Franca do të përballet këtë të enjte, më 5 nëntor, me një grevë mbarëkombëtare, ku pritet të marrin pjesë punonjës të sektorit publik dhe privat, pensionistë, nxënës dhe studentë.
Franca do të përballet këtë të enjte, më 5 nëntor, me një grevë mbarëkombëtare, ku pritet të marrin pjesë punonjës të sektorit publik dhe privat, pensionistë, nxënës dhe studentë. Sindikatat kanë thirrur protestat kundër rritjes së kostos së jetesës, duke kërkuar rritje pagash dhe rishikimin e planit buxhetor të qeverisë për vitin 2027.
Mobilizimi vjen në një klimë të tensionuar sociale, pasi organizatat sindikale kanë shprehur pakënaqësinë për rezultatet e takimit me përfaqësuesit e qeverisë, të zhvilluar më 21 tetor, ku u diskutuan kërkesat e tyre kryesore ekonomike dhe të punës.
“Ne duam dy gjëra: rritje të pagave kudo dhe një rishikim të planit buxhetor të qeverisë, i cili, siç është sot, është katastrofik për vendin”, deklaroi sekretarja e përgjithshme e CGT-së, Sophie Binet, për televizionin France 2.
Ajo parashikoi pjesëmarrje të gjerë në protesta, duke theksuar se do të jetë një ditë bashkimi mes punonjësve të sektorit privat, nëpunësve civilë, pensionistëve dhe të rinjve.
Pagat, pensionet dhe përfitimet sociale në fokus
Sindikatat kundërshtojnë projektbuxhetin e vitit 2027, i cili po shqyrtohet nga Parlamenti francez, pasi sipas tyre masat e parashikuara rëndojnë në mënyrë disproporcionale grupet më të cenueshme të shoqërisë.
Në një deklaratë të përbashkët të publikuar më 5 tetor, organizatat sindikale argumentuan se qeveria po synon kryesisht personat më të prekur nga vështirësitë ekonomike dhe të sëmurët, përmes ngrirjes së përfitimeve sociale dhe kufizimit të rolit mbrojtës të sigurimeve shoqërore.
Ata kundërshtojnë gjithashtu shkurtimet në financimin e shërbimeve publike dhe ngrirjen e njësisë së pagave që përdoret për llogaritjen e pagave të nëpunësve civilë.
Aleanca ndërsindikale ka paraqitur shtatë kërkesa kryesore, ku prioritet mbetet rritja e pagave në të gjithë sektorët. Kërkesat përfshijnë nisjen e menjëhershme të negociatave për pagat në kompani dhe sektorë të ndryshëm, garantimin e pagës së barabartë për burrat dhe gratë, si dhe rritjen e përfitimeve sociale.
Në listën e kërkesave janë edhe përshtatja e pensioneve, rritja e pagës minimale (SMIC), përmirësimi i pagave të nëpunësve civilë dhe marrja e masave për zhvillimin e tyre profesional.
Qeveria lë të hapur mundësinë e rritjes së pagës minimale
Çështja e pagës minimale u diskutua edhe gjatë takimit mes qeverisë dhe sindikatave më 21 tetor. Në atë kohë, presidenti i sindikatës CFTC, Cyril Chambénier, deklaroi se qeveria kishte lënë të hapur mundësinë e zhvillimit të një diskutimi për këtë çështje.
Disa ditë më vonë, ministri i Punës dhe Solidaritetit Social, Jean-Pierre Farandou, deklaroi për France Inter se një rritje e jashtëzakonshme e pagës minimale, e cila do të prekte afro dy milionë punonjës, “nuk ishte tabu”. Megjithatë, ai sqaroi se deri atëherë nuk ishte marrë asnjë vendim përfundimtar.
Përmes grevës së 5 nëntorit, sindikatat synojnë të shtojnë presionin ndaj qeverisë dhe të marrin angazhime konkrete, në vend të garancive të përgjithshme.
Përtej pagave dhe sigurimeve shoqërore, organizatat e punës kërkojnë ndryshime në politikën fiskale dhe mënyrën e shpërndarjes së fondeve publike.
Ato propozojnë masa për drejtësi tatimore, përmes taksimit më të lartë të pronës, trashëgimive dhe dividentëve, si dhe rishikimin e ndihmës financiare që përfitojnë bizneset.
Një prej çështjeve të ngritura është shuma prej 211 miliardë eurosh që bizneset kanë marrë në formën e mbështetjes shtetërore gjatë vitit 2023. Kjo shifër vjen nga llogaritjet e një komisioni të posaçëm hetimor të Senatit francez.
Sindikatat kërkojnë vlerësimin e kësaj ndihme, vendosjen e kushteve konkrete për përfitimin e saj dhe rishpërndarjen e fondeve të disponueshme.
Një tjetër kërkesë lidhet me rritjen e investimeve publike për përballimin e krizës klimatike dhe përshtatjen e ekonomisë me kushtet e reja mjedisore. Propozimet përfshijnë rikthimin e prodhimit industrial në Francë, dekarbonizimin e ekonomisë dhe forcimin e shërbimeve publike.
Sipas sindikatave, financimi duhet të jetë i mjaftueshëm për arsimin e të rinjve, kujdesin ndaj të moshuarve dhe përballimin e pasojave të ndryshimeve klimatike.
Në grevën mbarëkombëtare do të marrin pjesë edhe organizata nga sektorë të ndryshëm, të cilat krahas kërkesave të përbashkëta kanë paraqitur edhe shqetësimet e tyre specifike.
Në arsim, sindikata Snes-FSU kërkon rritjen e financimit për sistemin kombëtar arsimor dhe shfuqizimin e reformave të shkollave të mesme, të prezantuara në vitin 2018 nga ish-ministri i Arsimit, Jean-Michel Blanquer.
Ndërkohë, sindikatat kryesore të kompanisë shtetërore hekurudhore SNCF u kanë bërë thirrje punonjësve të marrin pjesë në mobilizim, duke kundërshtuar atë që e cilësojnë si përkeqësim të kushteve sociale dhe stanjacion të pagave.
Pjesëmarrje të rëndësishme pritet të ketë edhe nga organizatat e nxënësve dhe studentëve. Sekretarja e përgjithshme e FSU-së, Caroline Chevet, deklaroi për AFP se kjo është një ditë që lidhet edhe me mobilizimin e të rinjve.
Nga ana e saj, përfaqësuesja e Unionit të Studentëve (USL), Sabrine Carbach, kishte njoftuar më 31 tetor se studentët do të organizonin fillimisht bojkotime dhe më pas do t’u bashkoheshin demonstratave.
Edhe lëvizja “Jelekët e Verdhë”, e cila ka qenë protagoniste e protestave të mëdha sociale në Francë në vitet e kaluara, pritet të marrë pjesë në demonstrata, këtë herë me sloganin “5 Nëntori është për popullin”.
Greva e së enjtes përbën një tjetër provë për qeverinë franceze, ndërsa sindikatat synojnë të bashkojnë pakënaqësinë për koston e jetesës, kushtet e punës dhe politikat fiskale të parashikuara për vitin 2027.