Procesi gjyqësor që ka çuar ish-presidentin francez Nicolas Sarkozy në burg lidhet me ngjarje që kanë nisur afro 15 vite më parë. Më 16 mars 2011, Saïf al-Islam Gaddafi, djali i diktatorit libian Muammar Gaddafi, akuzoi në një intervistë për kanalin Euronews presidentin e atëhershëm të Francës se kishte marrë para nga Libia për të financuar fushatën e tij presidenciale në vitin 2007.
Kjo akuzë mori peshë shumë më të madhe më 28 prill 2012, kur portali investigativ Mediapart publikoi një dokument ku ish-shefi i shërbimeve sekrete të jashtme të Libisë përmendte një “marrëveshje parimore” për mbështetje financiare ndaj Sarkozy-së në shumën prej 50 milionë eurosh. Edhe pse në shtator të vitit 2023 gjykata franceze e konsideroi të “mundshme” që dokumenti të ishte i falsifikuar, drejtësia nuk e ndali ndjekjen penale, shkruan La Repubblica.
Hetimi dhe akuzat
Më 19 prill 2013, prokuroria e Parisit hapi një hetim penal kundër personave të panjohur, i cili çoi në kontrolle dhe hetime të thelluara që përfshinë bashkëpunëtorë të afërt të Sarkozy-së, si:
Claude Guéant – ish-drejtor kabineti;
Alexandre Djouhri – biznesmen franko-algjerian;
Éric Woerth – ish-arkëtar i fushatës;
Brice Hortefeux – ish-ministër.
Në vitin 2018, Sarkozy u akuzua zyrtarisht për korrupsion pasiv, financim të paligjshëm elektoral dhe pranim fondesh publike të huaja. Në 2020, atij iu shtua edhe akuza për bashkëpunim në grup kriminal.
Gjykimi dhe dënimi
Nga 6 janari deri më 8 prill 2025, Sarkozy dhe 11 të pandehur të tjerë dolën para gjykatës në Paris. Më 27 mars 2025, Prokuroria Kombëtare Financiare kërkoi 7 vjet burg për të, gjobë prej 300 mijë eurosh si dhe 5 vjet ndalim për t’u zgjedhur në funksione publike, duke e akuzuar ish-presidentin për një “pakt korruptiv faustian me një nga diktatorët më të dyshimtë të 30 viteve të fundit”.
Sarkozy i ka mohuar gjithmonë akuzat, duke pretenduar se ato janë pjesë e një komploti të organizuar nga klani Gaddafi, për t’u hakmarrë ndaj rolit të tij në rrëzimin e regjimit libian në vitin 2011.
Vendimi përfundimtar dhe pasojat
Më 25 shtator 2025, gjykata e Parisit e shfajësoi Sarkozy-n për disa akuza, përfshirë korrupsionin pasiv dhe marrjen e fondeve libiane, për mungesë provash të drejtpërdrejta.
Megjithatë, gjykatësit e konsideruan të provuar ekzistencën e një “marrëveshjeje paraprake kriminale” dhe e dënuan me 5 vjet burg dhe 100 mijë euro gjobë për bashkëpunim në grup të strukturuar kriminal, me ekzekutim të menjëhershëm të dënimit, por me urdhër për shtyrje të paraburgimit.
Ky vendim do të thotë që, edhe pse Sarkozy apeloi vendimin, ai nuk mundi ta shmangte vuajtjen e dënimit, sepse gjykata kishte urdhëruar ekzekutimin e menjëhershëm të dënimit, çka në të drejtën penale franceze e bën të menjëhershme zbatimin e vendimit, pavarësisht ankimit.
Pse u burgos menjëherë?
Sipas nenit 471 të Kodit të Procedurës Penale Franceze, një gjyqtar ka të drejtë të urdhërojë ekzekutimin provizor të një dënimi në shkallën e parë, nëse ka rrethana të jashtëzakonshme, siç ishte në këtë rast “rëndësia e veçantë e fakteve” dhe “pesha e dënimit të shqiptuar”.
Kjo masë ka shkaktuar zemërimin e Nicolas Sarkozy-së, i cili e ka cilësuar vendimin si një “masë poshtëruese” dhe “të pajustifikueshme”.