Neutraliteti si tradhti kombëtare-lëvizja më e re e Ministrisë ruse të Sporteve që atakon sportistët dhe atletët ruse që garojnë nën dy-flamur
Nga Eljanos Kasaj*
Moskë-Ministri i Sportit i Federatës Ruse, Mihail Djegtjarjov, ka akuzuar publikisht 38 atletë rus për “tradhti” për shkak të ndryshimit të besnikërisë kombëtare dhe garimit për vende të tjera në vend të Rusisë në Lojërat Olimpike Dimërore në Milano dhe Cortina.
Ndër të përmendurit në listën e të akuzuarve, janë edhe shumë atletë rus që sot garojnë nën flamurët e disa vendeve evropiane, si dyshja ruso-hungareze e vallëzimit mbi akull, Maria Evgenjvna Pavlova dhe Alexej Vadimoviç Svjatçenko, tri herë kampionë të Hungarisë për patinazh artistik (2023-2024, 2026), të cilët përfunduan të katërt në ngjarjen kryesore sportive dimërore të këtij viti.
Në një raport të publikuar nga media hungareze Blikk dhe të cituar gjithashtu prej medias Hungary Today, vihet në dukje se shumica e atletëve që ndryshojnë shtetësinë nuk bëjnë deklarata politike. Ata rrallë komentojnë për politikën ruse ose për konfliktin e armatosur në Ukrainë, dhe edhe nëse kanë opinione, priren t’i mbajnë ato private (gjë që nuk ka mjaftuar për ti shpëtuar ata prej kritikave të mediava pro-Kremlinit, por edhe prej atyre opzicionere).
Zoti Djegtjarjov nuk i zgjodhi fjalët kur iu drejtua ashpër vendimeve të 38 atletëve për të mos pranuar të bojkotonin Lojrat Olimpike Dimërore ose për të garuar nën statusin e Athlètes Individuels Neutres (atletëve individual neutral), i cili historikisht është aplikuar kryesisht për atletët rus dhe bjellorus, për shkak të skandaleve të përdorimit të lëndëve ilegale të dopingut ose prej situatave volatile politike midis Rusisë, Bjellorusisë dhe Perëndimit.
“Ndryshimi i shtetësisë është tradhti e pastër. Ky është opinioni im dhe bindja ime. Unë kam të drejtë,” -ka theksuar prerazi Ministri rus.
Mediat hungareze shtojnë gjithashtu se Presidenti rus Vladimir Putin nuk ka folur kundër komenteve të zotit Djegtjarjov , duke sugjeruar se fjalët e ashpra të Ministrit të Sporteve me shumë gjasa pasqyrojnë politikën zyrtare të qeverisë ruse, e cila që prej vitit 2022, ka etiketuar gjithë pjestarët e inteligjencias, botës së artit dhe sporteve, të cilët nuk kanë pranuar që të suportojnë iniciativën ushtarake të Kremlinit në Ukrainë ose kanë preferuar që të largohen prej Rusisë deri në përfundim të konfliktit të armatosur ruso-ukrainas dhe normalizimit të situatës politike në vend.
Por, zoti Djegtjarjov shkoi më tej dhe gjithashtu propozoi sanksione të ashpra për atë që ai i quajti atletë “tradhtarë”, duke përfshirë ndalimin e plotë të hyrjes së tyre në Federatën Ruse:
“Ne u sigurojmë atyre vite mbështetjeje—arsim, trajnerë, ambiente stërvitjeje. Pastaj papritmas hedhin pasaportat e tyre dhe zhduken. Nëse u marrim gjithçka, ua ndalojmë hyrjen dhe bllokojmë aksesin në objektet tona sportive, arrijmë qëllimin tonë. Kjo është një çështje delikate, por nuk ka vend për kompromis.”
Duket se fjalët e Ministrit rus i mëshojnë faktit se shumica e atletëve rus që sot përfaqësojnë vende të ndryshme në kompeticionet sportive ndërkombëtare, si dyshja ruso-hungareze Pavlova dhe Svjatçenko ndonëse garojnë nën flamurin e Hungarisë, vazhdojnë të jetojnë në Rusi dhe të stërviten në facilitetet sportive në qytetin e Soçi-t, në brigjet e Detit të Zi, vendi i Lojërave Olimpike Dimërore 2014, për pjesën më të madhe të vitit.
Nëse sanksionet shtetërore të propozuara nga zoti Djegtjarjov do të zbatohen, ato mund të shkaktojnë një goditje të rëndë jo vetëm për këta patinatorë artistikë, por edhe për gjithë atletët rus që garojnë në disiplina të ndryshme sportive për Hungarinë, Kazahstanin, Shqipërinë, Poloninë, Gjeorgjinë, etj.
Njëkohësisht, kjo lëvizje politike, ndonëse në dukje në kontekst të krenarisë kombëtare sportive, ka edhe një mesazh të qartë politik, se periudha kur neutraliteti ishte një mënyrë e sigurt për të manovruar politikisht në Rusi ka përfunduar dhe se Moska tashmë është duke filtruar gjithë fushat e artit, shkencës dhe sporteve, për ta “sterilizuar” vendin prej faktorëve jo-luajal ose të cilët janë të gatshëm që ta sakrifikojnë karierën e tyrë për aventurat ushtarake të Kremlinit.
*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni
