Nga Federico Fubini, Corriere Della Sera
Më 11 tetor në Vladivostok, në skajin më lindor të Rusisë, ndodhi një ngjarje që sfidon të gjitha stereotipet dhe zakonet e Rusisë autokratike të Vladimir Putinit.
Jo vetëm që një protestë kundër një vendimi qeveritar u lejua zyrtarisht, por edhe politikanët lokalë iu bashkuan qytetarëve, duke protestuar kundër Moskës. Ishte hera e parë që pas periudhës së COVID-it, që banorët e Vladivostokut u lejuan të dilnin në rrugë.
Ata kritikonin një masë të ligjit të buxhetit, që në dukje nuk ka lidhje me luftën në Ukrainë: rritjen drastike të taksave mbi makinat e përdorura të importuara.
Vladivostok ka qenë tradicionalisht një qendër e makinave të vjetra japoneze që vijnë me anije, dhe tani rrezikon të humbasë këtë model ekonomik.
Por kjo pakënaqësi e banorëve në një cep të largët të Rusisë tregon shumë për situatën e përgjithshme të vendit në luftë dhe për strategjinë që po ndjekin qeveritë evropiane për të ndihmuar Kievin.
Rusia nuk është pranë kolapsit dhe është ende në gjendje të vazhdojë sulmet në Ukrainë.
Por, kufizimet ekonomike, industriale, demografike dhe të financave publike të fuqisë së saj ushtarake në vitin 2025 po bëhen më të dukshme.
Kjo po ndikon, në atë që qeveritë evropiane po përpiqen të arrijnë. Ato duan që Putini të kuptojë se nuk do të mund të realizojë qëllimet e tij ushtarake në Ukrainë, së paku jo tani, dhe se për këtë arsye është më mirë për të, të ketë një “ngrirje” të konfliktit.
Jo të tërhiqet, por ta mbajë luftën të ngrirë përgjatë vijës aktuale të frontit, me një situatë të militarizuar dhe të fortifikuar, siç bëri Kremlini në Gjeorgji në vitin 2008.
Edhe taksa mbi makinat e importuara është një shenjë që resurset ruse nuk janë të pakufishme dhe që qeveria po ndjen presion.
Dhe, kjo nuk është e vetmja taksë e re. Më 2026 do të rriten edhe taksat për të vetëpunësuarit dhe bizneset e vogla dhe do të rritet TVSH-ja me 2 pikë për të ndikuar në rritjen e inflacionit. Të gjitha këto masa janë për të mbuluar shpenzimet e luftës.
Me rënien e çmimit të naftës dhe ngadalësimin e ekonomisë, nga rritja prej 4.1% në 2024 në vetëm 0.6% që parashikon FMN për 2025, të ardhurat e buxhetit rus ranë me rreth 17% në gjysmën e parë të këtij viti.
Deficiti pritet të arrijë në 3% të prodhimit të brendshëm bruto, një nivel që rëndon më shumë se në Evropë, pasi Moska ka humbur aksesin në tregjet ndërkombëtare të financimit dhe mbështetet vetëm në banka dhe kursimet e brendshme.
Ministria e Financave ka arritur të shesë vetëm gjysmën e obligacioneve që synonte për 2025. Prodhimi ushtarak ka ndaluar së rrituri (përveç dronëve) dhe, siç thekson Alexandra Prokopenko në “Foreign Affairs”, për herë të parë që nga fillimi i agresionit të plotë në Ukrainë, buxheti ushtarak në 2026 nuk do të rritet, madje do të ulet pak.
Me mbi 220,000 të vdekur rusë, qindra mijëra të plagosur rëndë dhe të paktën 700,000 që kanë ikur jashtë vendit, fuqia e re e punës për industrinë ushtarake është e pamundur për t’u gjetur. Kjo nuk do të thotë që Rusia është e rraskapitur, buxheti i ushtrisë mbetet rreth 40% i shpenzimeve publike, pothuaj dyfish më shumë se në vitin 2021.
Por qeveritë evropiane që po mbështesin më shumë Ukrainën, vende si Gjermania, Polonia, vendet baltike, shtetet nordike, shohin një mundësi tani që vështirësitë ruse pritet të rriten.
Përdorimi i rezervave të ngrira ruse, rreth 170 miliardë euro, për të ndihmuar Ukrainën mund të vendoset në dhjetor dhe të fillojë në mars, duke siguruar fonde për prodhimin e dronëve dhe armëve të tjera për dy vjet të tjera (kostoja e luftës për Ukrainën është 172 milionë dollarë në ditë).
Ndërkohë, Rusia vazhdon të humbasë rreth 30,000 njerëz në muaj, të vrarë dhe të plagosur, për të fituar vetëm pak territore të vogla në Donbass.
Kjo situatë nuk mund të vazhdojë pafundësisht. Pokrovsk në Donetsk dukej i humbur që një vit e gjysmë më parë, por nuk ka rënë ende.
Me përdorimin intensiv të dronëve, humbjet e ukrainasve janë ngadalësuar. T’i japësh gjithë Donbassin Putinit do të thoshte t’i hapje rrugë për në Ukrainën qendrore, përtej fortifikimeve të Donetsk-ut, gjë që as Kievi dhe as evropianët nuk do ta lejojnë.
Perëndimi pret, që Putini të kuptojë se nuk mund të bëjë më shumë se të ndalojë dhe të ngrijë konfliktin.