Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka hedhur poshtë propozimet për krijimin e një zone tampon mes forcave ukrainase dhe ruse si pjesë e një marrëveshjeje paqeje, duke argumentuar se kjo nuk pasqyron realitetin e luftës moderne.
“Vetëm ata që nuk e kuptojnë gjendjen teknologjike të luftës së sotme mund të propozojnë një zonë tampon,” tha ai për gazetarët të premten.
Komentet e tij erdhën pas një raporti sipas të cilit liderë evropianë po shqyrtonin një zonë tampon 40 km (25 milje) si pjesë e një armëpushimi ose marrëveshjeje afatgjatë.
Lufta në Ukrainë është shndërruar në një konflikt të dominuar nga teknologjia e dronëve, dhe Zelensky sugjeroi se një lloj “zone tampon” tashmë ekziston për shkak të kërcënimit të sulmeve me dron pranë vijës së frontit. Zonat tampon mund të krijojnë hapësira të çmilitarizuara mes vendeve në konflikt, si ajo mes Koresë së Veriut dhe Jugut, ose barriera fizike si “Perdja e Hekurt” që ndante Bashkimin Sovjetik nga Perëndimi pas Luftës së Dytë Botërore.
Sipas një raporti të Politico, diplomatët evropianë thanë se propozimi i diskutuar mes zyrtarëve ushtarakë dhe civilë ishte që një brez toke në Ukrainë të mbetej i bllokuar mes dy forcave.
Por Zelensky tha se tashmë ekziston një zonë ku artileria e rëndë nuk mund të veprojë për shkak të rrezikut nga dronët.
“Sot, armët tona të rënda janë vendosur në një distancë më të madhe se 10 km nga njëra-tjetra, sepse çdo gjë që afrohet goditet nga dronët,” tha ai.
“Kjo zonë tampon – unë e quaj ‘zonë e vdekur’, disa e quajnë ‘zonë gri’ – tashmë ekziston.”
Çdo marrëveshje e tillë do të nënkuptonte gjithashtu që Ukraina të hiqte dorë nga një pjesë e territorit brenda kësaj zone, gjë që Zelensky e refuzoi: “Nëse Rusia dëshiron të ketë një distancë më të madhe nga ne, atëherë mund të tërhiqet thellë në territoret e përkohshme të pushtuara të Ukrainës.”
Ai shtoi se Rusia nuk është e gatshme për diplomaci, por kërkon vetëm të shtyjë fundin e luftës.
Një ofensivë diplomatike e udhëhequr nga SHBA për t’i dhënë fund luftës së nisur nga Rusia – e cila ka zgjatur tashmë mbi 40 muaj – duket se po humbet vrullin.
Një takim i rëndësishëm javën e kaluar mes presidentit amerikan Donald Trump, Zelenskyt dhe liderëve evropianë ngriti shpresat për një samit të mundshëm mes presidentit ukrainas dhe Vladimir Putinit.
Por këto shpresa po zbehen, dhe kancelari gjerman Friedrich Merz tha se “në mënyrë të qartë” nuk do të ketë një takim të tillë dhe se duket se Putini është “i padisponueshëm” për të marrë pjesë.
Rusia lëshoi 629 dronë dhe raketa mbi Kievin në orët e para të së enjtes, duke vrarë 23 persona – një nga sulmet ajrore më të mëdha të luftës deri tani – që shkaktoi zemërim mes liderëve evropianë. Dy raketa ranë pranë zyrave të BE-së në qendër të Kievit.
Pas bisedimeve në qytetin francez të Tulonit, Merz dhe presidenti francez Emmanuel Macron thanë se do të shtonin presionin ndaj Rusisë, pasi Putini tregonte pak interes për t’i dhënë fund luftës.
Macron tha se nëse Putini nuk do të pranonte deri të hënën afatin për të rënë dakord për bisedime, “do të tregonte sërish se presidenti Putin ka luajtur me presidentin Trump”.
Merz sugjeroi se lufta mund të zgjasë “edhe për shumë muaj të tjerë”.
Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, dënoi “sulmet e vazhdueshme të Rusisë ndaj civilëve dhe infrastrukturës civile, të cilat përbëjnë një përshkallëzim të qëllimshëm dhe minojnë përpjekjet për paqe”.
Të premten, shefi i kabinetit të Zelenskyt, Andriy Yermak, zhvilloi bisedime për nismat e paqes të SHBA-së me të dërguarin special të Trump, Steve Witkoff, si dhe me Sekretarin e Shtetit Marco Rubio dhe Zëvendëspresidentin JD Vance.
Pas takimit në Nju Jork, Yermak tha se ndërsa Ukraina i mirëpret të gjitha nismat e paqes të propozuara nga SHBA, “fatkeqësisht secila prej tyre po bllokohet nga Rusia”.
Liderët evropianë po punojnë për t’i ofruar Ukrainës garanci sigurie nëse mund të arrihet një marrëveshje me Rusinë.
Kaja Kallas tha se ministrat e mbrojtjes së BE-së ranë dakord të premten se garancitë duhet të jenë “të forta dhe të besueshme”, ndërsa Zelensky tha se pret që javën e ardhshme të vijojnë bisedimet për angazhime “të ngjashme me ato të NATO-s”, të cilat do t’i jepnin Ukrainës mbrojtje.
Ndërkohë, zëdhënësja e ministrisë së jashtme ruse, Maria Zakharova, e përshkroi propozimet më të fundit perëndimore si “të njëanshme” dhe të drejtuara ndaj frenimit të Rusisë.
“Garancitë e sigurisë duhet të bazohen mbi një mirëkuptim të përbashkët që merr parasysh edhe interesat e sigurisë së Rusisë,” tha ajo./ BBC