Para ardhjes së Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, situata në Arktik ishte e qartë: nga njëra anë Rusia, që kontrollon rreth gjysmën e bregdetit, dhe nga ana tjetër shtatë vendet perëndimore që kanë dalje në zonën polare, SHBA, Kanada, Norvegji, Finlandë, Suedi, Danimarkë (përmes Groenlandës) dhe Islandë. Këto tetë vende themeluan Këshillin e Arktikut në 1996, kryesisht për të mbrojtur mjedisin, por shpejt interesat u fokusuan te burimet natyrore nën akull: rreth 70% e rezervave të papërdorura të naftës dhe gazit në botë.
Trump ndryshoi strategjinë amerikane pas Luftës së Ftohtë, duke mos u mbështetur tek aleatët perëndimorë. Ai e bëri të qartë se SHBA-ja duhet të veprojë vetë, duke rritur tensionin me Kanadanë për qasje të lirë në “Kalimin e Veriut perëndimor”, që lidh Atlantikun me Paqësorin dhe duke fokusuar vëmendjen tek Groenlanda.
Edhe Kanadaja është pjesë e vendeve që e synon Groenlandën, sidomos për Dorsalen Lomonosov, një varg malor nën det, i pasur me naftë dhe gaz, që lidhet nga Siberia në zonën mes Kanadasë dhe Grenlandës. Shtetet përfshihen në debat mbi sovranitetin e fondeve detare sipas Konventës së të Drejtës së Detit.
Historikisht, vendet perëndimore kanë arritur kompromiset e tyre, si p.sh. në 2022, kur Kanadaja dhe Groenlanda ndanë ishullin e Hansit, duke mbyllur një histori 49-vjeçare. Megjithatë, politika më agresive e SHBA-ve dhe prania ruse e Kinës rrisin tensionet dhe rrezikojnë stabilitetin e rajonit.
