Nga Adriatik Doçi
Kryeministri Edi Rama, gjatë fjalës së tij në mbledhjen e Kryesisë së PS-së, i kërkoi sot SPAK-ut të hetonte privatizimin e dyshuar korruptiv të katër hidrocentraleve nga Sali Berisha dhe Ridvan Bode para largimit nga pushteti në 2013. Meqenëse për 21 Janarin nuk po ngre ankuzë, Rama i kërkoi SPAK të hetonte shitjen si kthim TVSH-je të katër veprave të ndërtuara nga shqiptarët.
“E dyta, privatizimi kriminal i 4 hidrocentraleve Shkopet, Ulëza, Bistrica 1 dhe Bistrica 2 si kthim TVSH-je. Nëse duan korrupsion dhe duan të luftojnë korrupsionin se krimin mesa duket, nuk e kanë të lehtë ta luftojnë deri në fund përderisa nuk kanë fuqi të ngrenë akuzë për ‘21 janarin’, të shkojnë dhe të marrin dosjen e këtyre 4 veprave të ndërtuara nga populli dhe që i takonin vetëm popullit dhe iu dhanë një kompanie që nuk i kthehej TVSH-ja, thanë TVSH-s’jua kthejmë, por merrni këtë hidrocentralin. Këta janë sot ata që vijnë vërdallë si qentë e pazarit me flakë nëpër duar dhe me llapën jashtë”, u shpreh Rama.
Ndoshta kryeministri nuk është në dijeni, por SPAK ka vendosur që në vitin 2023 refuzimin për të nisur hetimet për çështjen e privatizimit abuziv të HEC-ve Ulëz, Shkopet, Bistrica 1 dhe Bistrica 2, disa javë para zgjedhjeve parlamentare të 23 qershorit 2013, kur Sali Berisha u largua nga pushteti. Vendimi është marrë nga prokurori i SPAK-ut, Sotir Kllapi, me argumentin se disa fakte penale të pretenduara nuk ekzistojnë, ndërsa për disa fakte të tjera ka pasur një hetim nga Prokuroria e Tiranës në vitin 2016, e cila ka vendosur mosfillim të procedimit penal.
Pikërisht sepse prokuroria e vitit 2016 mbyllte dosjet grabitjes së pasurive publike dhe të korrupsionit në nivele të larta, u ngrit SPAK-u.
Drejtësia e vjetër ka mbyllur disa herë edhe dosjes e Gërdecit, 21 Janarit, CEZ etj., por SPAK ka gjetur mekanizma për rinisur hetimet, me qëllim për të identifikuar përgjegjësit e krimeve njerëzore dhe ekonomike.
Të kallëzuar për shitjen e hidrocentraleve ishin ish kryeministri Sali Berisha, ish ministri i Ekonomisë Ilir Meta, ish ministri i Financave, Ridvan Bode, ish ministri i Energjetikës, Edmond Haxhinasto, ish zëvendësministri i Energjetikës Sokol Dervishaj dhe ish drejtori i KESH Engjëll Zeqo.
Në kallëzimin penal të referuar në SPAK nga avokati Idajet Beqiri, pas një investigimi të publikuar në Shqiptarja.com, thuhej se ish zyrtarët në fjalë, në bashkëpunim me njëri-tjetrin, kanë kaluar në duart e privatit, kompanisë Kurum, pasurinë publike (4 hidrocentralet), në kundërshtim flagrant me ligjin dhe në mënyrë korruptive, duke shkaktuar një dëm me vlerë 232 milionë euro.
Me një manovër institucionale, për privatizimin u shmang ligjit nr.8306, datë 14.3.1998 “Për strategjinë e privatizimit të sektorëve me rëndësi të veçantë”. Neni 4 i ligjit nr.8306, datë 14.3.1998 ka një paragraf ku shkruhet: “…Nuk do të konsiderohen pjesë të sektorëve me rëndësi të veçantë ndërmarrjet, shoqëritë tregtare ose pjesë të tyre, të cilat kanë ndërprerë veprimtarinë ekonomike dhe kanë rezultat financiar me humbje për mbi 3 vjet rresht”.
Kjo pikë nuk lejonte shkëputjen nga KESH për objektet rentabël siç ishin katër hidrocentralet dhe as privatizimin e tyre.
Për të realizuar qëllimin, institucionet dhe qeveria, ndryshe nga sa parashikohej në kuadrin ligjor, deformuan kriteret mbi cilësimin e investitorit strategjik. Fillimisht shpallen kriteret mbi cilësimin e investitorit strategjik (Neni 4.1), VKM nr. 152 dhe VKM 153 dt 29/02/2012. Mbasi iu dështoi tenderi, bënë vendime qeverie (VKM nr. 676 dhe 677 dt 03/10/2012) për të ndryshuar kriteret mbi cilësimin e investitorit strategjik, duke shkelur haptazi ligjin 8306 edhe pse për ironi vet vendimmarrësit i referoheshin këtij ligji.
Por, prokurori i SPAK-ut nuk mendoi kështu. Sipas tij, në procesin e privatizimit të hidrocentraleve, një pasuri publike e shitur nga Berisha dhe Bode pak ditë para largimit nga pushteti me votë, nuk ka vepër penale. Disa prokurorë të SPAK-ut kanë parë gjurmë të veprave penale që nga rafti i rrobave të bashkëshortes së Erion Veliajt, kanalet e Lushnjes, në arka peshku, fatura restoranti etj., por në shitjen dukshën korruptive të një prej pasurive më të rëndësishme publike, siç janë katër hidrocentralet, SPAK nuk ka parë vepêr penale!