Pas 5 vitesh lobimesh, kërcënimesh, gjyqesh dhe sulmesh, Sali Berisha sot ka arritur të marrë frymë lirshëm. Departamenti i Shteti i ka hapur derën e udhëtimit në SHBA. Kjo gjë tashmë është e konfirmuar. Megjithatë ka ende shumë pikëpyetje nëse Sali Berishës i është hequr apo jo sanksionimi i bërë nga Antony Blinken në vitin 2021 duke e shpallur atë të padëshiruar për përfshirje në afera korrupsioni.
“Departamenti i Shtetit ka lëshuar përjashtime për disa prej përcaktimeve sipas nenit 7031(c) të vendosura nga administrata e mëparshme, pasi dhënia e këtyre përjashtimeve i shërben një interesi të rëndësishëm kombëtar”, tha një zëdhënës i DASH për Pamfletin.
Megjithatë, një raport i organizatës amerikane Human Rights First, i bazuar në të dhëna të siguruara nga vetë Departamenti i Shtetit, tregon se mekanizmi i Waiver-it është përdorur shpesh nga SHBA pa nënkuptuar domosdoshmërisht heqjen e sanksioneve.
Sipas raportit, gjatë periudhës dhjetor 2020 – dhjetor 2024, Departamenti i Shtetit ka sanksionuar gjithsej 486 persona sipas programit 7031(c), i cili përdoret për zyrtarë të huaj dhe familjarët e tyre kur ekzistojnë “informacione të besueshme” për korrupsion domethënës ose shkelje të rënda të të drejtave të njeriut.
Nga këta, 367 raste janë bërë publike, ndërsa 119 janë mbajtur konfidenciale. Por pjesa më interesante e raportit lidhet pikërisht me waiver-at.
“Departamenti i Shtetit anuloi disa ndalime vizash me anë të lehtësimeve, pothuajse të gjitha për shkak të një ‘interesi kombëtar bindës’. Të dhënat e reja tregojnë se ai lëshoi lehtësime duke përmendur një ‘interes kombëtar bindës’ 61 herë gjatë kësaj periudhe”, thuhet në raport.
Human Rights First sqaron se shumica dërrmuese e këtyre rasteve kishin të bënin me persona të akuzuar për shkelje të të drejtave të njeriut dhe jo për korrupsion.
“Të dhënat e reja tregojnë se ai lëshoi lehtësime duke përmendur një ‘interes kombëtar bindës’ 61 herë gjatë kësaj periudhe, të gjitha përveç njërës prej të cilave lidheshin me individë të përfshirë në abuzimin e të drejtave të njeriut, jo me korrupsion”, thekson raporti.
Organizata amerikane vëren se pavarësisht ekzistencës së Waiver-ave, është e vështirë të thuhet se sa prej sanksioneve janë zhdukur realisht.
“Pavarësisht këtyre të dhënave, është e vështirë të thuhet se sa nga ndalimet e vizave të vendosura gjatë kësaj periudhe u anuluan nga heqjet. Megjithatë, heqja dorë nga afërsisht një e teta e numrit të ndalimeve të vizave të vendosura gjatë kësaj periudhe është e rëndësishme dhe me sa duket korrespondon me dhjetëra vizita zyrtare nga individë që Departamenti i Shtetit i gjeti të korruptuar ose abuzivë”, thuhet më tej.
Raporti sjell edhe një tjetër statistikë domethënëse. Gjatë të njëjtës periudhë, SHBA ka lejuar në 10 raste hyrjen e personave të sanksionuar në territorin amerikan për të marrë pjesë në aktivitetet e Kombeve të Bashkuara në Nju Jork.
“Departamenti i Shtetit raportoi gjithashtu 10 raste të lejimit të një personi të ndaluar për të udhëtuar drejt Kombeve të Bashkuara në Nju Jork gjatë kësaj periudhe”, thekson raporti.
Në thelb, dokumenti i Human Rights First tregon se sistemi amerikan parashikon situata kur një person i sanksionuar mund të përfitojë një përjashtim për arsye diplomatike ose të interesit kombëtar, pa qenë e nevojshme që vendimi fillestar të shfuqizohet.
I vetmi që mund të vendosë për anulimin e përcaktimeve është Sekretari i Shtetit, por dhe ai në raste shumë specifike. Deri tani nuk ka vendim nga Marco Rubio.
