Një “përballje” informale e ndodhur këto ditë në Indi, në një shfaqje të madhe ajrore, mes një gjuajtësi rus dhe një amerikan të gjeneratës së 5-të, solli në plan të parë historinë mjaft të trazuar të “harkut të krahëve” të rusëve, Sukhoi Su-57.
Debatet janë ndezur edhe një herë në të gjithë botën e aviacionit se kush ka avionin më të mirë luftarak për momentin. Pra, le të kujtojmë disa detaje për avionin rus, i cili konsiderohet prej tyre si kulmi i arritjeve të tyre teknologjike.
Sukhoi Su-57 (i njohur edhe si PAK FA ose T-50) është aeroplani i parë luftarak rus i gjeneratës së pestë, i projektuar për të konkurruar me amerikanët F-22 Raptor dhe F-35 Lightning II.
Bëhet fjalë për një avion me shumë role i zhvilluar nga Sukhoi, me qëllim forcimin e Forcave Ajrore Ruse dhe zëvendësimin e MiG-29 dhe Su-27 më të vjetër.
Su-57 kombinon manovrim të lartë, sisteme të avancuara të luftës elektronike dhe aftësi të fshehta, duke e bërë atë një kundërshtar të frikshëm në fushat moderne të betejës.
Zhvillimi i Su-57 filloi në vitet 2000 nga Sukhoi, me fluturimin e parë që u zhvillua më 29 janar 2010. Avioni iu nënshtrua një testimi të gjerë, por u përball me vonesa të konsiderueshme për shkak të sfidave teknike dhe financiare.
Programi pësoi shkurtime, me qeverinë ruse që fillimisht porositi vetëm 12 njësi, përpara se të shpallte synimin për të prodhuar një numër më të madh.
Rusia bashkëpunoi me Indinë për të zhvilluar një variant të Su-57, të njohur si FGFA (aeroplanët luftarakë të gjeneratës së pestë), por programi përfundimisht u braktis për shkak të ndryshimeve në specifikime dhe çështjet e kostos.
Su-57 kaloi nëpër disa faza testimi dhe vetëm në vitin 2019 njësia e parë iu dorëzua forcave të armatosura ruse. Rusia planifikon të prodhojë gjithsej mbi 76 njësi deri në vitin 2027, me eksporte të mundshme drejt aleatëve si India dhe Kina.
Motorët e tij janë projektuar për fluturim supersonik pa djegie të mëvonshme, megjithëse Saturn AL-41F1 origjinale do të zëvendësohen nga Izdeliye 30 më të reja, të cilat pritet të përmirësojnë performancën dhe të zvogëlojnë gjurmën e nxehtësisë.
Su-57 ka karakteristika të avancuara, të cilat e renditin atë si një nga luftëtarët më të avancuar në botë.
Ai përmban teknologji “hajdute”, motorë të fuqishëm Izdeliye 30 (rusët kanë pasur gjithmonë motorët më të fuqishëm, edhe nëse kanë vuajtur nga besueshmëria) dhe aftësinë e shtytjes vektoriale për manovra të mrekullueshme. Ai mbart sistemet më moderne të armëve që ka Rusia, dhe gjithashtu ka sisteme të avancuara të luftës elektronike.
Krahasimi i Su-57 me F-22 dhe F-35 amerikan është i pashmangshëm. Krahasuar me F-22, ai shkëlqen në karakteristikat dhe sensorët e fshehtë, por Su-57 është më i aftë në manovra të afërta dhe luftime.
F-35 ka lidhje dhe elektronikë superiore, por Su-57 është më i shpejtë dhe më i mirë në luftime.
Su-57 hyri zyrtarisht në shërbim të Forcave Ajrore Ruse në vitin 2020 . Ai u përdor në një masë të kufizuar në Siri për testim në kushte reale luftarake.
Megjithëse ka raporte për interes nga tregjet e huaja , si Turqia dhe Vietnami, eksportet mbeten të kufizuara, kryesisht për shkak të prodhimit të ulët dhe sanksioneve ndërkombëtare kundër Rusisë.
Tani për tani, Su-57 mbetet një “mister” për perëndimorët, prandaj shfaqja e tij në Indi (dhe madje edhe në një “përballje” informale me një F-35) krijoi një sensacion të madh.
Megjithatë, pavarësisht aftësive të tij në letër, Su-57 duket se ka një rrugë të gjatë për të bërë.
Përtej dobësive të tij të projektimit (siç është nënshkrimi i tij shumë i lartë i radarit), ka probleme me prodhimin e tij (vlerësohet se ka pak më shumë se 30 avionë operacionalë në Forcën Ajrore Ruse) dhe besueshmërinë e motorit.