Një anije mallrash është goditur në Ngushticën e Hormuzit, në një incident që rrezikon të përshkallëzojë sërish tensionet në rajon dhe hedh dyshime mbi zbatimin e marrëveshjes së fundit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit.
Amerikanët pretendojnë se sulmi është kryer me një dron iranian, megjithëse autoritetet në Teheran nuk kanë marrë zyrtarisht përgjegjësinë për ngjarjen.
Presidenti amerikan Donald Trump reagoi pas incidentit përmes një postimi në platformën Truth Social, duke akuzuar drejtpërdrejt Iranin për shkelje të marrëveshjes së armëpushimit të arritur së fundmi mes dy vendeve.
“Shteti Islamik i Iranit lëshoi të paktën katër dronë sulmues ndaj anijeve që po kalonin në Ngushticën e Hormuzit. Njëri prej tyre goditi pjesën e sipërme të një anijeje të madhe transporti. Dëme pati, por anija vazhdoi rrugën e saj. Ne rrëzuam tre dronët e tjerë. Është e qartë se kjo ishte një shkelje e pamend e marrëveshjes sonë të armëpushimit”, shkroi Trump.
Megjithëse e dënoi ashpër sulmin, presidenti amerikan nuk dha sinjale se Shtetet e Bashkuara do të ndërmarrin një përgjigje ushtarake, duke lënë të kuptohet se administrata e tij synon të shmangë një përshkallëzim të ri të konfliktit.
Incidenti ndodhi vetëm pak orë pasi Garda Revolucionare Iraniane deklaroi se anijet do të lejohen të lundrojnë të sigurta vetëm në korridoret detare të miratuara nga Irani, duke sfiduar pretendimet e administratës Trump se lundrimi në Ngushticën e Hormuzit ishte rikthyer në normalitet pas marrëveshjes së arritur javën e kaluar.
Sulmi ka ndikuar menjëherë edhe në operacionet ndërkombëtare. Organizata Ndërkombëtare Detare (IMO) njoftoi pezullimin e misionit për evakuimin e qindra anijeve dhe mbi 11 mijë detarëve që kanë mbetur të bllokuar në Gjirin Persik që nga nisja e konfliktit.
Sekretari i Përgjithshëm i IMO-së, Arsenio Dominguez, deklaroi se siguria e detarëve mbetet prioritet absolut dhe se operacioni i evakuimit do të qëndrojë i pezulluar derisa të krijohet një pasqyrë më e qartë e situatës. Ai sqaroi se anija e goditur nuk ishte pjesë e këtij misioni, por theksoi se incidenti dëshmon se rreziku në zonë mbetet i lartë.
Ndërkohë, Organizata Iraniane për Menaxhimin e Rrugëve Detare të Gjirit Persik paralajmëroi se nuk garanton më kalim të sigurt për anijet që nuk respektojnë korridoret e përcaktuara nga Teherani. Sipas autoriteteve iraniane, përgjegjësia për çdo incident do të bjerë mbi pronarët, operatorët dhe kapitenët e anijeve që zgjedhin rrugë alternative.
Ngjarja pati ndikim të menjëhershëm edhe në tregjet ndërkombëtare. Çmimi i naftës Brent u rrit me rreth 2%, duke u mbyllur në 74 dollarë për fuçi, mes shqetësimeve se tensionet në një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë mund të përshkallëzohen.
Marrëveshja e nënshkruar javën e kaluar mes SHBA-së dhe Iranit synon ndalimin e luftimeve, garantimin e lundrimit të lirë në Ngushticën e Hormuzit dhe lehtësimin e disa sanksioneve ndaj Teheranit në këmbim të angazhimit të tij për të mos zhvilluar armë bërthamore. Megjithatë, sulmi i fundit dhe reagimi i ashpër i presidentit Trump tregojnë se situata mbetet e brishtë, ndërsa negociatat e planifikuara për më 30 qershor pritet të zhvillohen në një klimë të tensionuar.
