Aleanca e gazetave europiane LENA (Repubblica, Le Soir, Le Figaro, El País, Welt, Tages Anzeiger, Tribune de Genève dhe Gazeta Wyborcza), në 10-vjetorin e krijimit, i drejtoi një seri pyetjesh presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, mbi sfidat e mbrojtjes, sigurisë, energjisë, ekonomisë dhe krizës në Lindjen e Mesme.
Po shkojmë drejt Luftës së Tretë Botërore?
“Jo, por jetojmë në kohë shumë të rrezikshme. Do të bëj gjithçka që kam në dorë për të ruajtur paqen dhe lirinë në Europë. Për këtë arsye po forcojmë me vendosmëri kapacitetet tona mbrojtëse. Në një botë gjithnjë e më armiqësore, duhet të bëjmë maksimumin për të mbrojtur demokracinë, prosperitetin dhe paqen”, është përgjigjur Von der Leyen.
A do të bëhet BE-ja një “Union i Mbrojtjes”?
“BE ka përgjegjësi për tregun e përbashkët, për industrinë, për kërkimin dhe inovacionin, përfshirë bazën industriale të mbrojtjes. Realiteti ka ndryshuar dhe duhet të përballemi me sfidat e reja.
Europa duhet të tregojë se mund dhe do të mbrohet. Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, ne kemi ndërmarrë hapa të shumtë për sigurinë energjetike dhe gatishmërinë mbrojtëse. Jemi në rrugën e duhur”.
Mungesa e reagimit amerikan në rastin e Polonisë, çfarë do të thotë për Europën?
“Ngjarjet, si ai incident në Poloni, janë shumë domethënëse. NATO duhet të mbetet themeli i mbrojtjes kolektive, por nevojitet një shtyllë shumë më e fortë europiane.
Europa duhet të jetë më e pavarur dhe e aftë në fushën e sigurisë. Për këtë kemi nisur programin ‘Prontezza për 2030’, me synim mbulimin e boshllëqeve, përshpejtimin e procedurave dhe mobilizimin e deri 800 miliardë eurove për industrinë e mbrojtjes. Do të mbrojmë çdo centimetër të territorit të BE-së”.
Kur do të ketë një ushtri të përbashkët europiane?
“Kompetencat për trupat ushtarake do të mbeten gjithmonë te shtetet anëtare. Por, duke forcuar shtyllën europiane të NATO-s, forcojmë edhe kapacitetet e mbrojtjes së Europës”.
Lufta elektronike e Rusisë, sa të mëdha janë rreziqet?
“Ndërhyrjet në sistemet GPS janë bërë problem i përditshëm në rajonet pranë Rusisë. Trafiku detar në Baltik, por edhe ai ajror mbi Detin e Zi, përballet me rreziqe serioze.
Rusia duket e gatshme të pranojë që mund të ketë incidente fatale. E marrim këtë çështje shumë seriozisht, njësoj si të gjitha sulmet hibride e kibernetike. Ambiciet e Rusisë nuk ndalen në Ukrainë. Siguria dhe stabiliteti i Europës kalojnë vetëm nga një strategji e fortë parandalimi”.
Si do të sigurojë BE “pavarësinë” duke investuar miliarda në SHBA?
“Europa është e vendosur të forcojë sigurinë energjetike. Po zhvillojmë bazën tonë të energjisë së pastër, duke reduktuar varësinë nga furnizuesit e pasigurt. Sot mbi 70% e energjisë elektrike në BE vjen nga burime me karbon të ulët.
Vetëm në gjysmën e parë të vitit 2025, investimet në erën europiane arritën mbi 40 miliardë euro. Pavarësia e plotë nga tregjet globale nuk është realiste, por partneriteti me SHBA është i domosdoshëm për diversifikim”.
Trump kërkon 100% tarifa doganore kundër Indisë dhe Kinës, si do të veprojë BE?
“BE do të vendosë në mënyrë autonome. Unë kam propozuar paketën e 19-të të sanksioneve kundër Rusisë. Në të njëjtën kohë, po forcojmë partneritetet strategjike me Indi, duke negociuar një marrëveshje të re të tregtisë së lirë deri në fund të 2025-s. Kjo rrit fuqinë tonë gjeopolitike”.
Pse pranuat tarifat e Trump pa reciprocitet?
“Tarifat janë taksa që rëndojnë mbi konsumatorët amerikanë. Prioriteti ynë ishte të mbronim qasjen e bizneseve europiane në tregun amerikan, prej 500 miliardë eurosh në vit. Një luftë tregtare në këtë moment do të kishte pasoja katastrofike për vendet e punës dhe ekonominë europiane”.
E ardhmja e makinave me motorë naftë/benzinë pas 2035-ës?
“Po rishikojmë normat për CO2 me qëllim që të garantojmë neutralitet teknologjik. Rishikimi do të përfundojë deri në fund të këtij viti, pas konsultimeve dhe vlerësimit të ndikimit. Industria automobilistike do të jetë partneri ynë i parë në këtë diskutim”.
Cili është prioriteti kryesor: Green Deal, mbrojtja, energjia apo buxheti?
“Nuk mund të veçohen. Janë të lidhura ngushtë. Një ekonomi e shëndoshë varet nga një mjedis i shëndoshë. Nëse shpërfillim klimën, humbasim stabilitetin ekonomik. Vetëm këtë vit, katastrofat natyrore shkaktuan humbje prej 43 miliardë eurosh, që mund të arrijnë në 126 miliardë euro deri në 2029”.
Si ju kanë ndikuar mocionet e shpeshta të censurës në Parlamentin Europian?
“Secili institucion ka përgjegjësitë e veta. Unë punoj në interes të qytetarëve europianë. Jam e bindur se Europa do t’i përballojë sfidat përmes unitetit”.
Do të kandidoni për presidente e Gjermanisë?
“Jo. Jam e angazhuar plotësisht si presidente e Komisionit Europian”.
Sanksionet ndaj Izraelit dhe kriza në Gaza
“Duhet të sigurojmë siguri për Izraelin dhe një të ardhme për palestinezët. Kjo do të thotë lirimi i pengjeve, ndihmë humanitare pa pengesa dhe një armëpushim të menjëhershëm. Zgjidhja me dy shtete është e vetmja rrugë për paqe afatgjatë. Komisioni ka propozuar një paketë sanksionesh të reja: ndalime për Hamasin, xhihadistët palestinezë dhe kolonët e dhunshëm, pezullim të pjesshëm të mbështetjes direkte për qeverinë izraelite, por jo për shoqërinë civile. Shpresoj që ky apel të mos bjerë në vesh të shurdhët”.
Zbatimi i rekomandimeve të raportit Draghi
“Komisioni është vetëm 9 muaj në detyrë. Kemi nisur paktin për industrinë e pastër, gigafabrikat e inteligjencës artificiale, programin më të madh të mbrojtjes në historinë e Europës dhe marrëveshje tregtare të reja. Tani është radha e Parlamentit dhe shteteve anëtare të veprojnë. Urgjencë dhe unitet – kjo na nevojitet sot“, ka përfunduar Von der Leyen.