Nga Desada Metaj
Ngjarjet e fundit, në Shqipëri dhe përtej saj, kanë sjellë një impakt të fortë publik. Shoqëritë e trysnuara, të lodhura dhe të frustruara, në kërkim të një çlirimi të shpejtë, kanë një prirje të njohur: çdo zhvillim të rëndësishëm e përkthejnë menjëherë në “zgjidhje magjike” politike, sociale apo institucionale. I njëjti mekanizëm psikologjik, me një shpejtësi marramendëse, po vepron edhe në Shqipëri. Madje, këtu efekti është i fryrë artificialisht nga mënyra se si një opozitë e dobët, e paorientuar dhe e etur për pushtet po i trajton këto zhvillime.
Procedimi penal, masa e sigurisë dhe, më tej, kërkesa për heqjen e imunitetit ndaj Belinda Ballukut, përtej gravitetit real dhe juridik të çështjes, janë interpretuar nga opozita shqiptare si fundi i Edi Ramës. Sipas kësaj narrative, Rama qenka dorëzuar, qenka në negociata për fundin e tij politik dhe shumë shpejt do ta ndjekë fati i Ballukut. Madje në treg kanë dalë edhe emrat e parë të kryeministrave teknikë. Në këtë vorbull krejtësisht surreale, opozitarët shqiptarë sillen si oborrtarë në mbretërinë “post Rama”, ku secili projekton detyrën në qeverinë e ardhshme, ndërsa thjesht duket se kanë harruar se mbreti ka plot 83 mandate.
E njëjta mendjelehtësi shfaqet edhe në mënyrën si u trajtua arrestimi i Maduros. Me një analogji të varfër dhe qesharake, kjo ngjarje u transplantua menjëherë në realitetin shqiptar. Sipas një pjese të opozitës, Rama është gati të “rrëmbehet” nga dhoma e gjumit në Surrel dhe të degdiset diku, dhe me këtë rast amerikanët do t’u dorëzojnë çelësat e qeverisë te dera e Shqupit. Vështirësia më e madhe, sipas kësaj logjike, do të jetë zgjedhja mes Flamur Nokës apo Fatmir Mediut për ministër të Brendshëm.
Përtej arsyetimeve fëminore që shfaqin thuajse të gjithë këta opozitarë, një fakt mbetet i pamohueshëm: pafuqia e secilës opozitë, dhe e të gjithave së bashku, për ta mundur Ramën me forcat e tyre. Ngazëllimi, ndoshta jo krejt pa bazë, për fundin e modelit Rama të qeverisjes, ua ka nxjerrë më shumë se kurrë në pah paaftësinë politike. Dhe kjo nuk është shenjë e mirë. Të paaftë për ta rrëzuar vetë pushtetin, të pazotë për të mobilizuar shoqërinë, ata janë të rrezikshëm për nesër, nëse pushteti u bie rastësisht në dorë. Sepse, në thelb, nuk ofrojnë asgjë tjetër veçse oreks dhe makutëri për pushtet.
Ata që sot nuk arrijnë të mbledhin më shumë se 5 mijë vetë në shesh, kur të pakënaqur janë më shumë se 500 mijë, janë në garë për karrigen e Ramës dhe jo për të mundur modelin e tij. Dhe më të shëmtuar se Rama janë ata që për pafuqinë e tyre fajësojnë popullin që nuk i kupton, apo edhe më keq, që nuk i meriton sakrificat e këtyre palo politikanëve.
Pikërisht këtë model, me emra dhe ngjyra të ndryshme, po e ofrojnë edhe opozitarët e sotëm. Artikulimi i tyre politik ka rrëshqitur deri në grotesk: njëri guxon të shpallë emra kryeministrash të qeverive tranzitore; tjetri, si “ujk i vjetër”, kërkon të mos nxitohet me emra, por fillimisht të bashkohen opozitat, pastaj qeveria, pastaj pushteti; një i tretë shkëlqen me idenë “brilante” që të gjitha provat kundër Ballukut të bëhen publike, që “bota ta marrë vesh” çfarë ka bërë ajo.
Të dehur nga etja për pushtet, ata po artikulojnë që tani veset më të errëta të karakterit të tyre politik, bashkë me paaftësinë e tyre strukturore. Po shërbejnë në tigan fytyrën më të shëmtuar të zhvillimeve politike, juridike dhe sociale që e presin Shqipërinë, ndërkohë që peshku është ende në det.
Së pari, ajo që po ndodh në Shqipëri është një zhvillim qartësisht dhe ekskluzivisht juridik. Është zhvillim i drejtësisë. Dobësimi i Ramës vjen nga frika reale që ai ka ndaj saj dhe jo nga turmat para zyrës së tij. Është frika e atij që e di se drejtësia antikorrupsion është serioze, frontale dhe nuk fal askënd. Opozita nuk po e kupton se kjo goditje nuk synon thjesht Ramën apo qeverisjen e tij, por një model të tërë: modelin ballkanik të qeverisjes përmes korrupsionit dhe abuzimit me pushtetin. Dhe si i tillë, ky proces nuk do të falë askënd.
Së dyti, i gjithë ky proces zhvillohet nën mbështetjen e qartë dhe shtytjen e partnerëve euroatlantikë. Ata që shkuan deri në Miraflores, deri te dhoma e gjumit e Maduros, për të çmontuar një regjim. Në Shqipëri, këtë operacion force po e kryen SPAK-u, ose më saktë euro-amerikanët përmes SPAK-ut. Dhe ata e dinë shumë mirë se ky investim historik në demokracinë shqiptare nuk bëhet për t’u “shitur” që nesër të vijë një Berisha, Lapaj apo Shehaj, të cilët shfaqin të njëjtat simptoma pushteti si Rama. Ajo që po ndodh është ndryshim regjimi në kuptimin e plotë të fjalës, jo një rotacion banal kastash politike.
Mjafton kjo për të kuptuar se sa të vegjël, sa të papërgjegjshëm publikisht dhe sa të varfër në arsyetim shtetëror po sillen politikanët e opozitës sonë. Sot, ata janë pjesa më e dhimbshme e realitetit politik shqiptar.
Ndërkohë që ata shohin ëndrra me ministra, kryeministra, tenderë, abuzim pushteti dhe interesa meskine, dikush duhet t’u thotë një të vërtetë elementare: Rama është ende në pushtet. Është i plagosur, por jo i rrëzuar. Ai ka ende 83 mandate. Partia Socialiste mbetet forca më e madhe politike në vend. Ai kontrollon buxhetin, administratën, rrjetet e krimit dhe perceptohet ende nga një pjesë e publikut si kryetar i shtetit. Dhe një pushtet i tillë, edhe i plagosur, nuk dorëzohet pa zhurmë dhe pa pasoja.
Prandaj, detyra sot nuk është të ëndërrohet për nesër. Detyra është të mendohet për të sotmen: si rrëzohet realisht Rama. Të mbështeten ata që e kanë vendosur sot Ramën në qendër të ringut, sepse ata janë çelësi i suksesit. Dhe mbi të gjitha, të hiqet dorë nga llogaritë personale për pushtetin e së nesërmes. Sepse ndryshe, ajo që do të vijë pas Ramës rrezikon të jetë thjesht Rama me emra të tjerë.