Është një tërmet politik që është pothuajse i sigurt se do t’i japë fund ambicieve të Marine Le Pen për zgjedhjet presidenciale të 2027-ës dhe e hedh partinë e saj të ekstremit të djathtë në kaos, ashtu siç po synonte marrjen e pushtetit në Francë.
E ndaluar nga kandidimi për poste politike për pesë vjet me efekt të menjëhershëm, pasi u dënua për përvetësim të fondeve evropiane për partinë e saj, e ardhmja politike e Le Pen tani vihet në dyshim. Ajo me shumë gjasa nuk do të jetë në gjendje të zhvillojë një fushatë të katërt për presidencën në dy vjet.
Dënimi i Le Pen dhe 24 anëtarëve të tjerë të partisë për përvetësim të fondeve të Parlamentit Evropian është një goditje e madhe për një parti të së djathtës ekstreme, që është përpjekur prej kohësh të paraqitet si alternativa e ndershme dhe e pastër ndaj politikanëve të shkollës së vjetër me duart e tyre “të ndyra”.
“Kokë lart, duar të pastra” ishte dikur një slogan i Frontit Kombëtar të ekstremit të djathtë, anti-emigracionit – tani i riemërtuar në Rassemblement National – për t’u distancuar nga mënyrat e shtrembëruara të politikanëve tradicionalë të pangopur.
Ndëshkimi i Le Pen – të cilin ajo e kishte krahasuar më parë me një “dënim politik me vdekje” – është edhe më i dëmshëm personalisht, sepse ajo filloi karrierën e saj politike duke u stiluar si kryqtare kundër korrupsionit, duke thënë në një debat televiziv në vitin 2004: “Të gjithë kanë marrë para nga fondet, përveç Frontit Kombëtar… Francezët janë të lodhur duke parë paratë e turpshme të politikanëve”.
Presidenti i partisë, Jordan Bardella, 29 vjeç, i cili është popullor, por i papërvojë, tani mund të bëhet një figurë zëvendësuese për garën presidenciale, por asgjë nuk është e sigurt. Ndërsa partia u takua për bisedimet e krizës të hënën, ai tha se demokracia franceze ishte “ekzekutuar” nga vendimi “i padrejtë”.
Le Pen dhe bashkëpunëtorët e tjerë të partisë janë shpallur fajtorë për akuza të rënda: përvetësim sistematik të fondeve të taksapaguesve evropianë.
Gjykata zbuloi se midis viteve 2004 dhe 2016, partia kundër imigracionit krijoi një sistem të gjerë mashtrimi, në të cilin ata morën para të destinuara vetëm për asistentët e Parlamentit Evropian për të paguar në vend të kësaj stafin që punonte për partinë në zyrën e saj qendrore në Francë – duke përfshirë një truprojë dhe sekretar privat.
Mashtrimi i kushtoi taksapaguesit evropianë – që përfshin taksapaguesit francezë – të paktën 4 milionë euro.
Prokurori i shtetit francez i kishte thënë gjykatës se partia e Le Pen e trajtoi Parlamentin Evropian si një “lopë parash” dhe ngriti një “makinë lufte” të centralizuar, shumë të organizuar për të përvetësuar fondet evropiane, të cilat i përdorën për të financuar në mënyrë të paligjshme partinë me para në dorë “në kundërshtim me të gjitha rregullat bazë”.
Gjatë gjykimit dy mujor, gjykata dëgjoi se si sistemi i përvetësimit ishte i pacipë. Në një email drejtuar Marine Le Pen, një punonjëse e partisë, e cila supozohej të ishte punësuar si asistente parlamentare për katër muaj, shkroi: “Do të doja të shihja Parlamentin Evropian dhe kjo do të më lejonte gjithashtu të takohesha me anëtarin e Parlamentit Evropian me të cilin jam i lidhur”.
Ajo me sa duket nuk kishte qenë kurrë në Parlamentin Evropian, ku duhej të punonte. Një tjetër asistent i supozuar parlamentar i bëri vetëm një telefonatë anëtarit të tij të Parlamentit Evropian në 11 muaj dhe nuk kishte asnjë dokument që tregonte se ishte kryer ndonjë punë.
Partia tregoi “përbuzje për fondet publike që vinin nga xhepat e votuesve të tyre”, i tha gjykatës një prokuror i shtetit francez gjatë gjyqit.
Por ka të ngjarë që bërthama e elektoratit të Le Pen do të mblidhet pas saj. Vendimi dhe dënimi madje mund të rrisin mbështetjen politike për të djathtën ekstreme.
Le Pen nuk u akuzua se kishte futur personalisht paratë në xhepat e saj, por për kanalizimin e parave në parti. Ajo e ka quajtur në mënyrë rutinore rastin një sulm politik ndaj saj, duke thënë se gjykatësit e donin “vdekjen e saj politike”.
Vendimi që e shpall fajtore dhe dënimi i fortë, që e ndalon atë të kandidojë për poste publike me efekt të menjëhershëm, i shërben tregimit të saj të viktimizimit se ekziston një elitë për ta marrë atë dhe partinë e saj dhe për të ndaluar karrierën e saj politike.
Figura të larta partiake thanë, përpara vendimeve, se dënimet në fakt mund të rrisin mbështetjen për Tubimin Kombëtar në Francë. Sigurisht, Donald Trump i SHBA-ve ka treguar se mund të ruani mbështetjen politike edhe me një dënim penal.
Për më shumë se një dekadë, Le Pen është përpjekur ta bëjë partinë e saj të ekstremit të djathtë, kundër imigracionit, të duket e zakonshme dhe e respektueshme për një elektorat më të gjerë. Kjo përpjekje tani është dëmtuar, edhe nëse ajo pozicionohet si viktimë.
Idetë e Le Pen – duke përfshirë rritjen e numrit të policëve dhe ndalimin e shamisë myslimane në të gjitha vendet publike – kanë fituar vazhdimisht mbështetje në publikun francez dhe Partia Rassemblement National u shfaq si partia e vetme më e madhe në parlament pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të vitit 2024, edhe nëse një aleancë e majtë dhe votimi taktik i penguan ato.
Pyetja tani është se si partia 50-vjeçare përgatitet për garën presidenciale të vitit 2027, nëse duhet të kandidojë për herë të parë pa një Le Pen si kandidate – pa Marine, apo babanë e saj të ndjerë, Jean-Marie Le Pen.