dënuar që dërgohen në misione të pamundura dhe ku mbijetesa është pothuajse zero.
Ai kërkoi publikisht t’i besohej komanda e një batalioni të tillë, me gradë të ulët, duke i shkruar një letër drejtpërdrejt Putinit, shkruan A2 CNN. Letra ishte një përzierje lëvdatash dhe përulësie: “Ti gjithmonë ke qenë udhërrëfyesi im moral… më ke mësuar se çfarë do të thotë të kesh mendje të ftohtë, zemër të ngrohtë dhe duar të pastra”.
Por pas lavdeve ai rikthehet te figura e gjeneralit të ndershëm: “Kam shërbyer me nder dhe besnikëri, jam dënuar padrejtësisht. Në këtë moment kritik për Rusinë, vendi im është në vijën e parë”.
Kjo përpjekje për t’u shndërruar në një martir ushtarak është përqafuar nga blogerë dhe poetë patriotë, por shumë besojnë se Kremlini nuk do ta lejojë të vdesë si hero. Në vend të kësaj, ai mund të përfundojë në një qeli të largët, i harruar – një fund pa lavdi për një gjeneral që ëndërronte të bëhej legjendë.